Πριν λίγες μέρες παρεβρέθηκα σε ένα συνέδριο για θέματα ανταγωνιστικότητας. Γιατί η Ευρωπαϊκή Ένωση χάνει έδαφος; Σε ποιους τομείς έχασε ήδη το παιχνίδι και σε ποιους πρέπει να επικεντρωθεί; Τι πρέπει να αλλάξει; Πώς θα επηρεάσουν την οικονομία η Τεχνητή Νοημοσύνη και οι νέες τεχνολογίες; Και πολλά άλλα, εξίσου σημαντικά, ερωτήματα.
Το σύνδρομο του «μη χείρον βέλτιστον»
Όταν, όμως, μπορούμε να διορθώσουμε κάτι χωρίς να θυσιάσουμε κάτι άλλο, γιατί να μην το κάνουμε; Το γεγονός ότι υπάρχει ένα μεγαλύτερο πρόβλημα δεν αποτελεί δικαιολογία για να αγνοούμε το μικρότερο.
Το συνέδριο θα γινόταν μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα από το κοντινότερο αεροδρόμιο. Πήγαμε, λοιπόν, από την προηγούμενη μέρα σε ξενοδοχείο και το επόμενο πρωί, δέκα-δεκαπέντε άτομα, βρεθήκαμε στη στάση περιμένοντας το λεωφορείο. Μετά από μισή περίπου ώρα εμφανίστηκε ένα ολοκαίνουργιο λεωφορείο, χωρητικότητας 50-60 ατόμων.
Δεν άντεξα και σχολίασα: «Καλή αρχή. Πάμε να συζητήσουμε πώς θα βελτιώσουμε την ανταγωνιστικότητα και την παραγωγικότητα της Ευρώπης, δώδεκα άτομα μέσα σε λεωφορείο για εξήντα». Δεν αναφέρθηκα καν στον χρόνο αναμονής ή στις αποστάσεις.
Η απάντηση ήρθε αμέσως: «Μακάρι να ήταν αυτό το πρόβλημα της Ευρώπης».
Αυτού του είδους οι απαντήσεις πάντα με προβλημάτιζαν. Είναι η νοοτροπία, σύμφωνα με την οποία ένα λάθος παύει περίπου να είναι λάθος, επειδή κάπου αλλού υπάρχει ένα μεγαλύτερο. Δικαιολογούμε τη δική μας λανθασμένη συμπεριφορά, επειδή κάποιος άλλος κάνει κάτι χειρότερο.
Αν οι πόροι και ο χρόνος είναι περιορισμένοι, ασφαλώς πρέπει να ιεραρχούμε. Να ξεκινάμε από τα σημαντικότερα προβλήματα και να προχωρούμε προς τα μικρότερα. Όταν, όμως, μπορούμε να διορθώσουμε κάτι χωρίς να θυσιάσουμε κάτι άλλο, γιατί να μην το κάνουμε; Το γεγονός ότι υπάρχει ένα μεγαλύτερο πρόβλημα, δεν αποτελεί δικαιολογία για να αγνοούμε το μικρότερο.
Αυτή τη νοοτροπία τη συναντούμε παντού: στην καθημερινότητά μας, στις επιχειρήσεις, στο κράτος και, ίσως πιο χαρακτηριστικά, στην πολιτική.
Επικρίνει, για παράδειγμα, το ΑΚΕΛ μια πράξη της κυβέρνησης ή του ΔΗΣΥ και πολύ συχνά η απάντηση δεν αφορά την ουσία της κριτικής. Είναι το γνωστό: «Ποιος μιλά; Εσείς κάνατε χειρότερα». Και φυσικά, το ίδιο επιχείρημα χρησιμοποιείται και προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Αυτό γίνεται τελικά το μέτρο μας. Όχι αν αυτό που κάναμε είναι σωστό ή λάθος, αλλά αν μπορούμε να βρούμε κάποιον που έκανε κάτι χειρότερο.
Η λογική μπορεί να επεκταθεί μέχρι το παράλογο. Ακόμη και κράτη, όταν επικρίνονται για πράξεις τους, καταφεύγουν σε ιστορικές συγκρίσεις: «Θυμηθείτε το ολοκαύτωμα. Θυμηθείτε τι έκανε ο Χίτλερ. Αυτό που συμβαίνει σήμερα δεν συγκρίνεται».
Και κάπως έτσι ο πήχης κατεβαίνει συνεχώς.
Γιατί, τελικά, αντί να κρίνουμε τις πράξεις μας με βάση το σωστό, αναζητούμε κάποιον χειρότερο για να αισθανθούμε καλύτερα για τις δικές μας.
Τελικά, όλοι έχουμε ανάγκη το χείριστο.
ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.
