Η προσοχή όλων είναι στραμμένη στον ΔΗΣΥ, ο οποίος έκοψε πρώτος το νήμα των εσωκομματικών διαδικασιών για τις προεδρικές εκλογές. Ωστόσο, υπάρχουν στο βάθος δύο κόμματα με πολύ σημαντικό ρόλο. Η στάση που θα τηρήσουν το ΔΗΚΟ και το ΕΛΑΜ στις προεδρικές εκλογές του 2028 ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστική για το αποτέλεσμα της κάλπης.
Τα δύο πιο πάνω κόμματα έλαβαν σημαντικό αριθμό ψήφων στις βουλευτικές εκλογές του περασμένου Μαΐου. Το μεν ΕΛΑΜ συγκέντρωσε 40.572 ψήφους με ποσοστό 10,9% και το δε ΔΗΚΟ έλαβε συνολικά 37.223 ψήφους με ποσοστό 10%. Δηλαδή διπλάσια εκλογική δύναμη από το ΑΛΜΑ και την Άμεση Δημοκρατία που έλαβαν λίγες περισσότερες από 20 χιλιάδες ψήφους το καθένα. Επομένως, κανένας υποψήφιος Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν μπορεί να αγνοήσει το ΔΗΚΟ και το ΕΛΑΜ, ακόμη και εάν δεν επιθυμεί ή αδυνατεί να συνάψει συνεργασία με τις συγκεκριμένες παρατάξεις.
Κατακερματισμός
Καταρχάς, στην Κεντροδεξιά τείνει να διαμορφωθεί ένα κατακερματισμένο πολιτικό σκηνικό που καθιστά την πρώτη Κυριακή πραγματικό πολιτικό θρίλερ και τις πολιτικές συνεργασίες επιτακτική ανάγκη. Εάν δηλαδή ισχύσει το σενάριο που θέλει την Κεντροδεξιά τριχοτομημένη, με υποψήφιους την Αννίτα Δημητρίου, τον Αβέρωφ Νεοφύτου και τον Νίκο Χριστοδουλίδη, τότε αποκτά μεγαλύτερες πιθανότητες να περάσει στον δεύτερο γύρο η υποψηφιότητα που θα κερδίσει την υποστήριξη είτε του ΔΗΚΟ είτε του ΕΛΑΜ ή και των δύο μαζί.
Αρκετοί θεωρούν σχεδόν σίγουρο ότι θα περάσει στον δεύτερο γύρο ο υποψήφιος που θα στηρίξει το ΑΚΕΛ, λόγω του κατακερματισμού της Κεντροδεξιάς. Το ερώτημα που τίθεται, στο πλαίσιο αυτής της ανάγνωσης, αφορά το ποιο πρόσωπο τελικά θα βρεθεί απέναντι στον υποψήφιο του ΑΚΕΛ τη δεύτερη Κυριακή. Ίσως αυτό να το κρίνουν οι επιλογές του ΔΗΚΟ και του ΕΛΑΜ.
Δυσφορία στο ΔΗΚΟ
Το ΔΗΚΟ είναι σήμερα το μοναδικό κοινοβουλευτικό κόμμα της συγκυβέρνησης και με τους περισσότερους υπουργούς στην κυβέρνηση του Νίκου Χριστοδουλίδη. Ωστόσο, η ηγεσία του κόμματος διαμηνύει ότι δεν θεωρείται δεδομένο ότι θα στηρίξει τον Νίκο Χριστοδουλίδη το 2028. Αντίθετα, είναι φανερό ότι υπάρχουν σοβαρά προβλήματα στις σχέσεις του κόμματος με την κυβέρνηση και κατά διαστήματα προκύπτουν πολιτικές διαφωνίες και συγκρούσεις, με τελευταίο παράδειγμα την πρόσφατη διαμάχη μεταξύ του προέδρου του ΔΗΚΟ Νικόλα Παπαδόπουλου και του υπουργού Οικονομικών Μάκη Κεραυνού.
Ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ, Νικόλας Παπαδόπουλος, και η αναπληρώτρια πρόεδρος, Χριστιάνα Ερωτοκρίτου, έχουν δηλώσει ότι βρίσκεται σε εξέλιξη εσωκομματικός διάλογος με επαρχιακές συγκεντρώσεις και πως οι αποφάσεις για τις προεδρικές εκλογές θα ληφθούν στα συλλογικά όργανα. Μάλιστα δεν αποκλείουν κανένα σενάριο. Ούτε καν το ενδεχόμενο το ΔΗΚΟ να κατέλθει με δικό του υποψήφιο. Αυτή είναι η θέση του επίσημου ΔΗΚΟ, ακόμη και όταν δύο από τους υπουργούς του κόμματος δηλώνουν δημόσια και κατ’ επανάληψη ότι η παράταξη θα στηρίξει τον Νίκο Χριστοδουλίδη το 2028.
Πληροφορίες του «Π» αναφέρουν ότι αυξάνεται συνεχώς ο αριθμός των κομματικών στελεχών που αντιλαμβάνονται τα προβλήματα στις σχέσεις με την κυβέρνηση. Το θέμα τέθηκε πάρα πολλές φορές από το ΔΗΚΟ αλλά δεν έχει επιλυθεί. Αντίθετα, πολλά κομματικά στελέχη θεωρούν ότι ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης αγνοεί επιδεικτικά τα κόμματα της συγκυβέρνησης, λειτουργώντας σαν «one man show». Σε σημείο που τις περισσότερες φορές οι ηγεσίες των κομμάτων της συγκυβέρνησης μαθαίνουν τις αποφάσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας από τα ΜΜΕ.
Αυτά τα στελέχη τονίζουν σε «πηγαδάκια» ότι ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης απαξιώνει τα κόμματα της συγκυβέρνησης στην πρώτη θητεία, παρότι γνωρίζει ότι θα χρειαστεί τη στήριξή τους για δεύτερη θητεία. Ως εκ τούτου, διερωτώνται ποια θα είναι η στάση του όταν θα επανεκλεγεί Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ξέροντας πια ότι δεν θα έχει δυνατότητα για τρίτη θητεία. Εκφράζουν μάλιστα τον φόβο ότι σε αυτή την περίπτωση δεν θα λαμβάνει καθόλου υπόψη τα κόμματα.
Δύο τάσεις
Κομματική πηγή δήλωσε στον «Π» ότι σήμερα στο ΔΗΚΟ κυριαρχούν δύο τάσεις. Η μια τάση τάσσεται υπέρ της συνέχισης της συνεργασίας με τον Νίκο Χριστοδουλίδη, ενώ η άλλη αναζητά διέξοδο και τρόπο απεγκλωβισμού. Στη δεύτερη ομάδα στελεχών άρχισε να αναπτύσσεται η ιδέα για ΔΗΚΟϊκή υποψηφιότητα στις προεδρικές εκλογές.
Δεν είναι τυχαίες οι δηλώσεις του βουλευτή Αμμοχώστου, Ζαχαρία Κουλία, την εβδομάδα που πέρασε, ο οποίος δήλωσε ότι μεγάλη μερίδα στο ΔΗΚΟ επιθυμεί την υποψηφιότητα του Νικόλα Παπαδόπουλου. Αυτή η σχολή σκέψης θεωρεί ότι η υποψηφιότητα του κ. Παπαδόπουλου θα φέρει σε πολύ δύσκολη θέση τους υπουργούς του ΔΗΚΟ που τάσσονται υπέρ του Νίκου Χριστοδουλίδη, διότι κανένας δεν διανοείται ότι θα υπάρξουν στελέχη που θα εναντιωθούν στον πρόεδρο του κόμματος. Εάν το πράξουν, θα θέσουν τον εαυτό τους εκτός ΔΗΚΟ.
