Οι δύο ηγέτες επιδιώκουν βελτίωση του κλίματος με κοινές εμφανίσεις

Σε μία εμφανή προσπάθειά τους να αλλάξουν το «βαρύ κλίμα» των τελευταίων εβδομάδων, Πρόεδρος Χριστοδουλίδης και Τουφάν Έρχιουρμαν, συμφώνησαν κατά την πρώτη χθεσινή κατ΄ιδίαν συνάντησή τους μετά τη Νέα Υόρκη, να παραστούν από κοινού στο δικοινοτικό Φεστιβάλ Ειρήνης, που θα πραγματοποιηθεί στο μεικτό χωριό της Πύλας το ερχόμενο Σάββατο, 17 Οκτωβρίου, αλλά και να παρακαθίσουν από κοινού σε προσεχείς συναντήσεις της Τεχνικής Επιτροπής Πολιτιστικής Κληρονομιάς, της Τεχνικής Επιτροπής Νεολαίας και της Συντονιστικής Επιτροπής του Συμβουλευτικού Σώματος της Κοινωνίας των Πολιτών.

Σύμφωνα με ανακοίνωση των Ηνωμένων Εθνών, η συνάντηση των δύο ηγετών, η οποία πραγματοποιήθηκε στα γραφεία της αποστολής Καλών Υπηρεσιών των Ηνωμένων Εθνών, στον χώρο του αεροδρομίου Λευκωσίας, εντός της νεκρής ζώνης, και διήρκεσε περίπου μιάμιση ώρα, έγινε σε «θετική ατμόσφαιρα». Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν, επίσης, να συναντηθούν εκ νέου την ερχόμενη εβδομάδα, προκειμένου να συνεχίσουν τις συζητήσεις τους, ενώ εξέφρασαν για μία ακόμη φορά την προσδοκία τους για μία νέα επίσκεψη στην Κύπρο της προσωπικής απεσταλμένης του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν. Η απεσταλμένη του ΟΗΕ έχει δηλώσει ότι θα επιστρέψει στην Κύπρο εντός Οκτωβρίου και έχει καλέσει τις δύο πλευρές να προχωρήσουν στην εφαρμογή των ήδη συμφωνημένων Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ), καθώς και να προετοιμάσουν προτάσεις σχετικά με τη μεθοδολογία.

Βελτιωμένο κλίμα

Ύστερα από έναν μήνα αντικρουόμενων δημόσιων δηλώσεων, οι δύο ηγέτες αναζήτησαν χθες πρακτικούς τρόπους βελτίωσης του κλίματος, όχι μόνο μέσω μιας πιο χαλαρής κοινής παρουσίας σε πολιτιστική εκδήλωση, αλλά και με την έμπρακτη πολιτική στήριξη όσων δραστηριοποιούνται στον δικοινοτικό τομέα.

Πέρα από τις συναντήσεις τους στην προστατευόμενη περιοχή του ΟΗΕ, το φεστιβάλ της Πύλας θα δώσει τη δυνατότητα στους δύο ηγέτες να συναντηθούν για πρώτη φορά σε ένα πιο χαλαρό περιβάλλον από τότε που ο Τουρκοκύπριος ηγέτης ανέλαβε, πριν από έναν χρόνο, τα καθήκοντά του αλλά και να συνομιλήσουν από κοινού τόσο με τους κατοίκους του μεικτού χωριού, όσο και με άλλους Ελληνοκυπρίους και Τουρκοκυπρίους που θα παρευρεθούν στο καθιερωμένο, εδώ και χρόνια, αυτό συναπάντημα ειρήνης.

Σε σύγκριση με τις συχνές κοινωνικές και πολιτιστικές συναντήσεις που είχαν ο Νίκος Αναστασιάδης και ο Μουσταφά Ακιντζί κατά την αρχική περίοδο των διαπραγματεύσεών τους, Νίκος Χριστοδουλίδης και Τουφάν Έρχιουρμαν δεν είχαν έως τώρα τέτοιου είδους συναντήσεις και αυτό έχει τη σημασία του. Αν και ένα πρώτο βήμα, έχει τον συμβολισμό του, ενώ  σε επίπεδο δημόσιας εικόνας μπορεί να αποτελέσει αντίβαρο στα αρνητικά πρωτοσέλιδα των τελευταίων εβδομάδων.

