Σχεδόν δύο δεκαετίες μετά την έναρξη λειτουργίας τους στην Κύπρο, τα Μουσικά και Αθλητικά Σχολεία μπαίνουν σε διαδικασία απόκτησης ειδικού κανονιστικού πλαισίου. Τα δύο προσχέδια Κανονισμών του 2026, που αφορούν χωριστά τη λειτουργία των Μουσικών και των Αθλητικών Σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης, επιχειρούν να αποτυπώσουν σε ενιαίους κανόνες ζητήματα που μέχρι σήμερα ρυθμίζονταν μέσα από γενικούς σχολικούς κανονισμούς, αποφάσεις, εγκυκλίους και διοικητικές πρακτικές.
Τα προσχέδια δεν δημιουργούν τους θεσμούς από την αρχή. Αντίθετα, έρχονται να οργανώσουν θεσμούς που λειτουργούν εδώ και χρόνια, με ιδιαίτερες ανάγκες και διαφορετική καθημερινότητα από ένα συνηθισμένο σχολείο. Και στις δύο περιπτώσεις, οι νέοι Κανονισμοί δηλώνεται ότι θα εφαρμόζονται συμπληρωματικά προς τους γενικούς κανονισμούς των δημόσιων σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης.
Τι αλλάζει
Στα Αθλητικά Σχολεία, το προσχέδιο ορίζει ότι πρόκειται για δημόσια σχολεία Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης, γυμνασιακού ή λυκειακού κύκλου, στα οποία η γενική παιδεία συμπληρώνεται από οργανωμένη και συστηματική προπόνηση. Στόχος είναι η στήριξη μαθητών και μαθητριών που διακρίνονται στον αθλητισμό, χωρίς να εγκαταλείπεται η ακαδημαϊκή τους πορεία.
Το πρόγραμμα προβλέπει τρεις πρωινές προπονήσεις την εβδομάδα. Για να μπορεί να εφαρμοστεί αυτό, προβλέπεται μείωση ωρών από μαθήματα κοινού κορμού, με τρόπο που να διασφαλίζεται ότι οι μαθητές παρακολουθούν τα βασικά μαθήματα χωρίς να συγκρούονται με τις προπονήσεις. Παράλληλα, προβλέπεται συμμετοχή σε σχολικούς και εξωσχολικούς αγώνες, καθώς και δυνατότητα δωρεάν ενισχυτικών μαθημάτων στα Κρατικά Ινστιτούτα Επιμόρφωσης.
Το προσχέδιο ρυθμίζει επίσης ρόλους και ευθύνες. Τα Αθλητικά Σχολεία υπάγονται στη Διεύθυνση Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης, ενώ προβλέπονται υπεύθυνος Λειτουργίας, συντονιστής και διευθύνων Αθλητικού Σχολείου. Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στους προπονητές, για τους οποίους τίθενται προϋποθέσεις, όπως πτυχίο Φυσικής Αγωγής, ενεργός προπονητική ιδιότητα, λευκό ποινικό μητρώο και σχετική πιστοποίηση για μη συμπερίληψη σε αρχείο που αφορά αδικήματα σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.
Μουσική εκπαίδευση
Στα Μουσικά Σχολεία, το προσχέδιο περιγράφει ένα σχολείο ειδικού ενδιαφέροντος εξαετούς φοίτησης, με πρωινό και απογευματινό κύκλο. Ο πρωινός κύκλος εντάσσεται στο πλαίσιο της γενικής παιδείας, ενώ ο απογευματινός περιλαμβάνει ειδικά μουσικά μαθήματα, ατομικά και ομαδικά. Στόχος είναι η ανάπτυξη των μουσικών ικανοτήτων των μαθητών, χωρίς υστέρηση στα μαθήματα γενικής παιδείας και χωρίς να περιορίζεται η δυνατότητά τους να ακολουθήσουν άλλον επιστημονικό κλάδο. Το προσχέδιο προβλέπει επίσης τη δυνατότητα φοίτησης στον απογευματινό κύκλο για μαθητές που έχουν ιδιαίτερη κλίση στη μουσική.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι ρυθμίσεις για τα σχολικά έγγραφα. Πέραν του απολυτηρίου, προβλέπονται δελτίο επίδοσης τετραμήνου, δελτίο ετήσιας επίδοσης, πιστοποιητικό μουσικής εκπαίδευσης, βεβαίωση φοίτησης για μαθητές με μερική φοίτηση και αναλυτική βαθμολογία μαθημάτων, η οποία μπορεί να χρησιμοποιείται για σκοπούς εισδοχής σε πανεπιστήμια.
Φοίτηση και ευθύνες
Τα προσχέδια μπαίνουν και σε πιο πρακτικά ζητήματα, όπως απουσίες, συμμετοχή σε δράσεις, πειθαρχικά θέματα, ευθύνη διευθυντών και διευθυνόντων, εκδρομές, ταξίδια και δραστηριότητες. Στα Μουσικά Σχολεία, για παράδειγμα, ο διευθύνων έχει ευθύνη για τη λειτουργία του απογευματινού κύκλου, ενώ η επίσημη αλληλογραφία συνυπογράφεται από τον διευθυντή του πρωινού σχολείου και τον διευθύνοντα. Στα Αθλητικά Σχολεία, προβλέπεται ακόμη και τερματισμός φοίτησης σε περιπτώσεις υπέρβασης απουσιών από προπονήσεις, χαμηλής ακαδημαϊκής επίδοσης, μη κοσμιοτάτης διαγωγής ή χρήσης απαγορευμένων ουσιών.
Το ιστορικό
Τα Μουσικά και Αθλητικά Σχολεία δεν είναι νέοι θεσμοί. Τα πρώτα Μουσικά Σχολεία λειτούργησαν το 2006, τον Φεβρουάριο στο Παγκύπριο Γυμνάσιο στη Λευκωσία και τον Σεπτέμβριο στο Λανίτειο Λύκειο Α΄ στη Λεμεσό. Το 2012 ο θεσμός επεκτάθηκε και σε άλλες επαρχίες. Αντίστοιχα, το Αθλητικό Σχολείο άρχισε τη λειτουργία του τη σχολική χρονιά 2006–2007, ως Αθλητικό Λύκειο σε Λευκωσία και Λεμεσό. Το 2015–2016 επεκτάθηκε και στον γυμνασιακό κύκλο, αρχικά στις δύο πόλεις, ενώ στη συνέχεια διευρύνθηκε περαιτέρω.