Η τάση που εναντιώνεται στην εκ νέου στήριξη του Νίκου Χριστοδουλίδη «φιλοξενεί» στελέχη που καλοβλέπουν μια συνεργασία με τον ΔΗΣΥ. Ωστόσο, εντός αυτής της ομάδας υπάρχουν και στελέχη που βλέπουν προς το ΑΚΕΛ, το οποίο ετοιμάζεται να εισέλθει σε διάλογο με τις υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις για να διερευνήσει το ενδεχόμενο των συνεργασιών. Ούτε αυτό το σενάριο μπορεί να αποκλειστεί. Σε αυτή την περίπτωση το ΔΗΚΟ θα βγει από την εξίσωση της κεντροδεξιάς συμμαχίας και το ΕΛΑΜ θα αποκτήσει ακόμη πιο βαρύνουσα σημασία.
ΕΛΑΜ
Μέχρι πριν λίγες ημέρες επικρατούσε η εντύπωση ότι το ΕΛΑΜ θα στηρίξει τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη στις προεδρικές εκλογές του 2028. Οι χαμηλοί τόνοι του κόμματος, που υποτίθεται ότι βρίσκεται στην αντιπολίτευση, δημιουργούν εύλογες υποψίες ότι το ΕΛΑΜ προετοιμάζει το έδαφος για συνεργασία με τον Νίκο Χριστοδουλίδη.
Ωστόσο, την περασμένη εβδομάδα ο πρόεδρος του κόμματος, Χρίστος Χρίστου, έβαλε στον χάρτη των συνεργασιών και τον ΔΗΣΥ. Συγκεκριμένα, ο κ. Χρίστου δήλωσε στην εκπομπή «Ενημέρωση Τώρα» του OMEGA ότι ξεπεράστηκε το πρόβλημα που υπήρχε με την πρόεδρο του ΔΗΣΥ, Αννίτα Δημητρίου, ξεκαθαρίζοντας πως το ΕΛΑΜ σήμερα δεν έχει παράπονο. Τόνισε δε ότι σε αυτή την κοινοβουλευτική περίοδο «η κ. Δημητρίου απέδωσε στο ΕΛΑΜ όχι κάτι περισσότερο αλλά αυτό που του αναλογεί με βάση τα ποσοστά του και την κατάταξή του». Μάλιστα κλήθηκε να απαντήσει εάν υπάρχει ενδεχόμενο στήριξης της Αννίτας Δημητρίου στις προεδρικές εκλογές, με τον ίδιο να επαναλαμβάνει ότι δεν υφίσταται πλέον το προηγούμενο ζήτημα. Πρόσθεσε δε ότι επεξεργάζονται διάφορα σενάρια και πως είναι ακόμη νωρίς για οριστικές αποφάσεις.
Πάντως, κομματική πηγή δήλωσε στον «Π» ότι η συζήτηση στο ΕΛΑΜ για τις προεδρικές εκλογές θα αρχίσει τον ερχόμενο Ιανουάριο, τονίζοντας πως το κόμμα δεν αποκλείει κανένα σενάριο. Στρατηγική επιδίωξη του κόμματος είναι η συμμετοχή στην Εκτελεστική Εξουσία. Δηλαδή ο σχηματισμός κυβέρνησης με άλλα κόμματα στη βάση ορισμένων προγραμματικών συγκλίσεων.
Συνεπώς, δεν αποκλείεται αλλά απομακρύνεται το σενάριο της αυτόνομης καθόδου στις προεδρικές εκλογές με υποψήφιο τον πρόεδρο του κόμματος. Αυτή ήταν η πρακτική που εφάρμοζε το ΕΛΑΜ σε προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις. Εντούτοις τα στελέχη του κόμματος διαμηνύουν ότι το ΕΛΑΜ δεν είναι αυτό που ήταν πριν 10 χρόνια. Θεωρούν ότι το ποσοστό του 11% των βουλευτικών εκλογών και οι 40 χιλιάδες ψηφοφόροι δεν επιτρέπουν μια στάση αντίδρασης.
