Ερευνώνται για αδικήματα, μένουν σπίτι και πληρώνονται- Υπάλληλος έλαβε μέχρι σήμερα €280.000 σε μισθούς χωρίς να εργαστεί

Ανώτερος δημόσιος υπάλληλος, ο οποίος βρίσκεται στη μισθοδοτική κλίμακα Α14, λαμβάνει εδώ και εξίμισι χρόνια το 75% του μισθού του, χωρίς να εργάζεται, καθώς τελεί σε διαθεσιμότητα. Σύμφωνα με υπολογισμούς, οι απολαβές που έλαβε μέχρι σήμερα, ενώ βρίσκεται στο σπίτι του, ανέρχονται σε περίπου €280.000. Και δεν πρόκειται για μεμονωμένη περίπτωση.

Οι καθυστερήσεις στη διερεύνηση καταγγελιών σε βάρος δημοσίων υπαλλήλων, είτε πρόκειται για ποινικές είτε για πειθαρχικές υποθέσεις, καθώς και οι χρονοβόρες δικαστικές διαδικασίες, έχουν ως αποτέλεσμα το δημόσιο να καταβάλλει για χρόνια μέρος των απολαβών υπαλλήλων που βρίσκονται σε διαθεσιμότητα χωρίς να ασκούν τα καθήκοντά τους. Το πρόβλημα αναδεικνύεται και μέσα από την έκθεση της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας (ΕΔΥ) για το 2025, η οποία παραδόθηκε την περασμένη εβδομάδα στον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη. 

Οι διαθεσιμότητες

Όπως αναφέρεται στην έκθεση της ΕΔΥ, κατά τη διάρκεια του 2025 τέθηκαν σε διαθεσιμότητα 18 δημόσιοι υπάλληλοι, λόγω πειθαρχικής έρευνας, αστυνομικής έρευνας ή/και ποινικής δίωξης. Παράλληλα, τρεις υπάλληλοι εξακολουθούσαν να βρίσκονται σε διαθεσιμότητα με απόφαση της Επιτροπής από το 2024, ενώ άλλοι πέντε τελούσαν σε διαθεσιμότητα από προηγούμενα έτη. Για τους οκτώ αυτούς υπαλλήλους, η διαθεσιμότητα είχε αποφασιστεί μέχρι την τελική ολοκλήρωση των ποινικών υποθέσεων που εκκρεμούν εναντίον τους. Η παλαιότερη περίπτωση ανάγεται στον Απρίλιο του 2020.

Κατά το ίδιο έτος, το διοικητικό μέτρο της διαθεσιμότητας τερματίστηκε για εννέα υπαλλήλους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι έρευνες ολοκληρώθηκαν χωρίς να προκύψουν στοιχεία για άσκηση δίωξης. Σε άλλες, η διαθεσιμότητα έληξε λόγω των χρονικών περιορισμών που προβλέπει η νομοθεσία, του τερματισμού των υπηρεσιών των υπαλλήλων ή της ολοκλήρωσης των ποινικών διαδικασιών και της επιστροφής τους στα καθήκοντά τους.

 Οι προϋποθέσεις 

Η ΕΔΥ έχει τη διακριτική ευχέρεια να θέτει δημόσιους υπαλλήλους σε διαθεσιμότητα εφόσον κρίνει ότι αυτό επιβάλλεται από το δημόσιο συμφέρον και εκκρεμεί σε βάρος τους πειθαρχική ή αστυνομική έρευνα με σκοπό τη δίωξή τους. Σε διαθεσιμότητα μπορεί να τεθούν και υπάλληλοι που έχουν κηρυχθεί σε πτώχευση ή εναντίον των οποίων έχει εκδοθεί διάταγμα παραλαβής εφόσον η ΕΔΥ κρίνει, βάσει των στοιχείων που υποβάλλει η αρμόδια Αρχή, ότι συντρέχουν λόγοι δημοσίου συμφέροντος.

Για τη λήψη απόφασης για διαθεσιμότητα, η ΕΔΥ εξετάζει, μεταξύ άλλων, τη φύση των παραπτωμάτων που διερευνώνται, την ανάγκη διασφάλισης της ανεπηρέαστης διεξαγωγής της έρευνας, τον κίνδυνο παρέμβασης σε μάρτυρες ή αλλοίωσης αποδεικτικών στοιχείων, καθώς και τις πιθανές επιπτώσεις από την παραμονή του υπαλλήλου στην υπηρεσία του.

 Η διάρκεια  

Η διαθεσιμότητα δεν αποτελεί πειθαρχική ποινή αλλά προληπτικό διοικητικό μέτρο. Κατά το στάδιο της διερεύνησης, δεν μπορεί να υπερβαίνει τους τρεις μήνες, με δυνατότητα παράτασης για ακόμη τρεις μήνες, εφόσον συντρέχουν σοβαροί λόγοι. Ωστόσο, σε περίπτωση ποινικής ή πειθαρχικής δίωξης η διαθεσιμότητα μπορεί να παραταθεί μέχρι την οριστική ολοκλήρωση της υπόθεσης, δηλαδή μέχρι και την εκδίκαση της έφεσης σε περίπτωση καταδίκης, εφόσον το απαιτεί το δημόσιο συμφέρον. Σε αυτό ακριβώς το σημείο εντοπίζεται μία από τις σημαντικότερες αδυναμίες του συστήματος: όταν οι διαδικασίες παρατείνονται επί χρόνια, το προσωρινό μέτρο μπορεί να διατηρείται για ιδιαίτερα μεγάλο χρονικό διάστημα, με οικονομικές συνέπειες για το δημόσιο.