«Καλή συνάντηση»

Παρότι δεν σημειώθηκε χθες κάποια ουσιαστική πρόοδος στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ), στη μεθοδολογία ή σε ζητήματα ουσίας, πηγή με γνώση των συζητήσεων ανέφερε ότι υπήρξε εποικοδομητική συζήτηση για ορισμένα ΜΟΕ. Ερωτηθείσα αν αυτά αφορούσαν μέτρα που βρίσκονται ήδη στο τραπέζι ή τις «νέες ιδέες» που κατέθεσε ο Χριστοδουλίδης στις 17 Σεπτεμβρίου, η ίδια πηγή απάντησε ότι η συζήτηση επικεντρώθηκε κυρίως στα υφιστάμενα ΜΟΕ.

Μιλώντας κατά την επιστροφή του στο Προεδρικό Μέγαρο, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι είχαν μια «καλή συνάντηση» και αντάλλαξαν απόψεις για τη μεθοδολογία, τα ζητήματα ουσίας και τα ΜΟΕ. Ερωτηθείς αν έλαβε απάντηση από τον Έρχιουρμαν σχετικά με τις 19 «νέες ιδέες» του, ανέφερε ότι σε ορισμένα σημεία έλαβε θετικές και σε άλλα αρνητικές απαντήσεις, ενώ για κάποια άλλα ζητήματα ο Τουρκοκύπριος ηγέτης ζήτησε περισσότερο χρόνο για να τα μελετήσει.

Όσον αφορά τα οδοφράγματα, ο Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι το ζήτημα παραμένει σε εκκρεμότητα, προσθέτοντας ότι ο Έρχιουρμαν επιθυμεί να εξετάσει περισσότερα στοιχεία σχετικά με ορισμένες από τις νέες προτάσεις που έχουν υποβληθεί. Ο Πρόεδρος σημείωσε ότι μία από τις 19 «νέες ιδέες» του αφορά το έργο της Τεχνικής Επιτροπής Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Ανέφερε ακόμη ότι η συνάντηση ξεκίνησε με συζήτηση για τη λήξη της θητείας του Αντόνιο Γκουτέρες. Σύμφωνα με τον Χριστοδουλίδη, οι δύο ηγέτες συμφώνησαν πλήρως ότι όποιος αναλάβει τη θέση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, θα λάβει την εντολή του από το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Παράλληλα, δεν έχει αποκλειστεί το ενδεχόμενο σύγκλησης διευρυμένης συνάντησης πριν από τη λήξη της θητείας του Γκουτέρες, με στόχο να ανακοινωθεί η επανέναρξη των συνομιλιών, όπως ανέφερε ο Πρόεδρος. Ερωτηθείς αν σκοπεύει να συμμετάσχει στη διάσκεψη COP31 στην Τουρκία, ο Χριστοδουλίδης απάντησε ότι θα παραστεί.

Ένας μήνας χαμηλών προσδοκιών

Η χθεσινή συνάντηση ήταν η πρώτη μεταξύ των δύο ηγετών από τις 17 Σεπτεμβρίου, με το μεσοδιάστημα να χαρακτηρίζεται από ολοένα εντονότερη αντιπαράθεση σχετικά με την απουσία εξελίξεων στη Νέα Υόρκη. Ο Έρχιουρμαν είχε, επίσης, αφήσει να εννοηθεί ότι ο Πρόεδρος διέρρευσε πληροφορίες για πρόταση που συνδέει το άνοιγμα των Βαρωσίων με την υπαγωγή του λιμανιού της Αμμοχώστου υπό ευρωπαϊκή εποπτεία.

Από την πλευρά του, ο Χριστοδουλίδης υποστήριξε ότι κατέθεσε τις 19 «νέες ιδέες» επειδή επιδίωκε να εντοπίσει σημεία σύγκλισης αντί να επικεντρώνεται σε ζητήματα που η άλλη πλευρά έχει ήδη απορρίψει.

Τη Δευτέρα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, είχε δηλώσει ότι η συνάντηση των ηγετών θα προσέφερε την ευκαιρία στον Τουρκοκύπριο ηγέτη να τοποθετηθεί επί των 19 «νέων ιδεών». Χθες το πρωί, ο Έρχιουρμαν ξεκαθάρισε σε μήνυμά του στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, ότι η ατζέντα της συνάντησης αφορούσε τα επτά ΜΟΕ που είχε προτείνει ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ στα τέλη Ιουλίου. «Όπως είναι γνωστό, έχουμε ήδη αποδεχθεί τις έξι από τις επτά προτάσεις», ανέφερε, σε αντίθεση με τις προηγούμενες δηλώσεις του Λετυμπιώτη, ότι η τουρκοκυπριακή πλευρά δεν είχε ακόμη απαντήσει ή συμφωνήσει στις προτάσεις για αποναρκοθέτηση και φυσικές καταστροφές.