Παρότι η Βενεζουέλα δεν διαθέτει επίσημο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για σεισμούς, αρκετοί χρήστες Android έλαβαν ειδοποίηση από τη Google λίγο πριν φτάσουν τα ισχυρά και καταστροφικά σεισμικά κύματα.
Συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης σεισμών λειτουργούν σε αρκετές χώρες του κόσμου, ωστόσο η Βενεζουέλα εξακολουθεί να μην διαθέτει εθνικό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για σεισμούς. Σύμφωνα με το Associated Press, οι δύο ισχυρές σεισμικές δονήσεις μεγέθους 7,2 και 7,5 βαθμών που σημειώθηκαν το βράδυ της Τετάρτης ήταν από τις ισχυρότερες που έχουν πλήξει τη χώρα εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα.
Παρά την απουσία εθνικού συστήματος, ορισμένοι πολίτες στη Βενεζουέλα έλαβαν ειδοποίηση λίγα δευτερόλεπτα ή ακόμη και λεπτά πριν από την έναρξη της δόνησης μέσω του συστήματος Android Earthquake Alerts της Google. Όπως αναφέρει το Associated Press, το σύστημα βασίζεται στα δεδομένα που συλλέγονται από τους αισθητήρες των ίδιων των κινητών τηλεφώνων, ώστε να εντοπίζει σεισμική δραστηριότητα και να αποστέλλει προειδοποιήσεις σε άλλους χρήστες της περιοχής.
Από την έναρξη λειτουργίας του το 2020, το σύστημα έχει επεκταθεί σημαντικά. Σύμφωνα με τον διευθυντή του Berkeley Seismology Lab, Richard Allen, το 2020 οι ειδοποιήσεις έφταναν σε περίπου 250 εκατομμύρια ανθρώπους, ενώ σήμερα καλύπτουν περισσότερους από 2,5 δισεκατομμύρια χρήστες. Όπως σημειώνει το Associated Press, κατά μέσο όρο αποστέλλονται ειδοποιήσεις για περίπου 60 σεισμούς κάθε μήνα σε 18 εκατομμύρια κινητά τηλέφωνα.
Ο 39χρονος συγγραφέας Περικλής Σάντσεζ, που ζει στο Καράκας, δήλωσε ότι έλαβε προειδοποίηση στο κινητό του Android λίγα λεπτά πριν ο σεισμός φτάσει στην κατοικία του, γεγονός που του επέτρεψε να βγει εγκαίρως έξω. Όπως ανέφερε, το σπίτι της οικογένειάς του δεν υπέστη ζημιές.
Το Associated Press μεταφέρει επίσης τη μαρτυρία του 36χρονου Βενεζουελάνου μετανάστη Διογένη Λόπες, ο οποίος ζει σήμερα στη Μπογκοτά της Κολομβίας. Η εφαρμογή προειδοποίησης σεισμών στο κινητό του τον ειδοποίησε για τις δονήσεις στην πατρίδα του, παρότι βρίσκεται σε άλλη χώρα. Έχοντας ζήσει προηγουμένως στη Χιλή, όπου τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης χρησιμοποιούνται ευρέως, εντόπισε αμέσως το επίκεντρο του σεισμού κοντά στη γενέτειρά του.
«Το μυαλό μου πήγε αμέσως στο χειρότερο. Όλη η οικογένειά μου βρίσκεται εκεί», ανέφερε, ενώ αργότερα η αδελφή του κατάφερε να του στείλει μήνυμα ότι όλοι ήταν ασφαλείς.
Όπως πρόσθεσε, «η Βενεζουέλα δεν έχει την κουλτούρα αντιμετώπισης σεισμών που συναντά κανείς σε χώρες όπως η Χιλή ή η Ιαπωνία. Οι άνθρωποι δεν είναι συνηθισμένοι σε τέτοιου είδους φαινόμενα και δεν γνωρίζουν πάντοτε πώς να αντιδράσουν», εκφράζοντας παράλληλα την ανησυχία του ότι πολλά από τα κτίρια της χώρας, λόγω της κακής τους κατάστασης, ενδέχεται να μην αντέξουν ισχυρούς σεισμούς.
Συστήματα προειδοποίησης σε όλο τον κόσμο
Σύμφωνα με το Associated Press, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης σεισμών λειτουργούν σε αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Μεξικό, η Ιαπωνία, η Τουρκία, η Ρουμανία, η Κίνα, η Ιταλία και η Ταϊβάν.
Στη δυτική ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών, η Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ (USGS) λειτουργεί το σύστημα ShakeAlert για την Καλιφόρνια, το Όρεγκον και την Ουάσιγκτον, το οποίο αποστέλλει ειδοποιήσεις με διάφορους τρόπους, μεταξύ άλλων μέσω της εφαρμογής MyShake. Από την έναρξη λειτουργίας του το 2019, έχει αποστείλει 6,8 εκατομμύρια ειδοποιήσεις για 194 σεισμούς.
Περισσότερα από τέσσερα εκατομμύρια άτομα έλαβαν ειδοποίηση για τον σεισμό της Τετάρτης, σύμφωνα με τον επιστήμονα της USGS Robert de Groot.
