Ποια ονόματα «παίζουν» στο ΑΚΕΛ για το 2028 - Οι σχεδιασμοί και οι αναγνώσεις για τα χαρακτηριστικά του υποψηφίου

Η απόφαση του ΔΗΣΥ να ανοίξει πρώτος τη διαδικασία για το προεδρικό χρίσμα, με υποβολή υποψηφιοτήτων στις 26 Οκτωβρίου και έκτακτη εκλογική συνέλευση στις 28 Νοεμβρίου, και η απόσυρση της Αννίτας Δημητρίου την Πέμπτη, μετά τη συνάντησή της με τον Αβέρωφ Νεοφύτου και τον Γιώργο Παμπορίδη, άνοιξαν την προεκλογική συζήτηση σχεδόν δεκαέξι μήνες πριν από την κάλπη.

Στην Εζεκία Παπαϊωάννου, πάντως, επιμένουν ότι οι εξελίξεις στην Πινδάρου δεν αλλάζουν τον προγραμματισμό τους. Ο νέος εκπρόσωπος Τύπου του ΑΚΕΛ, Χάρης Πολυκάρπου, εξηγεί στον «Π» ότι το ΑΚΕΛ έχει τον δικό του οδικό χάρτη και θα τον ακολουθήσει, ανεξάρτητα από το πότε θα αποκτήσει υποψήφιο ο ΔΗΣΥ. «Δεν είναι αγώνας δρόμου οι προεδρικές εκλογές», σημειώνει.

Οδικός χάρτης

Ο σχεδιασμός του ΑΚΕΛ κινείται σε τρεις άξονες: Στην επιλογή του προσώπου, στο πολιτικό πλαίσιο με την πρόταση που θα το συνοδεύει, και στις συμμαχίες με άλλα κόμματα. Προσεχώς ανοίγει διάλογο με όσες δυνάμεις δηλώνουν ότι επιδιώκουν αλλαγή στη διακυβέρνηση, για να διαπιστώσει ποιες εμμένουν στις υφιστάμενες πολιτικές τους και ποιες είναι πρόθυμες να αναζητήσουν μια προοδευτική επιλογή. ΔΗΣΥ και ΕΛΑΜ έχουν ήδη τεθεί εκτός συζήτησης. Ο πρώτος κύκλος απευθύνεται στη βάση, στις κομματικές ομάδες, όπου τα μέλη θα καταθέσουν τις δικές τους εισηγήσεις. Ο υποψήφιος αναμένεται να επιλεγεί το πρώτο τρίμηνο του 2027 και θα επικυρωθεί από έκτακτη παγκύπρια συνδιάσκεψη του κόμματος.

Επιλογή νίκης

Σύμφωνα με πηγές στο εσωτερικό του ΑΚΕΛ, όπως κι αν το ερμηνεύει η κάθε σχολή σκέψης, τα μηνύματα της βάσης συγκλίνουν σε μια επιλογή νίκης. Ζητούν, δηλαδή, ένα πρόσωπο ικανό να επαναφέρει το ΑΚΕΛ στην εξουσία για πρώτη φορά μετά το 2008, ακόμη κι αν αυτό προϋποθέτει συμφωνίες και διαβουλεύσεις με άλλα κόμματα. Στην Εζεκία Παπαϊωάννου θεωρούν τον δεύτερο γύρο ιδιαίτερα πιθανό.

Μετά το 23,89% των βουλευτικών, που ανέκοψε την πτωτική πορεία των τελευταίων ετών, το κόμμα εμφανίζεται πιο ενωμένο απ' ό,τι το 2023. Δεν θέλει να απογοητεύσει τους ψηφοφόρους του, ούτε να δώσει την εικόνα ότι κινείται χωρίς στρατηγική.

Η συνταγή του 2023

Ο πολιτικός αναλυτής, Νάσιος Ορεινός, θεωρεί ότι η κάθοδος το 2023 με ένα πρόσωπο αποδεκτό από τον χώρο της Δεξιάς υπήρξε έξυπνη και αποτελεσματική κίνηση. Ο στόχος ήταν σαφώς ο δεύτερος γύρος με αντίπαλο τον Νίκο Χριστοδουλίδη, ώστε να αντληθούν ψήφοι από δυσαρεστημένους ψηφοφόρους της Δεξιάς μετά τη διάσπαση στον Συναγερμό. Υπενθυμίζει ότι ο Νίκος Χριστοδουλίδης είχε λάβει τότε περίπου το ένα τέταρτο των ψήφων του ΔΗΣΥ. Ο Αντρέας Μαυρογιάννης έφτασε τελικά το 48,03%, πολύ κοντά στη νίκη.

