Εθνικιστές, αυτόκλητοι καθηγητές πατριωτισμού

Πώς καταφέρνει μια κοινωνία να προχωρήσει προς το μέλλον, όταν η αγάπη για την πατρίδα παύει να είναι βίωμα ευθύνης και μετατρέπεται σε τηλεοπτικό εξεταστικό δοκίμιο; Στη σύγχρονη Κύπρο, γινόμαστε μάρτυρες ενός θλιβερού και άκρως επικίνδυνου φαινομένου, το οποίο υποσκάπτει συστηματικά τα θεμέλια του δημόσιου διαλόγου. Άνθρωποι που επενδύουν σταθερά στην πόλωση, οχυρωμένοι πίσω από βαρύγδουπους τίτλους –διδακτορικά, καθηγητικές έδρες και περσόνες πολιτικών αναλυτών– έχουν αυτοανακηρυχθεί σε αποκλειστικούς διαχειριστές και βαθμολογητές του πατριωτισμού των υπολοίπων.

Το σκηνικό είναι πλέον οικείο, επαναλαμβανόμενο και σχεδόν τελετουργικό στις τηλεοπτικές μας οθόνες. Κάθε εβδομάδα, συγκεκριμένοι σχολιαστές, με την αμέριστη στήριξη τηλεοπτικών δικτύων που παραδοσιακά επιλέγουν να επενδύουν στην οξύτητα, τον φόβο και τα εύκολα αντανακλαστικά, παραδίδουν μαθήματα «ορθόδοξης» εθνικής γραμμής. Με έναν λόγο βαθιά καταθλιπτικό, σκοτεινό και γεμάτο εχθρότητα, δεν διστάζουν να καταγγείλουν ως «ενδοτικούς», «αιθεροβάμονες» ή ακόμα και «προδότες» όσους επιμένουν να υπερασπίζονται με ρεαλισμό την ανάγκη για ειρήνη, διάλογο και οριστική λύση του Κυπριακού.

Η βιτρίνα των τίτλων και η σιωπή των λογικών

Η στρατηγική αυτής της σχολής σκέψης είναι προσεκτικά μεθοδευμένη και βασίζεται στην αυθεντία του αξιώματος. Η προσθήκη υψηλών ακαδημαϊκών τίτλων στο βιογραφικό δεν χρησιμοποιείται ως εργαλείο για την παραγωγή νηφάλιας, αντικειμενικής επιστημονικής ανάλυσης, αλλά ως ένα απροσπέλαστο ιδεολογικό τείχος θωράκισης. Το μήνυμα που εκπέμπεται προς τον τηλεθεατή είναι σαφές και απολυταρχικό: «Εγώ, ως διδάκτωρ και καθηγητής, κατέχω το μονοπώλιο της εθνικής αλήθειας και εσείς οφείλετε να με ακολουθήσετε». Όποιος τολμήσει να αμφισβητήσει το δογματικό τους αφήγημα, δεν αντιμετωπίζεται με επιχειρήματα, αλλά με αφορισμούς, ειρωνεία και δολοφονία χαρακτήρα.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο σε αυτή την εξίσωση δεν είναι η ίδια η ύπαρξη των ακραίων φωνών, αλλά η παρατεταμένη σιωπή της μεγάλης πλειοψηφίας των ορθά σκεπτόμενων πολιτών. Κουρασμένοι από την τοξικότητα, απογοητευμένοι από το χαμηλό επίπεδο της δημόσιας αντιπαράθεσης και απωθημένοι από τον τηλεοπτικό κανιβαλισμό, πολλοί αξιοπρεπείς άνθρωποι επιλέγουν να αποτραβηχτούν στο περιθώριο. Όμως, η σιωπή των λογικών αφήνει ελεύθερο το πεδίο στους αυτόκλητους ιεροεξεταστές. Τους επιτρέπει να μονοπωλούν την ενημέρωση, να διαμορφώνουν την κοινή γνώμη και να δηλητηριάζουν τις συνειδήσεις των νέων ανθρώπων με τοξικά στερεότυπα.

