Θετικά στοιχεία αλλά και προβληματικές αναφορές εντοπίζουν στην έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Τουρκία οι έξι Κύπριοι Ευρωβουλευτές, απαντώντας σε ερώτηση του ΚΥΠΕ.
«Η έκθεση αποτελεί για εμάς ένα σημαντικό πολιτικό εργαλείο άσκησης πίεσης. Ορθά υπογραμμίζει ότι δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος για την Άγκυρα χωρίς σεβασμό στο κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το ευρωπαϊκό κεκτημένο», ανέφερε ο Ευρωβουλευτής του ΔΗΣΥ και του ΕΛΚ, Λουκάς Φουρλάς.
«Οι δικές μου ενέργειες επικεντρώθηκαν ακριβώς στην ενίσχυση της σαφήνειας και της πολιτικής βαρύτητας των αναφορών για την Κύπρο», σημείωσε, προσθέτοντας ότι «συνολικά, πετύχαμε την κατάθεση και έγκριση 30 τροπολογιών στην Έκθεση, με ρητές και σαφείς αναφορές σε καίρια ζητήματα».
Όπως ανέφερε ο κ. Φουρλάς, μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η συνεχιζόμενη κατοχή ευρωπαϊκού εδάφους, το παράνομο «άνοιγμα» των Βαρωσίων, ο συστηματικός εποικισμός, η κατάσταση στο σχολείο του Ριζοκαρπάσου, καθώς και οι συνθήκες που βιώνουν οι εγκλωβισμένοι και οι εκτοπισμένοι πρόσφυγες.
«Παράλληλα, ενισχύσαμε τις διατυπώσεις που αφορούν τις παραβιάσεις των κυριαρχικών δικαιωμάτων της ΚΔ, τις προκλήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τις απειλές πολέμου τόσο εναντίον της Κύπρου όσο και εναντίον της Ελλάδος που υπονομεύουν τη σταθερότητα στην περιοχή», σημείωσε.
Τόνισε ότι οι τροπολογίες συνιστούν ουσιαστική πολιτική παρέμβαση που ενισχύει τη θέση της Κύπρου εντός της ΕΕ, ενώ πρόσθεσε ότι «μέσα από συντονισμένες παρεμβάσεις και συνεργασίες με συναδέλφους από διαφορετικές πολιτικές ομάδες, εργάστηκα ώστε αυτές οι θέσεις να αποκτήσουν ευρύτερη αποδοχή και να ενσωματωθούν στο τελικό κείμενο με τη μέγιστη δυνατή ισχύ».
Εξήγησε ότι στόχος ήταν να καταγραφεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η τουρκική παραβατικότητα και να συνδεθεί ρητά οποιαδήποτε ευρωπαϊκή προοπτική της με τον σεβασμό της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Όπως εξήγησε, έδωσε έμφαση στο να αναδειχθεί ότι το Κυπριακό δεν αποτελεί διμερές ζήτημα, αλλά ευρωπαϊκό θέμα αρχών και δικαίου.
«Μέσα από παρεμβάσεις και διαβουλεύσεις, επεδίωξα να καταστεί σαφές ότι η αξιοπιστία της ΕΕ κρίνεται και από τη στάση της απέναντι σε συνεχιζόμενες παραβιάσεις εις βάρος κράτους-μέλους της», σημείωσε.
«Οφείλουμε να συνεχίσουμε με συνέπεια αυτή την προσπάθεια, αξιοποιώντας όλα τα θεσμικά εργαλεία και ενισχύοντας τη φωνή της Κύπρου εντός της Ένωσης», υπογράμμισε.
Ο κ. Φουρλάς ανέφερε ότι έχουν γίνει σημαντικά βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση, ωστόσο «όσα κι αν επιτευχθούν, δεν θα είναι ποτέ αρκετά μέχρι την οριστική και δίκαιη επίλυση του Κυπριακού ζητήματος».
«Η Έκθεση θα πάρει το δρόμο της Ολομέλειας για ψήφιση και εκεί θα δώσουμε μια νέα μάχη, ώστε να πετύχουμε το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα για την Κύπρο μας», κατέληξε.
Ο Ευρωβουλευτής του ΔΗΣΥ και του ΕΛΚ, Μιχάλης Χατζηπαντέλα, χαιρέτισε ιδιαίτερα τις παραγράφους της έκθεσης που αφορούν το Κυπριακό, επισημαίνοντας την καταδίκη των προσπαθειών αναβάθμισης του κατοχικού καθεστώτος μέσω διεθνών οργανισμών.
Τόνισε επίσης ότι ζητείται ο άμεσος τερματισμός των παράνομων ενεργειών στην Αμμόχωστο, καθώς και η εκτέλεση των διεθνών ενταλμάτων σύλληψης για τις υποθέσεις Ισαάκ – Σολωμού, κάτι που, όπως σημείωσε, έχει ιδιαίτερη σημασία για την αποκατάσταση του αισθήματος δικαίου των Ελληνοκυπρίων.
«Η μόνη αποδεκτή λύση θα βασίζεται στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, με πλήρη σεβασμό στο διεθνές δίκαιο», ανέφερε.
Ο κ. Χατζηπαντέλα σημείωσε ότι δεν θεωρεί πως δημιουργείται ουσιαστική δυναμική προόδου μετά τις άτυπες συναντήσεις σε Γενεύη και Νέα Υόρκη, προσθέτοντας ωστόσο ότι η αναγνώριση της προσπάθειας έχει τη δική της συμβολική σημασία, ενώ παραμένουν επιφυλάξεις ως προς ορισμένα σημεία.
«Η Ευρώπη δεν μπορεί να παραβλέπει τις παράνομες ενέργειες της Τουρκίας, ούτε τη συνεχιζόμενη κατοχή ευρωπαϊκού εδάφους. Καλούμε την ΕΕ να διαδραματίσει πιο ενεργό ρόλο στο Κυπριακό και να φέρει την Τουρκία προ των ευθυνών της», σημείωσε.
Όπως υπογράμμισε, αυτό αποτελεί προϋπόθεση για την ενίσχυση της συνεργασίας με την ΕΕ, καθώς διαφορετικά η Τουρκία δεν θα έχει κανένα κίνητρο να μεταβάλει τη στάση της.
«Παράλληλα, ο εκσυγχρονισμός της Τελωνειακής Ένωσης πρέπει να συνδεθεί αδιαπραγμάτευτα με την πλήρη εφαρμογή του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Συμφωνίας της Άγκυρας έναντι όλων των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένης της Κυπριακής Δημοκρατίας», πρόσθεσε.
Καταλήγοντας, επεσήμανε ότι «πρέπει να είναι απολύτως σαφές ότι η Κύπρος δεν αποτελεί περιθωριακό ζήτημα. Είναι ζήτημα αξιοπιστίας για την Ένωση, και αυτό οφείλει να καταστεί ξεκάθαρο τόσο στους εταίρους μας όσο και στην Τουρκία».
Ο Ευρωβουλευτής του ΑΚΕΛ και της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, Γιώργος Γεωργίου, ανέφερε ότι η έκθεση για την Τουρκία αποτυπώνει σε σημαντικό βαθμό τις βασικές παραμέτρους του Κυπριακού και επαναβεβαιώνει θέσεις που συνάδουν με το διεθνές δίκαιο και τα ψηφίσματα του ΟΗΕ.
«Είναι θετικό ότι γίνεται σαφής αναφορά στην ανάγκη επίλυσης στη βάση της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας, με τη διαδικασία να εδράζεται στον ΟΗΕ, στις συγκλίσεις που έχουν επιτευχθεί και στο πλαίσιο όπως αυτό διαμορφώθηκε μέχρι το 2017», σημείωσε.
Όπως πρόσθεσε, η επισήμανση της παρατεταμένης ακινησίας από το 2018 μέχρι σήμερα αντανακλά την πραγματικότητα και υπογραμμίζει το επείγον της επανεκκίνησης των συνομιλιών.