Κατά τον κ. Ορεινό, το ΑΚΕΛ παραμένει σε μεγάλο βαθμό στιγματισμένο από την πενταετία 2008-2013 και γι' αυτό μια αμιγώς κομματική υποψηφιότητα δεν θα οδηγούσε σε νίκη. Το στοίχημα, κατά τον ίδιο, είναι ότι ο ψηφοφόρος δύσκολα θα αλλάξει αυτή την εικόνα αν δεν δει το ΑΚΕΛ ξανά να κυβερνά.

Με ΑΚΕΛικό υποψήφιο

Στο εσωτερικό του ΑΚΕΛ υπάρχει αυτή τη στιγμή και η σχολή που μιλά για αναμέτρηση «με το κεφάλι ψηλά», δηλαδή να κατέλθει με δικό του υποψήφιο το ΑΚΕΛ, όπως ο γενικός γραμματέας, Στέφανος Στεφάνου, στον οποίο πιστώνεται η ανάκαμψη στις βουλευτικές. Ένα τέτοιο σενάριο θα απάλλασσε το κόμμα από διαβουλεύσεις και θα του εξασφάλιζε πλήρη έλεγχο του πολιτικού σχεδίου.

Παλαιότερες δημοσκοπήσεις, ωστόσο, δείχνουν ότι θα δυσκολευόταν να επικρατήσει στον δεύτερο γύρο, καθώς η Δεξιά θα μπορούσε να συσπειρωθεί εναντίον του. Για τον κ. Ορεινό, μια τέτοια επιλογή θα ισοδυναμούσε με αυτοακύρωση, αφού χωρίς ψήφους από τη δεξαμενή άλλων κομμάτων η νίκη στον δεύτερο γύρο είναι απίθανη.

Συνεργασία με ΔΗΚΟ

Πάντως οι φωνές στο κόμμα δεν είναι μόνο δύο. Άλλοι προτιμούν μια καθαρή φωνή από έναν ετερόκλητο σχηματισμό, άλλοι θέλουν ένα κόμμα αριστερό και πατριωτικό, ενώ υπάρχουν και όσοι βλέπουν θετικά τη συνεργασία με το ΔΗΚΟ.

Σε μια τέτοια συνεργασία, με υποψήφιο όπως ο Νικόλας Παπαδόπουλος, ο κ. Ορεινός θεωρεί αρκετά πιθανό να εξασφαλίσει το ΑΚΕΛ κυβερνητικό ρόλο. Ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ έχει χαμηλώσει τους τόνους στο Κυπριακό, αφήνοντας τις ακραίες θέσεις σε ΕΛΑΜ και ΕΔΕΚ. Το ερώτημα, όμως, παραμένει η εκλεξιμότητά του, ενώ ο ίδιος αφήνει ανοιχτό και το ενδεχόμενο αυτόνομης καθόδου.

Ο κ. Πολυκάρπου, πάντως, δηλώνει ότι το κόμμα δεν προαποκλείει κανέναν υποψήφιο που πληροί τα κριτήρια. Η ανάλυση του κ. Ορεινού κρίνει ότι ο ΔΗΣΥ βρίσκεται σε μειονεκτική θέση, καθώς οι προσπάθειες αποδυνάμωσης του Νίκου Χριστοδουλίδη δεν απέδωσαν. Αν το ΑΚΕΛ αξιοποιήσει σωστά αυτή τη συγκυρία, εκτιμά, η πορεία του μπορεί να αλλάξει.

