Διαφωνία μεταξύ δύο υπουργείων, Εσωτερικών και Γεωργίας, για τη χρονική στιγμή κατάθεσης νομοσχεδίου στη Βουλή από το Υπουργείο Γεωργίας για επιβολή Φόρου Υγειονομικής Ταφής Δημοτικών Αποβλήτων, διαφάνηκε στη σημερινή συνεδρίαση της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής. Από την πλευρά τους οι Δήμοι επανέλαβαν έντονα την αντίθεσή τους, κάνοντας λόγο για ζημιά στα νοικοκυριά, ύψους περίπου 32,9 εκατομμυρίων ευρώ σε μία τετραετία.
Σύμφωνα με το προτεινόμενο πλαίσιο, από την έναρξη ισχύος των Κανονισμών έως τις 31/12/2027, ο συντελεστής ορίζεται στα €10 ανά τόνο. Από την 01/01/2028 και εφεξής, θα αυξάνεται κατά €5 ανά τόνο ετησίως, με ανώτατο όριο τα €70 ανά τόνο.
Διαφωνούν στο ποσοστό ταφής: 68% λέει το Τμ. Περιβάλλοντος, 80% οι Δήμοι
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ένωση Δήμων διαφωνεί με το ποσοστό 68% για την ταφή σκουπιδιών, που ανέφερε κατά τη συνεδρίαση το Τμήμα Περιβάλλοντος. Ο δήμαρχος Αμαθούντας, Κυριάκος Ξυδιάς, ο οποίος μίλησε εκ μέρους της Ένωσης Δήμων, παρέθεσε τα τελευταία ποσοστά ταφής από τον ΧΥΤΑ Πάφου, της ΟΕΔΑ Πεντακώμου και την ΟΕΔΑ Κόσιης. Συγκεκριμένα είπε ότι στην Πάφο θάβεται το 100% των σκουπιδιών, στο Πεντάκωμο το 85% και στην Κόσιη το 74%, για να τονίσει ότι «68% ως μέσος όρος αυτών των τριών αριθμών δεν βγαίνει», αλλά περίπου 80%
Σημειώνοντας ότι ετήσια καταλήγουν σε αυτούς τους τρεις χώρους περίπου 500.000 τόνοι αποβλήτων, οι Δήμοι θα κληθούν να επωμιστούν χρέωση 4 εκατομμυρίων ευρώ τον πρώτο χρόνο, καθώς «το 80% του μισού εκατομμυρίου τόνων αποβλήτων είναι 400.000 τόνοι, επί 10 ευρώ είναι 4 εκατομμύρια ευρώ τον πρώτο χρόνο». Πρόσθεσε ότι τον δεύτερο χρόνο η φορολόγηση θα είναι 6 εκατ. ευρώ, τον τρίτο 8 εκατ. ευρώ κ.ο.κ.
Διαφορετική εικόνα έχουν τα υπουργεία
Κατά τη συζήτηση επί της αρχής, η εκπρόσωπος του Υπουργείου Εσωτερικών αναφέρθηκε σε έντονες απόψεις εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης. Είπε ότι το Υπουργείο Εσωτερικών αντιλαμβάνεται και θεωρεί εύλογες τις ανησυχίες, λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν έγιναν ακόμα οι κρατικές υποδομές επεξεργασίας των αποβλήτων και δεν επιτεύχθηκε συμφωνία για το Πληρώνω Όσο Πετώ μεταξύ του Υπουργείου Γεωργίας και των τοπικών Αρχών.
Σε αυτό το σημείο παρενέβη η βουλευτής του ΑΚΕΛ, Μαρίνα Νικολάου, για να αναφέρει ότι αυτή τη στιγμή η Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής είναι υπό πίεση από το Υπουργείο Γεωργίας να εξετάσει τους νέους κανονισμούς και να τους οδηγήσει το αργότερο μέχρι το τέλος Αυγούστου στην Ολομέλεια για ψήφιση, για να μη χαθούν σχετικό κονδύλι από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σημειώνοντας ότι δεν είναι δουλειά των βουλευτών να συντονίζουν τη διαβούλευση μεταξύ υπουργείων της ίδιας κυβέρνησης, ζήτησε από το Υπουργείο Εσωτερικών να ξεκαθαρίσε εάν διαφωνεί. Τότε η εκπρόσωπος του Υπουργείου Εσωτερικών είπε ότι εξακολουθούν να εκφράζουν την ανησυχία τους ως προς τη χρονική στιγμή της εισαγωγής των κανονισμών στη νομοθεσία.
