Πέραν των 1200 παιδιών περιμένουν ακόμη την ειδική υποστήριξη - Σχεδόν δύο μήνες μετά το πρώτο κουδούνι, εκκρεμούν αποφάσεις

Μπήκε ο Νοέμβριος, η σχολική χρονιά βρίσκεται ήδη στον τρίτο μήνα της και για 1.227 παιδιά εξακολουθεί να εκκρεμεί η αξιολόγηση ή και η λήψη απόφασης για ειδική εκπαιδευτική ή άλλη υποστήριξη. Πίσω από αυτό τον αριθμό βρίσκονται μαθητές των οποίων οι ανάγκες έχουν παραπεμφθεί στις αρμόδιες Επαρχιακές Επιτροπές Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία. Τα σχολεία λειτουργούν εδώ και σχεδόν δύο μήνες, τα μαθήματα προχωρούν, αλλά για περισσότερα από χίλια παιδιά παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της επίσημης αξιολόγησης και της απόφασης για την υποστήριξή τους. Την εικόνα καταγράφει η ίδια η υπουργός Παιδείας, Αθηνά Μιχαηλίδου, απαντώντας σε ερώτηση του βουλευτή Δημήτρη Μπάρου. Τα στοιχεία αφορούν την τρέχουσα σχολική χρονιά 2026–2027 και αποτυπώνουν τις περιπτώσεις για τις οποίες εκκρεμεί αξιολόγηση ή/και απόφαση. Σε σύγκριση με τον αριθμό των περίπου 113.000 μαθητών που φοιτούν στα δημόσια σχολεία Προδημοτικής, Δημοτικής και Μέσης Εκπαίδευσης, οι 1.227 περιπτώσεις αντιστοιχούν ενδεικτικά σε έναν στους 92 μαθητές. 

Πού συγκεντρώνονται οι εκκρεμότητες

Τα περισσότερα παιδιά καταγράφονται στη Λεμεσό, όπου εκκρεμούν διαδικασίες για 430 μαθητές. Στη Λευκωσία ο αντίστοιχος αριθμός φτάνει τους 384, στη Λάρνακα και την Αμμόχωστο τους 252 και στην Πάφο τους 161. Μαζί, Λεμεσός και Λευκωσία συγκεντρώνουν 814 από τις 1.227 εκκρεμείς περιπτώσεις. Η κατανομή δείχνει πού εντοπίζεται ο μεγαλύτερος απόλυτος αριθμός, όχι όμως σε ποια επαρχία είναι αναλογικά μεγαλύτερο το πρόβλημα, καθώς η απάντηση δεν δίνει τον μαθητικό πληθυσμό ανά επαρχία.

Εξ ίσου αποκαλυπτικοί είναι οι χρόνοι που καταγράφει το υπουργείο. Στη Λεμεσό και στη Λευκωσία απαιτούνται κατά μέσο όρο τρεις μήνες από την παραπομπή ενός παιδιού μέχρι την εφαρμογή της απόφασης. Στη Λάρνακα και την Αμμόχωστο ο αντίστοιχος χρόνος είναι δύο μήνες, ενώ στην Πάφο ενάμιση. Έτσι, μια παραπομπή που γίνεται με την έναρξη των μαθημάτων μπορεί, με βάση τον ενδεικτικό μέσο χρόνο των τριών μηνών, να φτάσει μέχρι τον Δεκέμβριο προτού εφαρμοστεί η σχετική απόφαση. Και όλα αυτά ενώ η καθημερινότητα του σχολείου δεν σταματά μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες.

Η χρονική διάσταση είναι καθοριστική. Οι αριθμοί δεν προέρχονται από μια απογραφή πριν ανοίξουν τα σχολεία, αλλά περιλαμβάνονται σε επίσημη απάντηση που δόθηκε ενώ η χρονιά είχε ήδη αρχίσει. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε μία από τις 1.227 υποθέσεις εκκρεμεί από τον Σεπτέμβριο. Σημαίνει, όμως, ότι μέσα στον Νοέμβριο παραμένει ανοιχτός ένας μεγάλος αριθμός διαδικασιών που αφορούν την υποστήριξη παιδιών στο σχολείο.

