Πλησιάζουν οι μέρες όπου τα βλέμματα της παγκόσμιας κοινότητας θα είναι στραμμένα στην υπερθέρμανση του πλανήτη. Τα σενάρια του ΟΗΕ αναφέρουν ότι με βάση τις σημερινές διεθνείς κυβερνητικές πολιτικές, ο κόσμος οδεύει προς αύξηση της μέσης θερμοκρασίας κατά 2,6 °C έως 2,8 °C μέχρι το 2100. Η ετήσια παγκόσμια Σύνοδος των Μερών του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (COP31), από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου, στην Αττάλεια της Τουρκίας, θα είναι το πεδίο άσκησης κλιματικής διπλωματίας, μέσα από την οποία τα κράτη-μέλη θα αξιολογήσουν την πρόοδο και θα διαπραγματευτούν νέες συμφωνίες για την προστασία του περιβάλλοντος. Η Ευρώπη αναμένεται να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο, πιέζοντας άλλες χώρες να ενισχύσουν τη δράση τους για το κλίμα. Η Κύπρος θα εκπροσωπηθεί τόσο σε επίπεδο αρχηγού κράτους, με τη συμμετοχή του Προέδρου της Δημοκρατίας στη Σύνοδο Ηγετών, όσο και σε υπουργικό επίπεδο, με τη συμμετοχή του υπουργού Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος κατά τη δεύτερη εβδομάδα της διάσκεψης. Τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας θα συνοδεύει ο υπουργός Εξωτερικών. Παράλληλα, θα συμμετάσχει υπηρεσιακή αντιπροσωπεία, η οποία θα παρακολουθήσει τις διαπραγματεύσεις καθ’ όλη τη διάρκεια της διάσκεψης.
Η Κύπρος στην Αττάλεια, με φόντο τους 3°C: Η νέα γραμμή της ΕΕ για το κλίμα ενόψει της COP31
Πλημμύρες, καύσωνες και πυρκαγιές ωθούν την ΕΕ σε νέα στρατηγική για το κλίμα, με έμφαση όχι μόνο στη μείωση των εκπομπών, αλλά και στην προσαρμογή στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, ενόψει ενός σεναρίου υπερθέρμανσης κατά 3°C.
Προσαρμογή σε σενάριο 3°C
Ένδειξη για την επιτακτική ανάγκη λήψης μέτρων είναι η ολοένα και μεγαλύτερη ένταση και συχνότητα που παρουσιάζουν οι πλημμύρες, οι καύσωνες και οι πυρκαγιές, για τις ζημιές των οποίων ο Ευρωπαίος επίτροπος Περιβάλλοντος για το Κλίμα, Wopke Hoekstra, ανέφερε την περασμένη Τρίτη στους Financial Times ότι τα κράτη-μέλη πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη. Αναφερόταν στους νέους κανόνες που προτείνει η ΕΕ, απαιτώντας από τις χώρες να καταρτίσουν σχέδια προσαρμογής σε ένα σενάριο αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 3°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, καθώς, όπως προειδοποίησε, οι προσπάθειες μείωσης των εκπομπών «δεν επαρκούν πλέον ούτε κατά διάνοια».
Η πρόταση αυτή θα αποτελέσει την πρώτη νομική πρωτοβουλία που υποχρεώνει τα κράτη-μέλη να προετοιμαστούν για ένα τέτοιο ενδεχόμενο κατά τη διαμόρφωση πολιτικών και επενδύσεων. Παράλληλα, τα κράτη θα υποχρεωθούν να ορίσουν τους φορείς που θα είναι υπεύθυνοι για τη διαχείριση των κλιματικών κινδύνων σε διαφορετικούς τομείς της οικονομίας, σύμφωνα με προσχέδιο της πρότασης που διέρρευσε στον Τύπο.
Το πλαίσιο αυτό σηματοδοτεί μετατόπιση της έμφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς η άνοδος της θερμοκρασίας καθιστά αναγκαία όχι μόνο τη μείωση των εκπομπών αλλά και την προσαρμογή στις ζημιές που προκαλεί ήδη η κλιματική αλλαγή. Την ίδια ώρα, ορισμένοι ακτιβιστές για το κλίμα υποστηρίζουν ότι η αυξημένη έμφαση στην προσαρμογή στις υψηλότερες θερμοκρασίες ενδέχεται να αποσπάσει πόρους από τις προσπάθειες περιορισμού των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
50.000 θάνατοι
«Ακόμη κι αν κάνουμε τα πάντα σωστά σήμερα στον τομέα του μετριασμού της κλιματικής αλλαγής, αυτό δεν θα είναι αρκετό για να κρατήσει τους πολίτες μας μακριά από τον κίνδυνο», δήλωσε στους Financial Times ο κ. Hoekstra.
«Το περασμένο καλοκαίρι απέδειξε ότι αυτό από μόνο του δεν είναι πλέον ούτε κατά προσέγγιση αρκετό», τόνισε. Οι υψηλές θερμοκρασίες οδήγησαν σε περίπου 50.000 θανάτους στην Ευρώπη το φετινό καλοκαίρι, αριθμός που υπερβαίνει κατά πολύ το προηγούμενο ρεκόρ των 29.000 θανάτων που είχαν αποδοθεί στη ζέστη το καλοκαίρι του 2022, σύμφωνα με δύο μελέτες που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nature Health, η μία εκ των οποίων δημοσιεύθηκε αυτόν τον μήνα και η άλλη έχει γίνει δεκτή προς δημοσίευση.
Θέσεις Κύπρου - ΕΕ στην COP31
Η νέα πρωτοβουλία της ΕΕ ανακοινώνεται λίγες εβδομάδες πριν από τη Σύνοδο του ΟΗΕ για το κλίμα COP31 στην Τουρκία, όπου η Ευρώπη αναμένεται να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο, πιέζοντας άλλες χώρες να ενισχύσουν τη δράση τους για το κλίμα, παρά την υπαναχώρηση που έχει σημειωθεί σε ορισμένες από τις δικές της προτάσεις.
Η Κυπριακή Δημοκρατία θα εκπροσωπηθεί στην COP31 με τη συμμετοχή του Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, στη Σύνοδο Ηγετών που θα λάβει χώρα στις 11 και 12 Νοεμβρίου. Θα συνοδεύεται από τον υπουργό Εξωτερικών, Κωνσταντίνο Κόμπο.
Οι υπουργοί Περιβάλλοντος των χωρών θα συμμετάσχουν από τις 16 μέχρι τις 20 Νοεμβρίου στην «ενότητα υψηλού επιπέδου», καθώς αυτοί λαμβάνουν τις αποφάσεις της Συνόδου. Εδώ η Κύπρος θα εκπροσωπηθεί από τον υπουργό Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Χρίστο Σενέκη. Θα συνοδεύεται από το επιτελείο του, δηλαδή υπηρεσιακούς λειτουργούς του Υπουργείου και του Τμήματος Περιβάλλοντος.
Όσον αφορά τις βασικές θέσεις της Κύπρου, με τις οποίες θα φτάσει στην Αττάλεια, αυτές, σύμφωνα με πηγές από το Υπουργείο Γεωργίας, που μίλησαν στον «Π», ευθυγραμμίζονται με τις κοινές θέσεις και προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την COP31, με στόχο την ενίσχυση της παγκόσμιας κλιματικής δράσης και την αποτελεσματική εφαρμογή της Συμφωνίας των Παρισίων.
Προτεραιότητες
Ενίσχυση της παγκόσμιας κλιματικής φιλοδοξίας: Προώθηση της εφαρμογής των εθνικών δεσμεύσεων για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, σύμφωνα με τους στόχους της Συμφωνίας των Παρισίων.
Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή: Ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας και προώθηση δράσεων για την προσαρμογή στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κοινωνιών και των οικονομιών.
Κλιματική χρηματοδότηση: Υποστήριξη των διεθνών προσπαθειών για κινητοποίηση χρηματοδοτικών πόρων και αποτελεσματική στήριξη των αναπτυσσόμενων χωρών στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Δίκαιη μετάβαση: Προώθηση μιας κοινωνικά δίκαιης και οικονομικά βιώσιμης μετάβασης προς οικονομίες χαμηλών εκπομπών.
Ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας: Προώθηση της πολυμερούς συνεργασίας και της αποτελεσματικής εφαρμογής των αποφάσεων προηγούμενων Διασκέψεων.
