REGIOSTARS 2026: Αυτό είναι το ελληνικό έργο που απέσπασε βραβείο - Ενεργειακή πύλη για την Ευρώπη η Αλεξανδρούπολη

Για πρώτη φορά από την καθιέρωση των ευρωπαϊκών βραβείων REGIOSTARS, το 2008, ελληνικό έργο κατακτά μία από τις διακρίσεις του θεσμού. Πρόκειται για το Ανεξάρτητο Σύστημα Φυσικού Αερίου Αλεξανδρούπολης, το οποίο βραβεύτηκε στην κατηγορία «Μια διασυνδεδεμένη Ευρώπη», κατά την τελετή απονομής που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Τετάρτης, 14 Οκτωβρίου, στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Περιφερειών και Πόλεων.

Το έργο, το οποίο αναπτύχθηκε και διαχειρίζεται η ελληνική εταιρεία Gastrade, ξεχώρισε για τη συμβολή του στην ενεργειακή ασφάλεια και στη διασύνδεση των ενεργειακών αγορών της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης. Η διάκριση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η φετινή διοργάνωση συγκέντρωσε αριθμό-ρεκόρ 274 υποψηφιοτήτων από ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, με 25 έργα να εξασφαλίζουν τελικά μια θέση στον κατάλογο των φιναλίστ.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το ελληνικό έργο αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αξιοποίησης των ευρωπαϊκών πόρων για την ανάπτυξη στρατηγικών υποδομών, οι οποίες ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα και περιορίζουν την εξάρτηση από μεμονωμένους προμηθευτές φυσικού αερίου.

Τι είναι το έργο της Αλεξανδρούπολης

Το Ανεξάρτητο Σύστημα Φυσικού Αερίου Αλεξανδρούπολης αποτελεί μια νέα ενεργειακή υποδομή στη βόρεια Ελλάδα, η οποία επιτρέπει την εισαγωγή, αποθήκευση και επαναεριοποίηση υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Στην καρδιά του έργου βρίσκεται μια πλωτή μονάδα αποθήκευσης και επαναεριοποίησης φυσικού αερίου, η οποία συνδέεται με το Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου της Ελλάδας μέσω υποθαλάσσιου και χερσαίου αγωγού συνολικού μήκους 28 χιλιομέτρων.

Με απλά λόγια, το σύστημα επιτρέπει την παραλαβή φυσικού αερίου που μεταφέρεται σε υγροποιημένη μορφή με ειδικά πλοία, τη μετατροπή του ξανά σε αέρια μορφή και τη διοχέτευσή του στα δίκτυα μεταφοράς.

Μέσω αυτής της υποδομής, η Αλεξανδρούπολη μετατρέπεται σε νέα πύλη εισόδου φυσικού αερίου για την ευρύτερη περιοχή, δημιουργώντας πρόσθετες δυνατότητες εφοδιασμού για χώρες της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης.

Η σημασία του έργου συνδέεται κυρίως με τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών και διαδρομών, σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή ασφάλεια εξακολουθεί να αποτελεί βασική προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ευρωπαϊκή χρηματοδότηση άνω των 178 εκατ. ευρώ

Καθοριστική για την υλοποίηση του έργου υπήρξε η οικονομική στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με αφορμή τη βράβευση, το Ανεξάρτητο Σύστημα Φυσικού Αερίου Αλεξανδρούπολης έλαβε χρηματοδότηση που ξεπερνά τα 178 εκατομμύρια ευρώ από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ).

Η χρηματοδότηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής συνοχής, μέσω των επιχειρησιακών προγραμμάτων «Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία» 2014-2020 και «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» 2021-2027.

Η συγκεκριμένη επένδυση αποτελεί ένα από τα παραδείγματα μέσω των οποίων η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να αναδείξει τον ρόλο της πολιτικής συνοχής, όχι μόνο στην ανάπτυξη των επιμέρους περιφερειών, αλλά και στην αντιμετώπιση προκλήσεων που ξεπερνούν τα εθνικά σύνορα.

Μια ελληνική διάκριση ανάμεσα σε 274 υποψηφιότητες

Στη φετινή διοργάνωση των REGIOSTARS συμμετείχαν συνολικά 274 έργα, αριθμός που αποτελεί ρεκόρ για τον θεσμό. Από αυτά, η κριτική επιτροπή επέλεξε 25 φιναλίστ, οι οποίοι διαγωνίστηκαν σε πέντε κατηγορίες.

Η Ελλάδα είχε διπλή παρουσία στην τελική φάση, καθώς, εκτός από το έργο της Αλεξανδρούπολης, στους φιναλίστ περιλαμβανόταν και η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης και Αττικής, στην κατηγορία «Μια πράσινη Ευρώπη».

Το δεύτερο αυτό έργο αφορά τη σύνδεση της Κρήτης με το ηπειρωτικό ηλεκτρικό δίκτυο μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου, με στόχο τον περιορισμό της ενεργειακής απομόνωσης του νησιού, τη μείωση της εξάρτησης από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με πετρέλαιο και την ενίσχυση της αξιοποίησης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Τελικά, το βραβείο στην κατηγορία «Μια διασυνδεδεμένη Ευρώπη» απονεμήθηκε στο Ανεξάρτητο Σύστημα Φυσικού Αερίου Αλεξανδρούπολης, σηματοδοτώντας την πρώτη ελληνική νίκη στην ιστορία των REGIOSTARS.

Η σημασία της διάκρισης

Η βράβευση αναδεικνύει τη σημασία που αποδίδει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών και στη συνεργασία μεταξύ κρατών για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων.

Παράλληλα, η συγκεκριμένη διάκριση παρουσιάζει ενδιαφέρον και υπό το πρίσμα της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής. Ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει ως μακροπρόθεσμο στόχο την κλιματική ουδετερότητα και τη σταδιακή απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, εξακολουθεί να στηρίζει συγκεκριμένες υποδομές φυσικού αερίου, με γνώμονα την ασφάλεια εφοδιασμού και τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών.

Η διάκριση του έργου της Αλεξανδρούπολης αποτυπώνει αυτή τη διάσταση της ευρωπαϊκής ενεργειακής στρατηγικής, στην οποία η ανάγκη για ενεργειακή ασφάλεια συνυπάρχει με τις δεσμεύσεις για την πράσινη μετάβαση.

Τι είναι τα REGIOSTARS

Τα REGIOSTARS αποτελούν ετήσιο θεσμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο οποίος καθιερώθηκε το 2008, με στόχο την ανάδειξη και επιβράβευση έργων που χρηματοδοτούνται από την πολιτική συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι διακρίσεις απονέμονται σε πέντε θεματικές κατηγορίες, οι οποίες αφορούν την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία, την πράσινη μετάβαση, τη συνδεσιμότητα, την κοινωνική ένταξη και την ανάπτυξη περιφερειών με επίκεντρο τους πολίτες.

Πέρα από τις πέντε κατηγορίες, απονέμεται και το βραβείο κοινού (People's Choice Award), το οποίο προκύπτει από ανοιχτή ψηφοφορία.

Η τελετή απονομής πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο της 24ης Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Περιφερειών και Πόλεων, της ετήσιας διοργάνωσης που συγκεντρώνει εκπροσώπους ευρωπαϊκών θεσμών, περιφερειακών και τοπικών αρχών, ερευνητές και φορείς από ολόκληρη την Ευρώπη, με επίκεντρο την περιφερειακή ανάπτυξη και την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων.