«Εδώ και χρόνια ο πιο σταθερός σύμμαχος του κυπριακού λαού, στον αγώνα για προστασία του ανθρώπινου δικαιώματος στη στέγη, είναι η ομάδα της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς», επισημαίνει σε συνέντευξή του στον «Π» ο ευρωβουλευτής του ΑΚΕΛ Γιώργος Γεωργίου. Η πάλη εντός του Ευρωκοινοβουλίου για την προστασία του κοινωνικού αυτού αγαθού είναι μεγάλη, εξηγεί, καθότι θεωρητικά μπορεί όλοι να τάσσονται υπέρ του δικαιώματος στη στέγη, στο τέλος όμως επικρατούν οι πολιτικές που οδήγησαν στη στεγαστική κρίση, όχι προς όφελος των πολιτών αλλά των συμφερόντων των τραπεζιτών. Την ίδια ώρα αποκαλύπτει πρόταση προς την Κομισιόν να αποστείλει κλιμάκιο στην Κύπρο προς διερεύνηση των παραβάσεων σε βάρος δανειοληπτών.
Στην Κύπρο χιλιάδες οικογένειες ζουν με τον φόβο εκποίησης. Γιατί δεν υπάρχει πολιτική λύση; Είναι αδυναμία ή έλλειψη πολιτικής βούλησης;
Οι εκποιήσεις στον τόπο μας έχουν εξελιχθεί σε κοινωνική κρίση γιατί δυστυχώς δεν υπάρχει ολοκληρωμένη στεγαστική πολιτική που να προστατεύει τις οικογένειες, οι οποίες χάνουν το σπίτι τους. Το σημαντικότερο, δε, είναι ότι δεν υπάρχει πολιτική βούληση από τους κυβερνώντες για ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης και κοινωνικά δίκαιης στεγαστικής πολιτικής που να κατοχυρώνει στην πράξη το δικαίωμα στη στέγη για όλους. Ως ΑΚΕΛ εδώ και καιρό ασκούμε πιέσεις για μια συνολική και κοινωνικά δίκαιη πολιτική στέγασης, ζητώντας δραστικά και τολμηρά μέτρα. Ακόμα και τα δύο στεγαστικά σχέδια, που εξήγγειλε την υστάτη η κυβέρνηση, μπορεί μεν να αποτελέσουν κάπως θετικά βήματα αλλά σε καμία περίπτωση δεν απαντούν στο πρόβλημα. Κρίσιμο ζήτημα παραμένει το χρονοδιάγραμμα της υλοποίησής τους. Υπενθυμίζουμε ότι υπάρχει και η εμπειρία της «Νέας Στεγαστικής Πολιτικής», που εξαγγέλθηκε το 2023, αλλά τα μέχρι σήμερα αποτελέσματά της, κατά γενική παραδοχή, δεν είναι καθόλου ικανοποιητικά. Καλούμε, λοιπόν, τον κάθε άνθρωπο που πιστεύει στην ανάγκη προστασίας του δικαιώματος στη στέγη να συνταχθεί στον αγώνα μας, ενισχύοντας τη μάχη που δίνουμε ώστε να προστατεύσουμε την πρώτη κατοικία αλλά και τη μικρή επαγγελματική στέγη. Να διεκδικήσουμε πραγματική προστασία της κύριας κατοικίας, ρύθμιση των δανείων με κοινωνικά κριτήρια και ένα σύστημα που να βάζει στο κέντρο τον άνθρωπο.
Η συζήτηση στην ΕΕ
Έχετε ζητήσει, μέσω της ομάδας της Αριστεράς, παρέμβαση της ΕΕ για προστασία του δικαιώματος στη στέγη. Πώς εξελίσσεται αυτή η συζήτηση σε σχέση και με την Κύπρο;
Toν Δεκέμβριο του 2023 πραγματοποιήθηκε στο Ευρωκοινοβούλιο συζήτηση για την τραγική κατάσταση που επικρατεί στην Κύπρο με τις εκποιήσεις. Αποστείλαμε τότε ψήφισμα για την καταπάτηση των δικαιωμάτων των δανειοληπτών στον αντιπρόεδρο της Κομισιόν και στους αρμόδιους επιτρόπους και τον Ιανουάριο του 2025 πετύχαμε να συσταθεί στο Ευρωκοινοβούλιο ειδική επιτροπή για τη στεγαστική κρίση. Ως ομάδα της Αριστεράς καταθέσαμε 147 τροπολογίες στην έκθεση που ετοιμάζεται, ζητώντας να τερματιστούν οι παράνομες πρακτικές των τραπεζών που οδηγούν στις εκποιήσεις. Αυτό που πετύχαμε είναι να εγκριθεί η πρόταση να συζητηθούν περιπτώσεις Κυπρίων που είναι αντιμέτωποι με τον κίνδυνο της εκποίησης σε συνεδρία της αρμόδιας Επιτροπής Αναφορών.
Η κατοικία δεν είναι εμπόρευμα
Μπορεί η ΕΕ να αντιμετωπίσει τη στέγη ως κοινωνικό δικαίωμα ή κυριαρχούν οι λογικές της αγοράς;
Όταν απευθυνθήκαμε στην Κομισιόν ζητώντας να ληφθούν μέτρα γιατί στην Κύπρο παραβιάζεται το δικαίωμα στη στέγαση, αποποιούμενοι κάθε ευθύνη, μας απάντησαν πως δεν μπορούν να παρέμβουν. Έτσι, παρά τις διακηρυγμένες αξίες, στην ΕΕ επικρατεί η λογική της αγοράς που αντιμετωπίζει την κατοικία ως εμπόρευμα. Ως αποτέλεσμα, οι εκποιήσεις πρώτης κατοικίας προχωρούν με ταχείες διαδικασίες, χωρίς να υπάρχει εναλλακτική λύση για στέγαση των ανθρώπων. Το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο για τους δανειολήπτες υπηρετεί πλήρως τις τράπεζες και δεν προστατεύει τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού που έχουν μειωμένα έως μηδαμινά εισοδήματα. Επίσης, δεν διασφαλίζεται το αυτονόητο δικαίωμα κάθε πολίτη να μπορεί να διεκδικήσει την αναστολή της εκποίησης, μέχρις ότου αποφασιστεί από το δικαστήριο εάν είναι νόμιμο ή όχι το σύνολο του διεκδικούμενου ποσού.
Επί της ουσίας με τις παρεμβάσεις σας πιστεύετε πως θα υπάρξει αποτέλεσμα στην περίπτωση της Κύπρου;
Οφείλουμε να είμαστε έντιμοι με τους συνανθρώπους μας και να μην καλλιεργούμε φρούδες ελπίδες. Παρά τον αγώνα που δίνουμε εδώ και χρόνια, και στην Κύπρο και στο Ευρωκοινοβούλιο, το πρόβλημα όχι μόνο παραμένει αλλά διογκώνεται. Από το 2019 μέχρι σήμερα έχουμε υποβάλει 20 ερωτήσεις για το εν λόγω ζήτημα καθώς και ένα υπόμνημα-ψήφισμα, υπογεγραμμένο από 50 δανειολήπτες, οι οποίοι κατήγγελλαν με αποδείξεις τη μη εφαρμογή των ευρωπαϊκών οδηγιών. Ωστόσο, ουδεμία αποτελεσματική ενέργεια λήφθηκε εκ μέρους της Κομισιόν. Και τώρα, τίποτα απολύτως δεν έχει αλλάξει. Η συγκάλυψη συνεχίζεται. Η ανοχή που συνεχίζει να επιδεικνύει η Κομισιόν είναι απαράδεκτη. Οφείλουμε και πρέπει να το πούμε ξεκάθαρα. Η απραξία τους συντηρεί το έγκλημα και αυτό τους καθιστά συνένοχους. Η κατ΄ εξακολούθηση παραβίαση των ευρωπαϊκών οδηγιών που προστατεύουν τους δανειολήπτες εκ μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά και εκ μέρους των δικαστηρίων, είναι δεδομένη και συνθλίβει τον κόσμο. Οι εκποιήσεις αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο. Οι τράπεζες αυξάνουν τα υπερκέρδη. Τα ταμεία αυθαιρετούν ανεξέλεγκτα.