«Είναι πάντα καλό να υπάρχουν περισσότεροι από ένας τρόποι λήψης προειδοποιήσεων. Είναι ο ίδιος λόγος που έχεις μια ρεζέρβα στο αυτοκίνητό σου ή λίγα μετρητά στο πορτοφόλι σου, επειδή το ΑΤΜ μπορεί να μη λειτουργεί», δήλωσε.
Το πρώτο δημόσιο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης λειτούργησε στο Μεξικό το 1991. Σήμερα οι πολίτες ενημερώνονται για ισχυρούς σεισμούς μέσω ραδιοτηλεοπτικών σταθμών, εφαρμογών κινητών τηλεφώνων και δημόσιων συστημάτων συναγερμού, ενώ στην Πόλη του Μεξικού πραγματοποιούνται τακτικές ασκήσεις ετοιμότητας.
Στην Ιαπωνία, το σύστημα επεκτάθηκε ώστε να καλύπτει και τον πυθμένα της θάλασσας μετά τον σεισμό μεγέθους 9,0 και το τσουνάμι του 2011, που στοίχισαν τη ζωή σε περισσότερους από 22.000 ανθρώπους και προκάλεσαν το πυρηνικό δυστύχημα στον σταθμό της Φουκουσίμα Νταΐτσι.
Το υποθαλάσσιο δίκτυο S-Net χρησιμοποιεί χιλιάδες χιλιόμετρα καλωδίων και αισθητήρων για την άμεση παρακολούθηση της ζώνης καταβύθισης των τεκτονικών πλακών. Σύμφωνα με το Associated Press, θεωρείται το πλέον εξελιγμένο σύστημα παγκοσμίως, αυξάνοντας τον χρόνο προειδοποίησης για σεισμούς κατά περίπου 20 δευτερόλεπτα και επιταχύνοντας τις προειδοποιήσεις για τσουνάμι έως και κατά 20 λεπτά.
Πώς λειτουργούν τα συστήματα
Όπως εξηγεί το Associated Press, οι σεισμοί παράγουν διαφορετικούς τύπους κυμάτων. Τα κύματα P είναι τα ταχύτερα και προκαλούν μικρότερες δονήσεις, ακολουθούν τα βραδύτερα αλλά ισχυρότερα κύματα S, ενώ τελευταία φτάνουν τα κύματα L, τα οποία είναι και τα πλέον καταστροφικά.
Το σύστημα της Google αξιοποιεί τους επιταχυνσιόμετρους που διαθέτουν τα τηλέφωνα Android — τους ίδιους αισθητήρες που περιστρέφουν αυτόματα την οθόνη της συσκευής. Όταν ένα ακίνητο τηλέφωνο ανιχνεύσει κύμα P, αποστέλλει σήμα στο κέντρο ανίχνευσης της Google, όπου τα δεδομένα συγκρίνονται με πληροφορίες από άλλα τηλέφωνα της ίδιας περιοχής. Εφόσον επιβεβαιωθεί ο σεισμός, αποστέλλονται προειδοποιήσεις στους χρήστες.
Τα περισσότερα συστήματα χρησιμοποιούν σεισμογράφους και άλλους αισθητήρες για τον εντοπισμό των σεισμικών κυμάτων και μεταδίδουν τα δεδομένα σε περιφερειακά δίκτυα, τα οποία υπολογίζουν μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα την αρχική θέση και το εκτιμώμενο μέγεθος του σεισμού. Εφόσον η ένταση ξεπεράσει συγκεκριμένο όριο, αποστέλλονται προειδοποιήσεις στις περιοχές που εκτιμάται ότι θα επηρεαστούν.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες οι ειδοποιήσεις μεταδίδονται μέσω του δημόσιου συστήματος Wireless Emergency Alert, εφαρμογών κινητών τηλεφώνων και περιφερειακών συστημάτων προειδοποίησης. Ωστόσο, ορισμένοι πολίτες ενδέχεται να λάβουν περισσότερες από μία ειδοποιήσεις για το ίδιο συμβάν, ενώ άλλοι —ιδιαίτερα σε αγροτικές περιοχές— μπορεί να μην λάβουν καμία.
Ο χρόνος προειδοποίησης εξαρτάται από την απόσταση
Σύμφωνα με το Associated Press, τα ηλεκτρονικά σήματα που χρησιμοποιούνται για την ανίχνευση ενός σεισμού και τη μετάδοση των προειδοποιήσεων ταξιδεύουν με την ταχύτητα του φωτός, πολύ γρηγορότερα από τα σεισμικά κύματα που διαδίδονται στο έδαφος.
Έτσι, όσο πιο κοντά βρίσκεται κάποιος στο επίκεντρο του σεισμού, τόσο μικρότερος είναι ο χρόνος προειδοποίησης, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η ισχυρή δόνηση μπορεί να έχει ήδη αρχίσει πριν φτάσει η ειδοποίηση. Αντίθετα, όσοι βρίσκονται πιο μακριά από το επίκεντρο μπορεί να έχουν στη διάθεσή τους περισσότερο χρόνο για να προετοιμαστούν, αν και συνήθως πρόκειται μόνο για λίγα δευτερόλεπτα.
Με πληροφορίες από Associated Press
