Χαρ. Έλληνας: «Ο Πρόεδρος παρενέβη για να κλείσει η συμφωνία με την ENI για το ''Κρόνος''» - Παρέμβαση τέως υπουργού Ενέργειας Γ. Παπαναστασίου (ηχητικό)

Σε παρέμβαση του Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη απέδωσε ο αναλυτής και εμπειρογνώμονας σε θέματα Ενέργειας και Υδρογονανθράκων, Χαράλαμπος Έλληνας την ολοκλήρωση της συμφωνίας με την ENI για το κοίτασμα «Κρόνος», υποστηρίζοντας ότι η κυπριακή διαπραγματευτική ομάδα είχε επιφυλάξεις για τους όρους της.

Μιλώντας στον Πολίτη 107.6 &97.6, και στην εκπομπή «Πρωινή Επιθεώρηση» με την Κατερίνα Ηλιάδη, ο Δρ Έλληνας υποστήριξε ότι ο επικεφαλής της ιταλικής εταιρείας είχε επικοινωνήσει με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ζητώντας την παρέμβασή του. Ο τέως υπουργός Ενέργειας Γιώργος Παπαναστασίου, ο οποίος επίσης παρενέβη στην εκπομπή, δήλωσε ότι δεν μπορεί να επιβεβαιώσει τις συγκεκριμένες πληροφορίες, αναγνωρίζοντας ωστόσο τις διασυνδέσεις του κ. Έλληνα και ότι η συμφωνία περιορίζει τα οικονομικά οφέλη της Κύπρου από την υγροποίηση του φυσικού αερίου.

Κατά τον Χαράλαμπο Έλληνα, ο οποίος είναι ανώτερος συνεργάτης στο Παγκόσμιο Κέντρο Ενέργειας του Ατλαντικού Συμβουλίου, η επικοινωνία αυτή οδήγησε σε πολιτική απόφαση που επέτρεψε να προχωρήσει η συμφωνία, παρά το γεγονός ότι η κυπριακή διαπραγματευτική ομάδα δεν είχε καταλήξει προηγουμένως σε αποδεκτούς όρους. Ερωτηθείς πού στηρίζει τους ισχυρισμούς του, ο κ. Έλληνας επικαλέστηκε την πληροφόρησή του από τον ενεργειακό τομέα.

«Έχω επαφές. Είναι η δουλειά μου αυτή. Έχω επαφές με τη βιομηχανία. Ακούω πολλά» ανέφερε, προσθέτοντας ότι η πληροφορία για την παρέμβαση του Προέδρου είναι γνωστή σε κύκλους της ενεργειακής βιομηχανίας.

Διευκρίνισε, πάντως, ότι τέτοιου είδους πολιτικές παρεμβάσεις δεν είναι ασυνήθιστες σε μεγάλες ενεργειακές συμφωνίες, ιδιαίτερα όταν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ κράτους και εταιρειών δεν καταλήγουν σε αποτέλεσμα.

«Κρόνος»: Η Κύπρος χάνει την υπεραξία της υγροποίησης

Ο Χαράλαμπος Έλληνας άσκησε έντονη κριτική στη συμφωνία που προβλέπει τη μεταφορά του φυσικού αερίου του «Κρόνου» στην Αίγυπτο για υγροποίηση και εξαγωγή.

Όπως εξήγησε, η συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας στα έσοδα περιορίζεται στο στάδιο παράδοσης του φυσικού αερίου στην είσοδο του τερματικού της Νταμιέτα.

Αυτό σημαίνει ότι η Κύπρος δεν συμμετέχει στην πρόσθετη εμπορική αξία που προκύπτει από τη μετατροπή του φυσικού αερίου σε υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) και την πώλησή του στις διεθνείς αγορές. Ο κ. Έλληνας διερωτήθηκε γιατί η κυπριακή πλευρά αποδέχθηκε αυτή τη διευθέτηση, υποστηρίζοντας ότι έγιναν σημαντικές παραχωρήσεις χωρίς ανάλογα ανταλλάγματα.