Η απραξία συντηρεί το έγκλημα
Είναι εφικτό να προωθηθούν ευρωπαϊκές ρυθμίσεις που να υποχρεώνουν και τις κυπριακές Αρχές να αλλάξουν πολιτικές ή να αποτρέψουν εκποιήσεις πρώτης κατοικίας;
Όπως μας αποκάλυψε ο επίτροπος Ρέιντερς, από το 2013 έχει κινηθεί διαδικασία επί παραβάσει εναντίον της Κύπρου. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει ληφθεί καμία ουσιαστική ενέργεια εκ μέρους της Κομισιόν, ώστε η Κύπρος να εναρμονιστεί με τις ευρωπαϊκές οδηγίες που προστατεύουν τους δανειολήπτες από τις παράνομες πρακτικές των τραπεζών. Τουναντίον, την 1η Δεκεμβρίου, κατά τη συζήτηση του θέματος στην Επιτροπή Αναφορών, οι εκπρόσωποι της Κομισιόν τόλμησαν να πουν πως υπάρχει πλήρης συμμόρφωση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Δυστυχώς, εντέλει μας αποδεικνύουν πως και αυτοί λειτουργούν ως θεματοφύλακες των συμφερόντων των τραπεζιτών αντί των πολιτών. Η Κομισιόν συνεχίζει να αδρανεί και δηλώνει πως αναμένει από τα κυπριακά δικαστήρια να παραπέμψουν τις παρανομίες των τραπεζών στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Αυτό δεν πρόκειται να γίνει αφού τα ίδια τα δικαστήρια στην Κύπρο παρανομούν και δεν δικάζουν σωστά. Για αυτό, ως Αριστερά, καταθέτουμε πρόταση να υπάρξει διερευνητική αποστολή στην Κύπρο για να δουν επιτόπου τις παραβάσεις που συμβαίνουν και επιτέλους να πάρει μέτρα η Κομισιόν.
Μπορεί η Ευρωπαϊκή Αριστερά να οικοδομήσει ευρύτερες συμμαχίες για να αλλάξει ευρωπαϊκές πολιτικές;
Πάντα, επιδιώκουμε να οικοδομούμε συμμαχίες με κάθε προοδευτική δύναμη που αντιλαμβάνεται ότι η σημερινή ευρωπαϊκή πορεία χρειάζεται βαθιά αλλαγή ώστε να θέσει στο επίκεντρο των άνθρωπο, αντί το κέρδος, και να μπορέσει να ανταποκριθεί ουσιαστικά στις ανάγκες της κοινωνίας. Δυστυχώς, σε αρκετές περιπτώσεις, ακόμη και κάποιες προοδευτικές πολιτικές ομάδες συνοδοιπορούν με ακροδεξιούς και δεξιούς εις βάρος των συμφερόντων των πολιτών.
Φειδίας, ο... μετά Χριστόν Σωτήρας
Είναι δύο οι εγγραφές του θέματος στην Επιτροπή Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου; Την πατρότητα της πρωτοβουλίας διεκδικεί και ο Φειδίας Παναγιώτου.
Αναφορές για το θέμα των εκποιήσεων στην Κύπρο δεν είναι η πρώτη φορά που κατατίθενται στην Επιτροπή Αναφορών. Όσοι ασχολούμαστε με το θέμα γνωρίζουμε πως τέτοιες αναφορές υπήρξαν και στο παρελθόν. Μόλις πέρσι είχε τεθεί εκ νέου το θέμα στην Επιτροπή Αναφορών μετά από αίτημα που κατέθεσε ο συμπατριώτης μας το 2023. Ωστόσο, και σ’ αυτόν απάντησαν πως η Κομισιόν εξετάζει το θέμα και αποφασίστηκε η αναφορά του να παραμένει ανοικτή. Ανέλαβε μεν την πρωτοβουλία ο κ. Παναγιώτου, όμως ήταν αίτημα που κατέθεσε στην Επιτροπή Αναφορών η ομάδα της Αριστεράς. Μετά Χριστόν Σωτήρες εμφανίζονται πολλοί. Ο κόσμος θα μας κρίνει όλους. Η δική μας έγνοια είναι να υπάρξει επιτέλους λύση σε αυτό το πρόβλημα που ταλανίζει την κοινωνία μας. Για αυτό, συνεχίζουμε τον αγώνα που δίνουμε εδώ και χρόνια, ανεπηρέαστοι από τα όποια πυροτεχνήματα εκτοξεύονται.