Πριν από τη λήψη σχετικής απόφασης, η ΕΔΥ οφείλει να παρέχει στον υπό κατηγορία υπάλληλο τη δυνατότητα να ακουστεί και να υποβάλει τις θέσεις του. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, μπορεί να επιβληθεί άμεσα διαθεσιμότητα χωρίς προηγούμενη ακρόαση, με τον υπάλληλο να έχει δικαίωμα να υποβάλει γραπτώς τις παραστάσεις του εντός τεσσάρων εργάσιμων ημερών.

Διαθεσιμότητες για Γκίνες

 Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του πρώην διευθυντή των Κεντρικών Φυλακών, Μιχάλη Χατζηδημητρίου, ο οποίος παρέμεινε σε διαθεσιμότητα για περίπου επτά χρόνια. Τέθηκε σε διαθεσιμότητα τον Δεκέμβριο του 2008, μετά την απόδραση του ισοβίτη Αντώνη Προκοπίου Κίτα, γνωστού ως «Αλ Καπόνε», από το ιδιωτικό νοσηλευτήριο Απολλώνειο. Πέντε μήνες αργότερα καταχωρίστηκε ποινική υπόθεση εναντίον του, η οποία κατέληξε, τρία χρόνια μετά, στην καταδίκη του σε δίμηνη φυλάκιση. Η έφεση που καταχώρισε το 2012 κατά της καταδίκης του είχε ως αποτέλεσμα να παραμείνει σε εκκρεμότητα η οριστική διευθέτηση της υπόθεσής του. Η ΕΔΥ προχώρησε στην αναγκαστική αφυπηρέτησή του σχεδόν τέσσερα χρόνια αργότερα, μετά την απόρριψη της έφεσής του από το Ανώτατο Δικαστήριο.

Εξίσου χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του πρώην διευθυντή των Φαρμακευτικών Υπηρεσιών, Λούη Παναγή, ο οποίος τέθηκε σε διαθεσιμότητα το 2005 και επέστρεψε στα καθήκοντά του στις αρχές του 2014. Κατά την περίοδο αυτή, έλαβε από το δημόσιο απολαβές που αντιστοιχούσαν σε οκτώ χρόνια εργασίας, οι οποίες υπολογίζονται σε πέραν των €350.000. Η ποινική δίωξή του για το σκάνδαλο με τα φάρμακα κατέληξε στην αθώωσή του, με αποτέλεσμα να λάβει αναδρομικά και το υπόλοιπο 50% των απολαβών του. Στη συνέχεια, προήχθη στη θέση του γενικού διευθυντή υπουργείου.

Οι δύο περιπτώσεις καταδεικνύουν τις διαφορετικές εκβάσεις που μπορεί να έχουν οι υποθέσεις δημοσίων υπαλλήλων οι οποίοι τίθενται σε διαθεσιμότητα αλλά και το οικονομικό βάρος που μπορεί να προκύψει όταν οι διαδικασίες παρατείνονται επί μακρόν.

Οκτώ υπάλληλοι εκτός δημοσίου

Κατά τη διάρκεια του 2025, η ΕΔΥ είχε ενώπιόν της 10 πειθαρχικές υποθέσεις. Οι τέσσερις εκκρεμούσαν από προηγούμενα έτη: μία από το 2022, μία από το 2023 και δύο από το 2024. Οι υπόλοιπες έξι καταχωρίστηκαν εντός του 2025. Από τις 10 υποθέσεις, οι πέντε ολοκληρώθηκαν μέσα στο έτος, ενώ οι υπόλοιπες πέντε εξακολουθούσαν να εκκρεμούν. Επιπρόσθετα, η ΕΔΥ εξέτασε δύο υποθέσεις που αφορούσαν υπαλλήλους οι οποίοι είχαν καταδικαστεί ποινικά. Στη μία υπόθεση ολοκληρώθηκε η διαδικασία και επιβλήθηκε ποινή, ενώ η δεύτερη παρέμενε σε εκκρεμότητα.

Δέον να σημειωθεί ότι η ΕΔΥ δεν διαθέτει εξουσία να κινεί αυτεπάγγελτα πειθαρχικές διαδικασίες εναντίον δημοσίων υπαλλήλων. Η δε ακρόαση των πειθαρχικών υποθέσεων ενώπιόν της διεξάγεται με τον ίδιο τρόπο όπως η ακρόαση ποινικής υπόθεσης ενώπιον δικαστηρίου.

Οι πειθαρχικές ποινές που μπορεί να επιβάλει η ΕΔΥ περιλαμβάνουν την επίπληξη, την αυστηρή επίπληξη, την πειθαρχική μετάθεση, τη διακοπή ή αναβολή ετήσιας προσαύξησης, τη χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις απολαβές τριών μηνών, τον υποβιβασμό στη μισθοδοτική κλίμακα ή σε κατώτερη θέση, την αναγκαστική αφυπηρέτηση και την απόλυση.

Οι ποινές που επιβλήθηκαν κατά την τελευταία πενταετία, όπως καταγράφονται στον σχετικό πίνακα, αποτυπώνουν τη διαχείριση των πειθαρχικών υποθέσεων από την ΕΔΥ.