Εκτίμησε μάλιστα ότι η κυβέρνηση φαίνεται να έδωσε προτεραιότητα στην επίτευξη συμφωνίας για την έναρξη της εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων, χωρίς να εξασφαλίσει τα μέγιστα δυνατά οικονομικά οφέλη. Στο συγκεκριμένο ζήτημα, ο Γιώργος Παπαναστασίου συμφώνησε ως προς τη σημασία της απώλειας της πρόσθετης αξίας από την υγροποίηση. «Η αξία του προϊόντος πλέον στην αγορά βρίσκεται στο υγροποιημένο φυσικό αέριο και όχι στην είσοδο της Νταμιέτας», επισήμανε.

Παράλληλα, ο από την πλευρά του ο κ. Έλληνας εξέφρασε προβληματισμό και για την ανάληψη γεωλογικών και παραγωγικών κινδύνων, επικαλούμενος την εμπειρία από το αιγυπτιακό κοίτασμα «Ζορ», όπου η παραγωγή μειώθηκε σημαντικά σε σχέση με τις αρχικές προσδοκίες.

Νέες απαιτήσεις της Chevron για το «Αφροδίτη»

Εκτενής ήταν και η συζήτηση για τις νέες οικονομικές απαιτήσεις της Chevron αναφορικά με το κοίτασμα «Αφροδίτη».

Ο Χαράλαμπος Έλληνας χαρακτήρισε αδικαιολόγητη την αξίωση για αύξηση του κόστους χρήσης του αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου προς την Αίγυπτο. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, το κόστος μεταφοράς για το τμήμα του αγωγού που διέρχεται από την αιγυπτιακή ΑΟΖ αυξάνεται από περίπου 1,1 δολάρια σε 3 δολάρια ανά μονάδα.

Η αύξηση αυτή, όπως εξήγησε, μειώνει τα αναμενόμενα έσοδα της Κυπριακής Δημοκρατίας, καθώς αυξάνει το συνολικό κόστος εμπορευματοποίησης του φυσικού αερίου. Ο κ. Έλληνας συνέδεσε τις νέες απαιτήσεις με την προσπάθεια της Chevron να εξασφαλίσει υψηλότερη απόδοση από την επένδυσή της.

Υποστήριξε ότι η εταιρεία διαθέτει σημαντικές εναλλακτικές επενδυτικές επιλογές, όπως η ανάπτυξη του κοιτάσματος «Λεβιάθαν» στο Ισραήλ, οι οποίες ενδέχεται να της προσφέρουν μεγαλύτερα κέρδη. Εκτίμησε, συνεπώς, ότι η αμερικανική εταιρεία δύσκολα θα προχωρήσει στην τελική επενδυτική απόφαση εάν δεν εξασφαλίσει τις οικονομικές αποδόσεις που επιδιώκει.

Ο πρώην υπουργός Ενέργειας αναγνώρισε ότι η αύξηση του κόστους επηρεάζει αρνητικά τα κρατικά έσοδα, επέμεινε όμως ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν πρέπει να θεωρεί πως βρίσκεται ενώπιον τετελεσμένων.

«Να διαπραγματευτούμε σκληρά – Είμαστε κράτος»

Ο Γιώργος Παπαναστασίου διαφώνησε με την εκτίμηση ότι η Κύπρος έχει μόνο δύο επιλογές: είτε να αποδεχθεί τις απαιτήσεις της Chevron και να περιορίσει τα έσοδά της είτε να διακινδυνεύσει τη μη ανάπτυξη του κοιτάσματος. Όπως υποστήριξε, υπάρχει και τρίτος δρόμος, αυτός της ουσιαστικής και απαιτητικής διαπραγμάτευσης.

«Διαπραγματευόμαστε σκληρά, καθόμενοι στο τραπέζι, και να έχουμε κι εμείς απαιτήσεις», ανέφερε. Ο πρώην υπουργός υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση οφείλει να αξιοποιήσει τη θεσμική της θέση απέναντι στις ενεργειακές εταιρείες. «Επιτέλους, είμαστε Κυπριακή Δημοκρατία, είμαστε κράτος. Στην άλλη πλευρά είναι εμπορικός οργανισμός. Πρέπει να το αντιληφθούμε αυτό και πρέπει να είμαστε λίγο απαιτητικοί», τόνισε.