Ιστορική αμνησία και κρυφό αφήγημα διχοτόμησης

Για να βοηθήσουμε τους αναγνώστες να καταλάβουν το μέγεθος της πολιτικής υποκρισίας, οφείλουμε να ξύσουμε την επιφάνεια της ιστορίας και να αναδείξουμε τις ρίζες αυτού του λόγου. Αυτοί οι ίδιοι κύκλοι που σήμερα παριστάνουν τους μοναδικούς θεματοφύλακες της κρατικής μας υπόστασης, είναι οι πνευματικοί και ιδεολογικοί συνοδοιπόροι εκείνων που έθαψαν την Κύπρο στο παρελθόν. Είναι η ίδια ακραία, εθνικιστική σχολή σκέψης που, μέσα από τις καταστροφικές ενέργειες της ΕΟΚΑ Β’ και το εγκληματικό, προδοτικό πραξικόπημα του 1974, άνοιξε διάπλατα την πόρτα στον Αττίλα και την τουρκική εισβολή.

Τότε ακρωτηρίασαν τη μισή Κύπρο και σήμερα, με την ίδια ακριβώς ανευθυνότητα, επιχειρούν να νομιμοποιήσουν το τετελεσμένο γεγονός, θάβοντας και την υπόλοιπη. Πίσω από τη δήθεν ασυμβίβαστη, «απορριπτική» ρητορική τους και την καθολική άρνηση κάθε μορφής λύσης και επανένωσης, κρύβεται η πιο αντεθνική και επικίνδυνη επιδίωξη: η de facto αποδοχή της διχοτόμησης. Η πραγματική τους επιδίωξη, είτε ομολογημένη είτε συγκαλυμμένη, είναι η οριστική περιχαράκωση σε έναν ελληνοκυπριακό νότο. Αδιαφορούν εγκληματικά για το γεγονός ότι η στασιμότητα και η διαιώνιση του status quo οδηγούν μαθηματικά και αναπόφευκτα στην πλήρη ενσωμάτωση και τουρκοποίηση του βορρά, δημιουργώντας μια διαρκή υπαρξιακή απειλή για το μέλλον ολόκληρου του κυπριακού ελληνισμού.

Η ώρα της ευθύνης

Απέναντι σε αυτόν τον καταθλιπτικό, στείρο εθνικισμό που τρέφεται από το αδιέξοδο, οφείλουμε να υψώσουμε το ανάστημά μας με νηφαλιότητα, τεκμηρίωση και ακλόνητη πίστη. Οι πολίτες που πιστεύουν στην επανένωση, στη συμφιλίωση και σε μια σύγχρονη, ευρωπαϊκή, κοινή πατρίδα για όλους τους νόμιμους κατοίκους της, δεν πρέπει να νιώθουν ούτε αδύναμοι ούτε μειονότητα. Αντίθετα, είμαστε στη σωστή πλευρά της Ιστορίας. Πραγματικός πατριώτης δεν είναι αυτός που συντηρεί τις πληγές του παρελθόντος για να εξασφαλίζει τηλεοπτική τηλεθέαση και πολιτική επιρροή, αλλά αυτός που έχει το πολιτικό θάρρος να κοιτάξει το μέλλον, να προτείνει λύσεις και να παλέψει για την ειρηνική σταθερότητα.

Το άρθρο αυτό δεν αποτελεί έναν θρήνο για την κατάσταση, αλλά ένα ξεκάθαρο προσκλητήριο ενεργοποίησης και μάχης των ιδεών. Δεν πρόκειται να τους αφήσουμε να μονοπωλούν τον ορισμό του πατριωτισμού και να χρησιμοποιούν, δήθεν, την επιστήμη ως όπλο εκφοβισμού. Δεν θα τους επιτρέψουμε να τρομοκρατούν τη δημόσια συζήτηση με τις κραυγές και τις απειλές τους. Είμαστε εδώ, παρόντες, έτοιμοι να δώσουμε τη μάχη των επιχειρημάτων και να τους σταματήσουμε με τη δύναμη του ορθού λόγου. Η Κύπρος δεν ανήκει στους εμπορευόμενους εθνικισμό, αλλά στους ανθρώπους της που διψούν για δικαιοσύνη, πραγματική ασφάλεια και αληθινή ελευθερία.