Το υπουργείο διευκρινίζει ότι οι χρόνοι δεν είναι ίδιοι για κάθε παιδί. Εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από τη διενέργεια των απαιτούμενων αξιολογήσεων και την έγκαιρη παραλαβή των εκθέσεων που πρέπει να τεθούν ενώπιον των επιτροπών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, επομένως, η διαδικασία μπορεί να ολοκληρωθεί νωρίτερα και σε άλλες να απαιτήσει περισσότερο χρόνο. Η υπουργική απάντηση δεν καταγράφει πόσες από τις 1.227 περιπτώσεις έχουν ήδη υπερβεί τους αναφερόμενους μέσους χρόνους.

Τι περιμένουν τα παιδιά

Δεν πρόκειται για 1.227 αιτήματα που βρίσκονται υποχρεωτικά στο ίδιο στάδιο. Η επίσημη διατύπωση αφορά παιδιά για τα οποία εκκρεμεί αξιολόγηση ή/και λήψη απόφασης για ειδική εκπαιδευτική ή άλλη υποστήριξη. Ορισμένες περιπτώσεις βρίσκονται ακόμη στη διαδικασία συγκέντρωσης των απαραίτητων αξιολογήσεων και εκθέσεων, ενώ για άλλες αναμένεται η απόφαση της αρμόδιας επιτροπής. Οι εκθέσεις είναι αναγκαίες για να εξεταστεί κάθε περίπτωση και να προσδιοριστεί η υποστήριξη που κρίνεται απαραίτητη. Η απάντηση δεν διαχωρίζει αριθμητικά αυτές τις κατηγορίες, ούτε διευκρινίζει πόσα από τα παιδιά λαμβάνουν ήδη κάποια μορφή βοήθειας.

Αυτό είναι και το ουσιαστικό διακύβευμα της αναμονής. Δεν εκκρεμεί απλώς μια διοικητική πράξη. Εκκρεμεί η ολοκλήρωση της προβλεπόμενης διαδικασίας για να διαπιστωθούν οι ανάγκες και να ληφθούν ή να εφαρμοστούν οι αποφάσεις που αφορούν την εκπαιδευτική υποστήριξη ενός παιδιού. Το υπουργείο σημειώνει, πάντως, ότι επείγουσες περιπτώσεις εξετάζονται κατά προτεραιότητα και οι σχετικές αποφάσεις λαμβάνονται σε σημαντικά μικρότερο διάστημα. Αναφέρει ενδεικτικά αιτήματα για σχολικό βοηθό ή συνοδό όταν συντρέχουν σοβαροί λόγοι ασφάλειας ή αυτοεξυπηρέτησης, καθώς και αιτήματα για εναλλακτικό πρόγραμμα φοίτησης.

Οι συνοδοί και η θέση του υπουργείου

Στην ίδια απάντηση παρατίθεται η εικόνα της στελέχωσης. Στη Δημοτική και Προδημοτική Εκπαίδευση εργοδοτούνται 1.645 ειδικοί εκπαιδευτικοί διαφόρων ειδικοτήτων, ενώ στη Δημοτική απασχολούνται 1.501 σχολικοί βοηθοί και συνοδοί, οι οποίοι εξυπηρετούν 3.191 παιδιά. Στη Μέση Εκπαίδευση εργοδοτούνται άλλοι 452 βοηθοί και συνοδοί, 394 στη Μέση Γενική και 58 στη Μέση Τεχνική, για συνολικά 841 παιδιά. Πρόκειται, αθροιστικά, για 1.953 σχολικούς βοηθούς και συνοδούς που εξυπηρετούν 4.032 παιδιά.

Παρά τις εκκρεμείς περιπτώσεις, το υπουργείο δηλώνει ότι δεν καταγράφονται αυτή τη στιγμή ελλείψεις σχολικών βοηθών και συνοδών στη Δημοτική και Μέση Εκπαίδευση, με βάση τις διαπιστωμένες ανάγκες και τις αποφάσεις των αρμόδιων επιτροπών. Η διατύπωση αυτή έχει σημασία, καθώς οι ανάγκες που δεν έχουν ακόμη οδηγήσει σε απόφαση δεν αποτυπώνονται κατ’ ανάγκη με τον ίδιο τρόπο στον προγραμματισμό στελέχωσης. Η ίδια η υπουργός επισημαίνει ότι η στελέχωση δεν τελειώνει τον Σεπτέμβριο, αλλά συνεχίζεται σε όλη τη σχολική χρονιά, όσο οι επιτροπές συνεδριάζουν και προκύπτουν νέες αποφάσεις. Στο μεταξύ, ο Νοέμβριος έχει ήδη φτάσει και οι εκκρεμότητες για 1.227 παιδιά παραμένουν καταγεγραμμένες.