Παράλληλα, ανέφερε ότι η έκθεση αγγίζει ουσιώδη ζητήματα που αφορούν στην κατάσταση επί του εδάφους, επισημαίνοντας ότι οι αναφορές στην ανάγκη αποχώρησης των τουρκικών στρατευμάτων, στον τερματισμό παρεμβάσεων εντός της Νεκρής Ζώνης και στην προστασία των Ελληνοκυπρίων γεωργών και κτηνοτρόφων είναι κρίσιμες, καθώς συνδέονται άμεσα με την καθημερινότητα και τα δικαιώματα των πολιτών.
«Ιδιαίτερης σημασίας είναι και η θέση για επιστροφή της Αμμοχώστου στους νόμιμους κατοίκους της υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, καθώς και η κριτική στον λεγόμενο «σκοτεινό τουρισμό», που υπονομεύει τις προοπτικές επίλυσης», υπογράμμισε.
Επιπλέον, σημείωσε ότι η κριτική που ασκείται στον έλεγχο της Δικαιοσύνης στην Τουρκία και η αναφορά στην ανάγκη παραχώρησης ζωτικού χώρου στους Τουρκοκύπριους αποτελούν σημαντικές πολιτικές τοποθετήσεις, που συνδέουν το Κυπριακό με ευρύτερα ζητήματα κράτους δικαίου και δημοκρατίας.
«Ωστόσο, η Έκθεση δεν στερείται αντιφάσεων», ανέφερε ο κ. Γεωργίου, προσθέτοντας ότι «ενώ συμπεριλαμβάνει όλες τις πιο πάνω θετικές αναφορές από την άλλη χαρακτηρίζει την Τουρκία ως “σημαντικό στρατηγικό εταίρο” και αναδεικνύει πεδία συνεργασίας».
Όπως σημείωσε, αυτή η διττή προσέγγιση δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς τη συνοχή και την αποτελεσματικότητα της ευρωπαϊκής στάσης, ενώ η επιλογή της ευρωπαϊκής Αριστεράς να τηρήσει αποχή αντανακλά αυτή την ένταση μεταξύ αρχών και γεωπολιτικών ισορροπιών.
Καταλήγοντας, υπογράμμισε ότι «συνολικά, η έκθεση αποστέλλει ισχυρά πολιτικά μηνύματα, χωρίς όμως νομική δεσμευτικότητα, καταγράφει κρίσιμες πτυχές της πραγματικότητας, ιδίως σε ό,τι αφορά την Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά η πολιτική της βαρύτητα εξαρτάται τελικά από τη συνέπεια και τη βούληση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μετατρέψει τα μηνύματα αυτά σε ουσιαστική δράση».
Ο Ευρωβουλευτής του ΕΛΑΜ και του ECR, Γεάδης Γεάδη, ανέφερε ότι η έκθεση για την Τουρκία «μπορεί να περιλαμβάνει αρκετά θετικά στοιχεία, αλλά συνάμα και πολύ προβληματικές αναφορές».
Σημείωσε ότι αυτός ήταν και ο λόγος για τον οποίο, σε διαβούλευση με την πολιτική του ομάδα, τηρήθηκε αποχή.
Όπως ανέφερε, επί του αρχικού κειμένου κατατέθηκαν 762 τροπολογίες, εκ των οποίων το ένα πέμπτο έφερε τη δική τους υπογραφή, και, μέσα από σκληρές διαβουλεύσεις, ενσωματώθηκαν 79 στο τελικό κείμενο των 42 σημείων, αλλάζοντας ριζικά τη μορφή του.
«Επιτεύχθηκαν σημαντικά αποτελέσματα που ενισχύουν ουσιαστικά τη θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας», σημείωσε.
Πρόσθεσε ότι ενσωματώθηκαν αναφορές για τις επιθέσεις κατά Κυπρίων αγροτών στη νεκρή ζώνη, για την ανάγκη απαγόρευσης της τουρκικής εξτρεμιστικής οργάνωσης των «Γκρίζων Λύκων», καθώς και για την υποχρέωση εκτέλεσης των διεθνών ενταλμάτων σύλληψης για τις δολοφονίες των Τάσου Ισαάκ και Σολωμού Σολωμού.