Κίνδυνος να χαθεί ευρωπαϊκή χορηγία 23 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας
Σε παρέμβασή της η Ανθούλα Χ. Σαββίδη, διευθύντρια Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στη Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης του Υπουργείου Οικονομικών της Κυπριακής Δημοκρατίας, εξήγησε ότι ο λόγος για τον οποίο επείγει η ψήφιση των κανονισμών από τη Βουλή μέχρι τις 31 Αυγούστου, είναι διότι είναι ενταγμένοι στην πράσινη φορολογική μεταρρύθμιση του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το οποίο ολοκληρώνεται τον προσεχή Αύγουστο.
Η συγκεκριμένη υποχρέωση αναλήφθηκε το 2021, ως μέρος των υποχρεώσεων της Κύπρου για να λάβει πέραν του 1 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τόνισε ότι αν δεν ψηφιστούν οι κανονισμοί μέχρι τις 31 Αυγούστου, η Κύπρος θα χάσει κονδύλι 23 εκατομμυρίων ευρώ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία, όπως είπε, δεν κάνει πίσω. Παράλληλα αναφέρθηκε σε υποχρεώσεις που θα βρει μπροστά της η Κύπρος στο επόμενο χρηματοδοτικό πλαίσιο.
Διαβάστε επίσης:
- Μπαίνει «τέλος» στα αποτσίγαρα όπως τα ξέραμε - Το νέο σύστημα ανακύκλωσης σε δρόμους και παραλίες
- Σε πλήρη εφαρμογή η ανακύκλωση φαρμάκων - Συλλογή 4.000 κιλών ετησίως από 31 εκατ. τεμάχια στην αγορά
- Στα σκαριά το υπερσύγχρονο εργοστάσιο της Green Dot - Θα μειώσει την ταφή σκουπιδιών στην Κόσιη
- «Big brother» κατά της ρύπανσης - Ο βαθμός εφαρμογής έξυπνων τεχνολογιών, τα κενά και τα πλάνα
- Καιγόμαστε από τα σκουπίδια μας - Δημόσιοι κίνδυνοι ΧΥΤΑ, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ και ΟΕΔΑ
Εξυπηρέτηση του στόχου για 10% στην ταφή μέχρι το 2035, βλέπει το Τμ. Περιβάλλοντος
Εκ μέρους του Τμήματος Περιβάλλοντος, η λειτουργός Ιωάννα Κωνσταντινίδου ανέφερε ότι η ανάγκη για την ετοιμασία των κανονισμών προκύπτει επίσης από τον εθνικό στόχο για 10% μείωση της ταφής μέχρι το 2035. Σήμερα, σημείωσε, η Κύπρος βρίσκεται περίπου στο 68% ως προς την ταφή. Ιδιαίτερα προκύπτει, τόνισε, λόγω της χαμηλής επίδοσης της χώρας, καθώς, όπως εξήγησε, με βάση τα στοιχεία της Eurostat, η Κύπρος έχει την τρίτη χαμηλότερη θέση σε ποσότητες ταφής μετά τη Μάλτα και τη Ρουμανία.
Την ίδια ώρα διευκρίνισε ότι για το θέμα δεν υπάρχει υποχρέωση για εναρμόνιση με ευρωπαϊκή Νομοθεσία.
Από την πλευρά της η λειτουργός του Τμήματος Περιβάλλοντος, Έλενα Χριστοδουλίδου, είπε ότι τα έσοδα από την είσπραξης αυτού του φόρου θα κατατίθενται στο Πάγιο Ταμείο της Δημοκρατίας, ώστε να χρησιμοποιούνται για τη χωριστή συλλογή αποβλήτων, μέσω επιστροφής χρημάτων στις τοπικές Αρχές για σκοπούς όπως η παροχή εξοπλισμού, αλλά και για τη μείωση των δημοτικών αποβλήτων που καταλήγουν για ταφή.
Την ίδια ώρα προειδοποίησε ότι αν δεν επιτευχθεί ο στόχος για 10% στην υγειονομική ταφή μέχρι το 2035, θα υπάρχουν ευρωπαίκά πρόστιμα. «Άρα καλύτερα να αυξηθούν τα έσοδα για τις υποδομές και όχι να πληρώνουμε πρόστιμα σε σχέση με τον στόχο του 10% μέχρι το 2035», είπε.
Στόχος της κυβέρνησης τα τέλη να μη μετακυλιστούν στους πολίτες
Τον περασμένο Φεβρουάριο, μετά την έγκριση των νέων κανονισμών από το Υπουργικό Συμβούλιο, σε δηλώσεις της η Υπουργός Γεωργίας Μαρία Παναγιώτου ανέφερε ότι ο στόχος της κυβέρνησης είναι ξεκάθαρος και τα τέλη αυτά δεν θα μετακυλιστούν στους πολίτες. Για τον σκοπό αυτό, εξήγησε, οι Τοπικές Αρχές θα λάβουν συνολικά €48 εκατομμύρια για την εφαρμογή του ΠΟΠ, εκ των οποίων €23 εκατ. προέρχονται από την έγκριση του Φόρου Ταφής – ένα κρίσιμο ορόσημο του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Εντός του 2026 θα ξεκινήσει η σταδιακή διάθεση των €48 εκατομμυρίων για τη χωριστή συλλογή αναλόγως της προόδου υλοποίησης των σχεδίων δράσης των ΑΤΑ. Παραμένουν βεβαίως εκκρεμότητες, όπως η κατάθεση των σχεδίων δράσης και η ολοκλήρωση της αναβάθμισης των υποδομών στις ΟΕΔΑ. Το κράτος έχει ήδη αναθέσει ειδική μελέτη για να διασφαλίσει ότι η αναβάθμιση θα γίνει σωστά, αποφεύγοντας τα λάθη του παρελθόντος, όπως αυτά που είδαμε στο Πεντάκωμο.
«Η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν είναι απλώς μια τεχνική ρύθμιση. Είναι ένα αποφασιστικό βήμα προς μια νέα εποχή στη διαχείριση αποβλήτων: μείωση του όγκου, ενίσχυση της ανακύκλωσης, προστασία του περιβάλλοντος και – κυρίως – δίκαιη μετάβαση χωρίς επιβάρυνση των πολιτών», είπε.
Αντιδρά η Ένωση Δήμων, βλέπει πρόκληση εκ μέρους του κράτους
Την έντονη και ξεκάθαρη διαφωνία για επιβολή Φόρου Υγειονομικής Ταφής Δημοτικών Αποβλήτων, εκφράζει την ίδια ώρα η Ένωση Δήμων.
Όπως λέχθηκε στη συνεδρίαση, η απόφαση μεταφέρει το κόστος μιας διαχρονικής κρατικής αποτυχίας στους Δήμους και στους πολίτες. Τονίστηκε ότι η καθυστέρηση στην ανάπτυξη των αναγκαίων υποδομών, οι λανθασμένοι χειρισμοί και η έλλειψη έγκαιρου σχεδιασμού, οδήγησαν σε ευρωπαϊκές κυρώσεις εις βάρος της Κύπρου, προσθέτοντας ότι είναι άδικο το τίμημα αυτών των αστοχιών να μετακυλίεται στα νοικοκυριά.
Συγκεκριμένα, εκ μέρους της Ένωσης Δήμων, ο δήμαρχος Αμαθούντας, Κυριάκος Ξυδιάς, τόνισε ότι η Κύπρος δεν έχει καμία υποχρέωση για εναρμόνιση με την ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την επιβολή της φορολογίας. «Η υποχρέωσή μας είναι η προϋπόθεση που τέθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης και το μέγιστο του κόστους είναι να απωλεσθεί ένα ποσό των 23 εκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο. Για να αντλήσουμε μάξιμουμ 23 εκατομμύρια, κάντε υπολογισμούς πόση ζημιά θα προκαλέσουμε στα νοικοκυριά του τόπου», τόνισε. Σε αυτό το σημνείο παρενέβη ο δήμαρχος Κουρίου, Παντελής Γεωργίου, κάνοντας λόγο για 32,9 εκατομμύρια στα τέσσερα χρόνια.
Ο κ. Ξυδιάς χαρακτήρισε πρόκληση εκ μέρους του Τμήματος Περιβάλλοντος το επιχείρημα ότι η φορολόγηση είναι κίνητρο για να μειωθεί η ταφή, διότι, «εκείνος που διαχειρίζεται το εργοστάσιο επεξεργασίας αποβλήτων και αστόχησε στο να κάνει ολοκληρωμένη διαχείριση αποβλήτων, έρχεται να επιβάλει την ποινή, αντί στον εαυτό του, στις αρχές τοπικής Αυτοδιοίκησης, οι οποίες θα μεταφέρουν αυτή την ευθύνη στους πολίτες».
Διαφωνούν Ένωση Κοινοτήτων Κύπρου, ΕΟΑ, ΕΤΕΚ και ΟΕΒ
Δεδομένου ότι δεν προηγήθηκαν οι ετοιμασίες μονάδων διαχείρισης των αποβλήτων και το Πληρώνω Όσο Πετώ, η Ένωση Κοινοτήτων Κύπρου, οι πέντε ΕΟΑ (αναλαμβάνουν τον έλεγχο και τη διαχείριση των μονάδων αποβλήτων τον Ιούλιο του 2027), το ΕΤΕΚ και η ΟΕΒ εξέφρασαν διαφωνία ως προς τη χρονική στιγμή ψήφισης των κανονισμών. «Αυτοί οι κανονισμοί μποεί να καταστήσουν πολλές επιχειρήσεις μη βιώσιμες», είπε ο εκπρόσωπος της ΟΕΒ.
