Σταθερά ανοδική πορεία καταγράφουν τα τελευταία χρόνια οι αριθμοί των μαθητών που φοιτούν στην ειδική εκπαίδευση, με την αύξηση να είναι ιδιαίτερα εμφανής στη δημοτική εκπαίδευση. Τα στοιχεία που παρουσίασε το Υπουργείο Παιδείας αποτυπώνουν μια πραγματικότητα αυξανόμενων αναγκών μέσα στο σχολείο, καθώς μαζί με τους μαθητές αυξάνονται και οι σχολικοί βοηθοί/συνοδοί, αλλά και οι σχετικές δαπάνες του κράτους.
Στη δημοτική εκπαίδευση καταγράφεται η μεγαλύτερη αύξηση. Κατά τη σχολική χρονιά 2016-2017 οι μαθητές στην ειδική εκπαίδευση ανέρχονταν σε 1.418, ενώ τη σχολική χρονιά 2025-2026 έφτασαν τους 2.719. Πρόκειται για σχεδόν διπλασιασμό μέσα σε μία δεκαετία. Μόνο σε σχέση με την προηγούμενη σχολική χρονιά, όταν οι μαθητές ήταν 2.623, καταγράφεται νέα αύξηση.
Η πορεία των αριθμών στη δημοτική δείχνει σταδιακή άνοδο σχεδόν σε όλη την περίοδο αναφοράς. Από τους 1.450 μαθητές το 2017-2018, ο αριθμός αυξήθηκε στους 1.510 το 2018-2019, στους 1.606 το 2019-2020 και στους 1.806 το 2020-2021. Το 2021-2022 καταγράφηκαν 1.808 μαθητές, ενώ στη συνέχεια η αύξηση συνεχίστηκε, με 1.872 μαθητές το 2022-2023, 2.254 το 2023-2024, 2.623 το 2024-2025 και 2.719 το 2025-2026.
Ανοδική είναι η εικόνα και στη μέση εκπαίδευση, αν και οι αριθμοί είναι χαμηλότεροι σε σχέση με τη δημοτική. Οι μαθητές που φοιτούσαν σε ειδικά πλαίσια στη μέση εκπαίδευση ήταν 455 τη σχολική χρονιά 2016-2017, ενώ το 2025-2026 ανήλθαν στους 772. Στο ενδιάμεσο καταγράφηκαν διακυμάνσεις, ωστόσο η γενική τάση παραμένει αυξητική. Συγκεκριμένα, οι μαθητές ήταν 531 το 2017-2018, 518 το 2018-2019, 541 το 2019-2020, 536 το 2020-2021, 586 το 2021-2022, 658 το 2022-2023, 686 το 2023-2024 και 716 το 2024-2025.
Η αύξηση των μαθητών συνοδεύεται και από αυξημένες ανάγκες στήριξης. Αυτό αποτυπώνεται στους αριθμούς των σχολικών συνοδών, οι οποίοι έχουν ενισχυθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία. Στη δημοτική εκπαίδευση, οι σχολικοί συνοδοί από 536 το 2016-2017 έφτασαν τους 1.407 τη σχολική χρονιά 2025-2026. Στη μέση εκπαίδευση, ο αριθμός τους αυξήθηκε από 224 σε 420 την ίδια περίοδο.
Αντίστοιχη αύξηση καταγράφεται και στις δαπάνες της ειδικής εκπαίδευσης. Με βάση τα στοιχεία του Υπουργείου Παιδείας, οι σχετικές δαπάνες ανήλθαν από €12.277 εκατ. το 2021 σε €21.582 εκατ. το 2026. Ενδιάμεσα, καταγράφηκαν €14.638 εκατ. το 2022, €15.322 εκατ. το 2023, €16.162 εκατ. το 2024 και €18.885 εκατ. το 2025.
Οι αλλαγές
Τα στοιχεία παρουσιάζονται σε μια περίοδο κατά την οποία το Υπουργείο Παιδείας προωθεί τον εκσυγχρονισμό της ειδικής εκπαίδευσης και τη μετάβαση προς τη συμπεριληπτική εκπαίδευση. Οι αλλαγές που έχουν παρουσιαστεί κινούνται γύρω από δέκα βασικούς πυλώνες και αφορούν, μεταξύ άλλων, τον τρόπο αξιολόγησης και στήριξης των παιδιών, τη λειτουργία των εμπλεκόμενων μηχανισμών, τη συνεργασία σχολείου και οικογένειας, καθώς και την ενίσχυση των υποστηρικτικών δομών μέσα στο σχολικό περιβάλλον.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο των γονέων, οι οποίοι θα έχουν ουσιαστικό λόγο στην επιλογή του πλαισίου φοίτησης του παιδιού τους κατά την πρώτη ένταξή του στο εκπαιδευτικό σύστημα. Στους άξονες του εκσυγχρονισμού περιλαμβάνονται επίσης η ενίσχυση της φοίτησης των παιδιών στο γενικό σχολικό πλαίσιο, όπου αυτό κρίνεται εφικτό, η επιμόρφωση εκπαιδευτικών και σχολικών βοηθών/συνοδών, η αξιοποίηση της τεχνολογίας, ο καλύτερος συντονισμός μεταξύ των υπηρεσιών και η διασφάλιση της ποιότητας της παρεχόμενης στήριξης.