Καταγράφηκε επίσης η καταδίκη των ενεργειών ανοίγματος και εποικισμού των Βαρωσίων, με σαφή αναφορά στην επιστροφή της περιοχής στους νόμιμους κατοίκους της.
Άξιο αναφοράς, όπως είπε, είναι ότι ενσωματώθηκε καταδίκη για τις τουρκικές προκλήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και την παρεμπόδιση των έργων GSI και EastMed, ενώ, παράλληλα, αφαιρέθηκε την ύστατη στιγμή η αναφορά για συμμετοχή της Τουρκίας στο πρόγραμμα «SAFE».
«Ωστόσο, η κατεύθυνση της έκθεσης παραμένει προβληματική», υπογράμμισε, εξηγώντας ότι η αναβάθμιση της συνεργασίας ΕΕ–Τουρκίας ως «στρατηγικής σημασίας» έρχεται σε αντίθεση με τη συνεχιζόμενη τουρκική επιθετικότητα κατά της Κύπρου.
Σημείωσε επίσης ότι η αναφορά σε «αποκλιμάκωση» στην Ανατολική Μεσόγειο δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
Ο Ευρωβουλευτής ανέφερε επίσης ότι «η επαναφορά της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας ως βάσης λύσης του Κυπριακού και η αναφορά σε συνέχιση των συνομιλιών από το Κραν Μοντανά, χωρίς αποτίμηση των εξελίξεων, δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα».
«Την ίδια ώρα, η θετική προσέγγιση προς τον Τουφάν Έρχιουρμαν, παρά τη διχοτομική του ρητορική, ενισχύει την εικόνα επιλεκτικής ανάγνωσης της πραγματικότητας», πρόσθεσε.
Επιπλέον, επεσήμανε ότι η ρητή αναφορά για απελευθέρωση βίζας για Τούρκους υπηκόους, για αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης με την ΕΕ, αλλά και το κάλεσμα για εμβάθυνση της συνεργασίας σε θέματα ενέργειας και άμυνας είναι εξαιρετικά ανησυχητικά.
Παράλληλα, σημείωσε ότι μέσα από τις τριήμερες διαπραγματεύσεις προσπάθησε να ενσωματώσει όσες περισσότερες τροπολογίες συναδέλφων μπορούσε, επισημαίνοντας ότι σε αρκετές περιπτώσεις τα κατάφερε, αλλά δυστυχώς αρκετές φορές έβρισκε τείχος από την ίδια τους την ομάδα.
Καταλήγοντας, ανέφερε ότι «συνολικά, δυστυχώς, οι ισχυρές αναφορές που ενσωματώθηκαν επισκιάστηκαν από τις πολύ επικίνδυνες αναφορές που περιλαμβάνονται».
Ο Ευρωβουλευτής του ΔΗΚΟ και της Προοδευτικής Συμμαχίας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, Κώστας Μαυρίδης, επισήμανε ότι το κείμενο περιλαμβάνει πολλές ορθές αναφορές, στις οποίες, όπως σημείωσε, είχε σημαντική συνδρομή, τόσο για όσα συμβαίνουν στην Τουρκία όσο και για ζητήματα που αφορούν την Κυπριακή Δημοκρατία.
Μεταξύ αυτών, ανέφερε την αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων, τον εποικισμό, τον σφετερισμό ελληνοκυπριακών περιουσιών στα κατεχόμενα, τις αποφάσεις ευρωπαϊκών δικαστηρίων, το ζήτημα των αγνοουμένων, καθώς και τη βεβήλωση της πολιτιστικής και θρησκευτικής κληρονομιάς στα κατεχόμενα.
«Ταυτοχρόνως, περιέχονται σοβαρές παραλείψεις και απαλείψεις, για τις οποίες επικρατεί σιωπή από όσους θριαμβολογούσαν, είτε την υπερψήφισαν», σημείωσε.
Μιλώντας για σοβαρά ατοπήματα της έκθεσης, ο κ. Μαυρίδης υπογράμμισε ότι αποδίδεται στρατηγικός ρόλος στην Τουρκία στην άμυνα και ασφάλεια της Ευρώπης, με πολλαπλές (πέντε) σχετικές αναφορές.
Επισήμανε επίσης ότι ζητείται η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για την αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης ΕΕ–Τουρκίας, χωρίς η Τουρκία να έχει προηγουμένως εκπληρώσει τις νομικές της υποχρεώσεις έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορούν την Κυπριακή Δημοκρατία, βάσει της ισχύουσας συμφωνίας.
Παράλληλα, σημείωσε ότι προτείνεται η επανέναρξη του Διαλόγου Υψηλού Επιπέδου ΕΕ–Τουρκίας, ο οποίος είχε ανασταλεί λόγω των παράνομων διεκδικήσεων της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο και στην Κυπριακή ΑΟΖ.
Πρόσθεσε ακόμη ότι περιλαμβάνεται αναφορά για ένταξη τουρκικών προϊόντων στην κατηγορία «Made in Europe», δηλαδή στα προϊόντα της ΕΕ.
Ανέφερε επίσης ότι η Έκθεση «εγκωμιάζει τον ρόλο της Τουρκίας για την επικράτηση του τζιχαντιστικού καθεστώτος στη Συρία, όπου έκτοτε σφάζονται χριστιανοί».
Για το Κυπριακό, είπε ότι στην Έκθεση υπάρχουν δύο αδιανόητα ατοπήματα.
Όπως εξήγησε, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των «27» κρατών-μελών και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σημειώνουν ότι η όποια λύση στην Κύπρο θα πρέπει να εφαρμόζει το ευρωπαϊκό κοινοτικό κεκτημένο (EU acquis).
Δηλαδή, την εφαρμογή όλης της νομοθεσίας της ΕΕ. Τόνισε ότι αυτή η καθοριστική αναφορά, την οποία ο ίδιος περιέλαβε στις τροπολογίες του, έχει απαλειφθεί σκόπιμα.
Παράλληλα, επεσήμανε ότι περιλαμβάνεται αναφορά στις λεγόμενες συγκλίσεις στις διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό.
Ανέφερε ότι αυτές προνοούν, μεταξύ άλλων, ότι ο παράνομος χρήστης θα έχει τον πρώτο λόγο για τις ελληνοκυπριακές ιδιοκτησίες που θα περιλαμβάνονται στην περιοχή υπό το «τουρκοκυπριακό κρατίδιο».
«Ειδικά αυτή η σύγκλιση βρίσκεται σε σύγκρουση με τον δεσμευτικό Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, ο οποίος κατοχυρώνει τον σεβασμό του δικαιώματος ιδιοκτησίας», σημείωσε.
Καταληκτικά, ανέφερε ότι «στην Έκθεση περιλαμβάνονται πολλές ορθές αναφορές για την Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά και πολύ σοβαρά ατοπήματα, γι’ αυτός όποιος εγκωμιάζει ή υπερψήφισε την έκθεση, πρέπει να εξηγήσει την στάση του».
Ο ανεξάρτητος Ευρωβουλευτής Φειδίας Παναγιώτου ανέφερε ότι, σε γενικές γραμμές, η έκθεση αξιολογεί σωστά τις ελλείψεις στον τομέα του κράτους δικαίου και της δημοκρατίας στην Τουρκία.
«Ωστόσο, η διατύπωσή της είναι υπερβολικά ήπια όσον αφορά τη στρατιωτική κατοχή της Κύπρου», σημείωσε.
«Η ΕΕ πρέπει να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση για την επίλυση του κυπριακού προβλήματος, με βάση το συμφωνηθέν πλαίσιο του ΟΗΕ, χρησιμοποιώντας το ως μοχλό πίεσης κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων με την Τουρκία για την ενίσχυση της συνεργασίας», κατέληξε.
ΚΥΠΕ