Όπως ανέφερε στον «Π» αρμόδιος τεχνοκράτης του υπουργείου, ο οποίος μίλησε στον «Π», ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται επίσης στη συνέχιση των εργασιών και πρωτοβουλιών που προωθήθηκαν κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ το πρώτο εξάμηνο του 2026, με έμφαση στην ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας της ΕΕ, στον καλύτερο συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών και στη διαμόρφωση μιας πιο συνεκτικής και μακροπρόθεσμης στρατηγικής για τις διεθνείς διαπραγματεύσεις για το κλίμα.
Νέα στρατηγική
Επιστρέφοντας στους νέους κανόνες που προτείνει η ΕΕ, απαιτώντας από τις χώρες να καταρτίσουν σχέδια προσαρμογής σε ένα σενάριο αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 3°C και στο κάλεσμα του ευρωπαίου Επιτρόπου Περιβάλλοντος για το Κλίμα, Wopke Hoekstra, προς τα κράτη-μέλη, για ανάληψη ευθύνης απέναντι στις ζημιές από πλημμύρες, καύσωνες και πυρκαγιές, το ερώτημα είναι ποια είναι η απάντηση της Κύπρου.
Εδώ το Υπουργείο Γεωργίας παραπέμπει στην αναθεώρηση της Εθνικής Στρατηγικής για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή, με ορίζοντα το 2050. Μέσα από 119 μέτρα σε 15 τομείς πολιτικής, οι προτεραιότητες είναι η λειψυδρία, οι καύσωνες και η ανθεκτικότητα των πόλεων. Στόχος είναι η ενίσχυση της προστασίας των υδάτινων πόρων, της γεωργίας, των δασών, της δημόσιας υγείας, των παράκτιων περιοχών και των κρίσιμων υποδομών. Σύμφωνα με ενημέρωση από το υπουργείο, αναμένεται σύντομα η υποβολή του προσχεδίου στο Υπουργικό Συμβούλιο.
Η ανάγκη για αναθεώρηση ενισχύθηκε από τη νέα Εκτίμηση Κλιματικών Κινδύνων και Ευπάθειας, η οποία ολοκληρώθηκε το 2024. Τα ευρήματα καταγράφουν αυξανόμενες θερμοκρασίες, περισσότερες θερμές νύχτες και παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας, με σημαντικές επιπτώσεις στην οικονομία, στα οικοσυστήματα και στην καθημερινότητα των πολιτών.
Μεταξύ των προτεραιοτήτων περιλαμβάνονται ο περιορισμός των απωλειών νερού, η αποδοτικότερη άρδευση, η επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων λυμάτων και η ενίσχυση της πρόληψης των δασικών πυρκαγιών. Παράλληλα, προωθούνται παρεμβάσεις στις πόλεις, όπως περισσότερο πράσινο, δενδροφυτεύσεις, σκιασμένοι δημόσιοι χώροι και καλύτερη διαχείριση των όμβριων υδάτων, με στόχο τον περιορισμό της θερμικής επιβάρυνσης και των πλημμυρικών κινδύνων.
Καθοριστικός αναμένεται να είναι και ο ρόλος της τοπικής αυτοδιοίκησης. Περιλαμβάνεται νέα πρωτοβουλία τεχνικής υποστήριξης από την ΕΕ, διάρκειας 24 μηνών, με στόχο την προετοιμασία και την ενίσχυση του περιφερειακού σχεδιασμού, την αξιολόγηση των τοπικών κινδύνων και την καλύτερη διαχείριση των βρόχινων νερών.
Την ίδια ώρα, η Κύπρος συνεχίζει την προσπάθεια μείωσης των εκπομπών μέσω του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα, που επικαιροποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2024. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο στόχος είναι η κλιματική ουδετερότητα έως το 2050 και η μείωση των καθαρών εκπομπών κατά τουλάχιστον 55% έως το 2030, σε σύγκριση με το 1990.
«Το μεγάλο στοίχημα για την Κύπρο είναι πλέον η εφαρμογή των σχεδιασμών», τόνισε τεχνοκράτης του υπουργείου, προσθέτοντας ότι «η εξασφάλιση χρηματοδότησης και τα σαφή χρονοδιαγράμματα θα καθορίσουν πώς οι προτεινόμενες δράσεις θα μετατραπούν σε ουσιαστική προστασία για τους πολίτες και την οικονομία».
ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.
