Στην Επιτροπή Παιδείας της Βουλής οδηγούνται σήμερα τα κριτήρια αξιολόγησης των εκπαιδευτικών και του εκπαιδευτικού έργου, στο πλαίσιο των κανονισμών που συνοδεύουν τη μεταρρύθμιση του συστήματος αξιολόγησης στη Δημόσια Εκπαίδευση. Η συζήτηση πραγματοποιείται σε συνέχεια των αντιδράσεων που είχαν εκφράσει το προηγούμενο διάστημα οι εκπαιδευτικές οργανώσεις, οι οποίες αναγνωρίζουν την ανάγκη εκσυγχρονισμού του υφιστάμενου συστήματος, ωστόσο έχουν διατυπώσει επιφυλάξεις για πτυχές της εφαρμογής του. Σύμφωνα με τα όσα καταγράφονται από πλευράς Υπουργείου Παιδείας, στο σχετικό έγγραφο το οποίο έχει προωθηθεί στη Βουλή, οι κανονισμοί καθορίζουν συγκεκριμένα κριτήρια και δείκτες αξιολόγησης για διάφορες κατηγορίες εκπαιδευτικών λειτουργών και στελεχών της Εκπαίδευσης. Η αξιολόγηση βασίζεται σε συγκεκριμένα και μετρήσιμα κριτήρια, τα οποία διαφοροποιούνται ανάλογα με τη θέση που κατέχει ο κάθε εκπαιδευτικός και τις αρμοδιότητες που ασκεί στο εκπαιδευτικό σύστημα. Ακόμη επισημαίνεται ότι η αξιολόγηση βασίζεται σε ποιοτικούς δείκτες που περιγράφουν επαγγελματικές πρακτικές και συμπεριφορές των εκπαιδευτικών και των στελεχών της Εκπαίδευσης.
Οι τέσσερις τομείς αξιολόγησης
Για τους εκπαιδευτικούς της τάξης, τα κριτήρια οργανώνονται σε τέσσερις βασικούς τομείς: επαγγελματική γνώση και ανάπτυξη, διδακτική και παιδαγωγική επάρκεια, οργάνωση, διοίκηση και επικοινωνία και επαγγελματική υπευθυνότητα και συμπεριφορά. Στον τομέα της επαγγελματικής γνώσης και ανάπτυξης εξετάζεται, μεταξύ άλλων, ο σχεδιασμός και η οργάνωση της διδασκαλίας, η επιλογή κατάλληλων παιδαγωγικών προσεγγίσεων και η συνεχής επαγγελματική ανάπτυξη του εκπαιδευτικού. Η διδακτική και παιδαγωγική επάρκεια αφορά την εφαρμογή του Αναλυτικού Προγράμματος, την αξιοποίηση διαφορετικών μεθόδων διδασκαλίας, τη διαφοροποίηση της διδασκαλίας ανάλογα με τις ανάγκες των μαθητών και την ενίσχυση της συμμετοχής τους στη μαθησιακή διαδικασία. Παράλληλα, αξιολογείται η χρήση εργαλείων αξιολόγησης της προόδου των μαθητών και η αξιοποίηση των μαθησιακών αποτελεσμάτων για τη βελτίωση της διδασκαλίας. Ο τρίτος τομέας αφορά τη συμβολή του εκπαιδευτικού στη λειτουργία της σχολικής μονάδας, όπως η συνεργασία με τη Διεύθυνση και τους συναδέλφους, η συμμετοχή σε δράσεις του σχολείου και η συνεισφορά στη δημιουργία θετικού σχολικού κλίματος. Τέλος, στον τομέα της επαγγελματικής υπευθυνότητας αξιολογούνται στοιχεία όπως η τήρηση των υποχρεώσεων της θέσης, η συνεργασία με μαθητές και γονείς και η συμβολή στη διαμόρφωση θετικού περιβάλλοντος μάθησης.
Ξεχωριστά κριτήρια για στελέχη
Οι κανονισμοί προβλέπουν επίσης διαφοροποιημένα κριτήρια αξιολόγησης για στελέχη της Εκπαίδευσης που ασκούν διοικητικό ή εποπτικό ρόλο. Για τους διευθυντές σχολικών μονάδων η αξιολόγηση επικεντρώνεται στη διοίκηση και οργάνωση του σχολείου, στον συντονισμό του προσωπικού και στην ανάπτυξη εκπαιδευτικών δράσεων που ενισχύουν τη λειτουργία της σχολικής μονάδας. Για τους επιθεωρητές δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο τους στην παιδαγωγική καθοδήγηση των εκπαιδευτικών, στην προώθηση της επαγγελματικής τους ανάπτυξης και στη συμβολή τους στη βελτίωση της ποιότητας της διδασκαλίας. Παράλληλα, οι κανονισμοί περιλαμβάνουν και κριτήρια αξιολόγησης για τους πρώτους λειτουργούς Εκπαίδευσης, τα οποία αφορούν τον συντονισμό και την εποπτεία του εκπαιδευτικού έργου, τη συμμετοχή στη διαμόρφωση και εφαρμογή εκπαιδευτικής πολιτικής και την καθοδήγηση επιθεωρητών και άλλων στελεχών της Εκπαίδευσης.
Επιφυλάξεις από εκπαιδευτικές οργανώσεις
Η συζήτηση των κανονισμών πραγματοποιείται σε ένα περιβάλλον έντονου διαλόγου μεταξύ του Υπουργείου Παιδείας και των εκπαιδευτικών οργανώσεων. Το προηγούμενο διάστημα οι οργανώσεις είχαν εκφράσει επιφυλάξεις για διάφορες πτυχές της μεταρρύθμισης, όπως ο τρόπος εφαρμογής του συστήματος, ο ρόλος των αξιολογητών και η σύνδεση της αξιολόγησης με την επαγγελματική ανέλιξη των εκπαιδευτικών. Η σημερινή συζήτηση στην Επιτροπή Παιδείας αναμένεται να επικεντρωθεί στην εφαρμοσιμότητα των κριτηρίων και στον βαθμό στον οποίο μπορούν να διασφαλίσουν μια αντικειμενική και αξιόπιστη διαδικασία αξιολόγησης. Το κατά πόσον το νέο πλαίσιο θα καταφέρει να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη εκσυγχρονισμού του συστήματος αξιολόγησης και στις ανησυχίες της εκπαιδευτικής κοινότητας αναμένεται να αποτελέσει το βασικό ζητούμενο της συζήτησης που ανοίγει σήμερα στη Βουλή.
