Τουλάχιστον 30 παιδιά, στην πλειονότητά τους βρετανικής καταγωγής, ενδέχεται να έχουν συλληφθεί μέσω θεραπειών εξωσωματικής γονιμοποίησης με χρήση διαφορετικών δοτών σπέρματος ή ωαρίων από αυτούς που είχαν επιλέξει οι γονείς τους, αποκαλύπτει νέα έρευνα του BBC.
Η έρευνα του βρετανικού δικτύου αποτελεί συνέχεια δημοσιεύματος που είχε αποκαλύψει τον Μάρτιο τις πρώτες επτά παρόμοιες περιπτώσεις. Οι γονείς υποστηρίζουν ότι είχαν επιλέξει ανώνυμους δότες με βάση στοιχεία όπως το ιατρικό ιστορικό, την εμφάνιση, την προσωπικότητα, την εκπαίδευση και τα ενδιαφέροντά τους, ωστόσο στη συνέχεια άρχισαν να υποψιάζονται ότι στις θεραπείες τους χρησιμοποιήθηκαν διαφορετικοί δότες.
Σύμφωνα με το BBC, οι μισές από τις 30 περιπτώσεις συνδέονται με το Dogus IVF Centre στα κατεχόμενα. Έντεκα από τα παιδιά έχουν υποβληθεί σε εμπορικά τεστ DNA, τα οποία έδειξαν γενετική καταγωγή από την Τουρκία ή γειτονικές χώρες, γεγονός που ενισχύει τις υποψίες των γονέων ότι δεν χρησιμοποιήθηκαν οι δότες που είχαν ζητήσει.
Τα περισσότερα από τα παιδιά που υποβλήθηκαν σε εξετάσεις συνελήφθησαν μέσω IVF στο Dogus μεταξύ 2012 και 2024. Οι οικογένειες, όπως μεταδίδει το BBC, εξακολουθούν να αναζητούν απαντήσεις σχετικά με την πραγματική ταυτότητα των δοτών και το ιατρικό τους ιστορικό.
ΓΙΑ ΝΑ ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΤΟΥ ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΤΟΥ BBC, ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ.
Η περίπτωση του 13χρονου
Το BBC παρουσιάζει, μεταξύ άλλων, την περίπτωση της Rachel, η οποία υποβλήθηκε σε θεραπεία στο Dogus το 2012. Είχε επιλέξει μέσω της δανικής εταιρείας Cryos International έναν ανώνυμο Δανό δότη, τον οποίο γνώριζε με το ψευδώνυμο «Ditto».
Η θεραπεία κόστισε περίπου 4.000 ευρώ και, σύμφωνα με τη Rachel, περιλάμβανε σπέρμα από την Cryos. Ωστόσο, μετά τη γέννηση του γιου της Jonah, άρχισε να αμφιβάλλει για το αν είχε χρησιμοποιηθεί ο συγκεκριμένος δότης, καθώς η εμφάνιση του παιδιού διέφερε σημαντικά από τα χαρακτηριστικά που αναφέρονταν στο προφίλ του.
Δεκατρία χρόνια αργότερα, τα τεστ DNA που έκανε η ίδια και ο γιος της επιβεβαίωσαν, όπως αναφέρει το BBC, ότι ο Jonah είναι βιολογικός της γιος, αλλά δεν έχει τον συγκεκριμένο Δανό ως βιολογικό πατέρα.
Το BBC απευθύνθηκε στην Cryos, η οποία δήλωσε ότι δεν διαθέτει κανένα αρχείο παράδοσης σπέρματος στο Dogus IVF Centre, παρά το γεγονός ότι η κλινική διαφήμιζε επί χρόνια τη συνεργασία της με τη συγκεκριμένη τράπεζα σπέρματος.
«Σοβαρές ενδείξεις αμέλειας ή εξαπάτησης»
Ειδικοί γονιμότητας που εξέτασαν τα ευρήματα της έρευνας χαρακτήρισαν ιδιαίτερα ανησυχητικό το γεγονός ότι ενδέχεται να επηρεάζονται 30 παιδιά. Όπως αναφέρει το BBC, η χρήση λανθασμένου δότη κατά τη διάρκεια θεραπείας IVF θεωρείται εξαιρετικά σπάνιο περιστατικό και η επανάληψη τέτοιων περιστατικών θα μπορούσε να υποδηλώνει «αμέλεια» ή «εξαπάτηση».
Η British Fertility Society έκανε λόγο για πιθανό συστημικό πρόβλημα, το οποίο δεν περιορίζεται σε έναν γιατρό ή μία κλινική.
Το BBC συνδέει 15 από τις περιπτώσεις με το Dogus. Τρεις εργαζόμενοι της κλινικής εμφανίζονται επανειλημμένα στις υποθέσεις: ο ιδιοκτήτης και υπεύθυνος διευθυντής της κλινικής, Δρ Σεβκέτ Αλτουρκ, η γιατρός Φιρντέβς Ουγούζ Τιπ και η συντονίστρια ασθενών Τζούλι Χόντσον.
Ο Αλτουρκ δεν απάντησε στις ερωτήσεις του BBC. Η Φιρντέβς αρνείται οποιαδήποτε αδικοπραγία και υποστηρίζει ότι ο Αλτουρκ ήταν υπεύθυνος για την έγκριση των διαδικασιών. Η Χόντσον επίσης δεν απάντησε στα ερωτήματα του βρετανικού δικτύου.
Η Cryos είχε αποκλείσει την κλινική από το 2016
Μία από τις σημαντικότερες αποκαλύψεις της νέας έρευνας, σύμφωνα με το BBC, αφορά την Cryos International, τη μεγαλύτερη τράπεζα σπέρματος στον κόσμο.
Η εταιρεία ανέφερε ότι είχε θέσει το Dogus σε «μαύρη λίστα» ήδη από το 2016, καθώς είχε διαπιστωθεί ότι η κλινική δεν είχε παραγγείλει σπέρμα για ασθενή, παρά το γεγονός ότι είχε ενημερώσει την ασθενή πως θα το έκανε.
Η Cryos ανέφερε επίσης στο BBC ότι έχει πλέον αναστείλει τη συνεργασία της με τη Φιρντέβς και την κλινική Miracle IVF, μέχρι να ολοκληρωθεί η έρευνα των αρχών στα κατεχόμενα.
Το Υπουργείο Υγείας των κατεχομένων είχε ανακοινώσει μετά τις πρώτες αποκαλύψεις του BBC ότι ξεκίνησε επίσημη έρευνα, ωστόσο, σύμφωνα με το βρετανικό δίκτυο, δεν απάντησε στα επανειλημμένα αιτήματά του για ενημέρωση σχετικά με την πορεία της.
Ανησυχία για την ταυτότητα των δοτών
Τα κατεχόμενα αποτελούν δημοφιλή προορισμό για Βρετανούς που αναζητούν θεραπείες γονιμότητας στο εξωτερικό, με τις κλινικές να προβάλλουν χαμηλότερο κόστος, υψηλά ποσοστά επιτυχίας και μεγάλη επιλογή δοτών. Ωστόσο, όπως επισημαίνει το BBC, στην περιοχή δεν εφαρμόζεται το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ διεθνώς αναγνωρίζεται ως τμήμα της Κυπριακής Δημοκρατίας μόνο από την Τουρκία.
Για τις οικογένειες που εμφανίζονται στην έρευνα, το ζήτημα δεν περιορίζεται στην καταγωγή των παιδιών. Αφορά και το δικαίωμά τους να γνωρίζουν το πραγματικό ιατρικό ιστορικό των βιολογικών δοτών τους, καθώς και την πιθανότητα να υπάρχουν άγνωστα μεταξύ τους ετεροθαλή αδέλφια.
Η Rachel δήλωσε στο BBC ότι η αποκάλυψη δεν αλλάζει σε τίποτα την αγάπη της για τον γιο της, αλλά την ανησυχεί το ενδεχόμενο να έχει χάσει την ευκαιρία να γνωρίσει στο μέλλον τον βιολογικό του δότη. «Δεν θα με εξέπληττε αν υπήρχαν εκεί έξω γενετικά αδέλφια», ανέφερε.