Ονοματολογία

Το όνομα του Ανδρέα Μαυρογιάννη επανέρχεται στο προσκήνιο. Ο πρώην διαπραγματευτής για το Κυπριακό παρέμεινε ενεργός και διατήρησε καλή σχέση με το ΑΚΕΛ, ενώ ο ίδιος έχει δηλώσει ότι θα ήθελε να είναι ξανά η επιλογή του. Για τον κ. Ορεινό, πρόκειται για δοκιμασμένη υποψηφιότητα που περνά από τη βάση. Οι επικρίσεις αφορούν δύο σημεία. Το πρώτο είναι ότι η συνταγή του εξωκομματικού υποψηφίου εφαρμόζεται ήδη σε τρεις αναμετρήσεις, με τον Σταύρο Μαλά το 2013 και το 2018 και το 2023 με τον Ανδρέα Μαυρογιάννη. Το δεύτερο είναι κινήσεις και δηλώσεις του, κυρίως στο Κυπριακό και γύρω από το 2017, που ενόχλησαν ψηφοφόρους του κόμματος. Θεωρείται ότι μπορεί να περάσει στον δεύτερο γύρο, μένει όμως ανοιχτό πού θα κινηθούν οι συναγερμικοί. Το Άλμα του Οδυσσέα Μιχαηλίδη, εξάλλου, έχει ήδη δηλώσει ότι δεν θα στηρίξει υποψηφιότητά του.

Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, στο τραπέζι έχει τεθεί και το όνομα του Χρίστου Στυλιανίδη. Έγιναν συναντήσεις με την ηγεσία, ενώ μια ομάδα προωθεί την υποψηφιότητά του. Οι υποστηρικτές του επισημαίνουν ότι θα μπορούσε να φέρει ψήφους από τη Δεξιά και ότι έχει θέσει ζητήματα κοινωνικής πολιτικής που θα ικανοποιούσαν ενδεχομένως τους πολιτικούς στόχους του κόμματος. Τονίζουν, επίσης, ότι στο Κυπριακό δεν απέχει από τις θέσεις του ΑΚΕΛ και ότι διαθέτει ευρωπαϊκό προφίλ ως πρώην επίτροπος. Στον αντίποδα, υπήρξε κυβερνητικός εκπρόσωπος του Νίκου Αναστασιάδη και υπουργός στην κυβέρνηση Μητσοτάκη. Επιπρόσθετα, δεν επέστρεψε έγκαιρα στην κυπριακή επικαιρότητα με παρεμβάσεις και παραμένει σχεδόν άγνωστος στους ψηφοφόρους κάτω των 40.

Ακούγεται, επίσης, το όνομα του οικονομολόγου Τάσου Γιασεμίδη. Η οικονομική του κατάρτιση θα κάλυπτε το κενό που καταλογίζεται στο ΑΚΕΛ χωρίς να ανησυχεί τον επιχειρηματικό κόσμο, ενώ τα άρθρα του αναδεικνύουν τις θέσεις του αλλά και τις κοινωνικές του ευαισθησίες. Είναι, όμως, άγνωστος στο ευρύ κοινό και θα απαιτούσε μια δυνατή και χρονοβόρα καμπάνια, όπως και άλλες παρόμοιες επιλογές.

Ακόμη μια επιλογή που μπαίνει στις τελευταίες συζητήσεις είναι αυτή του διαπραγματευτή Μενέλαου Μενελάου, ο οποίος είναι τεχνοκράτης διπλωμάτης, με γνώση του Κυπριακού.

Στελέχη του κόμματος έχουν εισηγηθεί, τέλος, μια ισχυρή υποψηφιότητα από τον συνδικαλιστικό χώρο, προσώπου που προέρχεται από τη Δεξιά αλλά έχει αγωνιστεί για καίρια εργασιακά ζητήματα και διεκδικήσεις. Την προωθούν κυρίως κεντροαριστεροί, αλλά θεωρείται και αποδεκτή από κύκλους του συνδικαλισμού, ιδίως μετά τις πρόσφατες διαπραγματεύσεις για την ΑΤΑ και το συνταξιοδοτικό.

Η αναζήτηση νέων προσώπων

Στην εξίσωση μπαίνει και η στροφή των ψηφοφόρων προς νεαρά πρόσωπα. Τη δείχνουν η άνοδος του Φειδία Παναγιώτου και η ανάδειξη της Αννίτας Δημητρίου, της Σοφίας Χριστοδούλου Μακρή και η εκλογή του Νίκου Χριστοδουλίδη. Υπενθυμίζουμε ότι στις επόμενες εκλογές θα ψηφίσουν για πρώτη φορά και οι 17χρονοι, χωρίς να απαιτείται πλέον εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους.