Ελεγκτική Υπηρεσία: Ιδού γιατί γυρίζουν την πλάτη στα λεωφορεία - Αδυναμίες σε δρομολόγια, στάσεις και ενημέρωση

Λανθασμένα ωράρια, ελλιπής πληροφόρηση, αραιά δρομολόγια και προβλήματα προσβασιμότητας καταγράφει η ειδική έκθεση για τις δημόσιες συγκοινωνίες στη Λευκωσία.

Τα πιο πάνω αποτελούν ευρήματα έκθεσης της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για τα λεωφορεία στη Λευκωσία. Μέσα από την έκθεση αναδεικνύονται προβλήματα που επηρεάζουν την αξιοπιστία, την εξυπηρέτηση και την ελκυστικότητα του συστήματος. Ίσως το πιο ανησυχητικό εύρημα είναι ότι το 63% των συμμετεχόντων στην έρευνα της Ελεγκτικής, δήλωσε πως δεν θα επέλεγε ξανά το λεωφορείο, παρά τις θετικές αξιολογήσεις σε επιμέρους πτυχές της υπηρεσίας.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τις 10 Νοεμβρίου έως την 1η Δεκεμβρίου 2025, με τη συμμετοχή 110 μελών του προσωπικού της Ελεγκτικής Υπηρεσίας. Οι ελεγκτές χρησιμοποίησαν τα λεωφορεία ως απλοί επιβάτες, χωρίς προηγούμενη ενημέρωση του παρόχου, και συμπλήρωσαν συνολικά 204 ερωτηματολόγια. Στην αξιολόγηση των διευκολύνσεων για άτομα με αναπηρία συμμετείχε και εκπρόσωπος της Οργάνωσης Παραπληγικών Κύπρου.

Χάος στην πληροφόρηση και αναξιόπιστα ωράρια

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα αφορά την ακρίβεια των πληροφοριών που παρέχονται στους επιβάτες. Η ιστοσελίδα της εταιρείας και οι διαθέσιμες εφαρμογές παρουσίαζαν, σε ορισμένες περιπτώσεις, διαφορετικά ή λανθασμένα στοιχεία για τα ωράρια, τους αριθμούς και τις τοποθεσίες των στάσεων.

Η έκθεση καταγράφει συγκεκριμένα παραδείγματα στάσεων των οποίων η πραγματική θέση απείχε περίπου 85 και 135 μέτρα από το σημείο που εμφανιζόταν ψηφιακά. Εντοπίστηκαν επίσης καταργημένες στάσεις που εξακολουθούσαν να παρουσιάζονται ως διαθέσιμες, καθώς και ελλιπής ενημέρωση για αλλαγές δρομολογίων λόγω οδικών έργων.

Σε δύο περιπτώσεις, επιβάτες περίμεναν περίπου μισή ώρα και στη συνέχεια χρειάστηκε να περπατήσουν για ακόμη μισή ώρα, προκειμένου να φτάσουν σε άλλη στάση. Τα περιστατικά αναδεικνύουν τις συνέπειες που μπορεί να έχει η ανακριβής ενημέρωση στην καθημερινότητα των πολιτών.

Στάσεις χωρίς ενημέρωση και αραιά δρομολόγια

Η εικόνα στις στάσεις είναι εξίσου προβληματική, σύμφωνα πάντα με την έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας.  Στο 55% των στάσεων δεν υπήρχε καμία πληροφόρηση για τα δρομολόγια, ενώ μόνο στο 13% υπήρχαν συστήματα τηλεματικής ενημέρωσης. Παράλληλα, το 22% των στάσεων δεν διέθετε ούτε κάθισμα ούτε στέγαστρο, ενώ στο 32% δεν υπήρχε στέγαστρο. Το θέμα των στάσεων αναμένεται να βελτιωθεί με την καθολική εφαρμογή των νέων έξυπνων στάσεων, παρόλο που το τελευταίο διάστημα παρατηρούμε σε κάποιες περιπτώσεις μια υβριδική εφαρμογή συνδυασμού παλαιών και νέων στάσεων. Παρότι στο 74% των στάσεων η καθαριότητα αξιολογήθηκε ως ικανοποιητική, εντοπίστηκαν περιπτώσεις έντονης δυσοσμίας, συσσώρευσης απορριμμάτων και βανδαλισμών, ακόμη και σε κεντρικούς σταθμούς.

Προβλήματα καταγράφηκαν και στη συχνότητα των δρομολογίων, καθώς σε ορισμένες γραμμές τα λεωφορεία περνούσαν κάθε μία ή ακόμη και δύο ώρες. Η απώλεια ενός δρομολογίου μπορεί, συνεπώς, να συνεπάγεται μεγάλη αναμονή, καθιστώντας δύσκολη τη χρήση του λεωφορείου για εργασία, ραντεβού και άλλες υποχρεώσεις με συγκεκριμένο χρόνο άφιξης.

Επιπλέον, σε έξι από τα εννέα σενάρια μετακίνησης, απαιτήθηκε η χρήση δύο διαφορετικών λεωφορείων. Οι μετεπιβιβάσεις αυξάνουν τον χρόνο μετακίνησης και την αβεβαιότητα, ιδιαίτερα όταν συνδυάζονται με αραιά δρομολόγια.

Οδηγός δεν εξυπηρέτησε άτομο με αναπηρία 

Η έκθεση επισημαίνει ότι η εμπειρία του επιβάτη δεν βελτιώνεται απαραίτητα μετά την επιβίβαση. Καταγράφηκε έλλειψη επαρκούς ενημέρωσης για τις επόμενες στάσεις και τον χρόνο άφιξης, ενώ η αδυναμία πληρωμής με τραπεζική κάρτα περιορίζει την ευχρηστία της υπηρεσίας, ιδιαίτερα για περιστασιακούς χρήστες και επισκέπτες. Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και το ζήτημα της προσβασιμότητας. Παρότι η συμπεριφορά και ο τρόπος οδήγησης των οδηγών αξιολογήθηκαν γενικά θετικά, καταγράφηκε σοβαρό περιστατικό κατά το οποίο οδηγός αρνήθηκε να συνεργαστεί για την προβλεπόμενη εξυπηρέτηση ατόμου με αναπηρία.

Υπάρχει έλεγχος;

Το σημαντικότερο θεσμικό ζήτημα που θέτει η Ελεγκτική Υπηρεσία αφορά την αποτελεσματικότητα της εποπτείας από το Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων. Παρά την ύπαρξη δεικτών απόδοσης, επιτόπιων ελέγχων και συμβατικών κυρώσεων, η έρευνα εντόπισε επαναλαμβανόμενες αδυναμίες που θα μπορούσαν, σύμφωνα με την έκθεση, να είχαν διαπιστωθεί εγκαίρως. Το Υπουργείο, στην απαντητική επιστολή του, αναγνώρισε αριθμό παραλείψεων και εξέφρασε πρόθεση λήψης διορθωτικών μέτρων. Η Ελεγκτική Υπηρεσία, ωστόσο, υπογραμμίζει ότι οι παρεμβάσεις δεν πρέπει να περιοριστούν στα συγκεκριμένα περιστατικά, αλλά να περιλαμβάνουν συστηματική επαλήθευση των πληροφοριών, των δρομολογίων, της κατάστασης των στάσεων και της προσβασιμότητας, καθώς και αποτελεσματική εφαρμογή των συμβατικών υποχρεώσεων.

Αυτοκίνητο ή λεωφορείο;

Απάντηση στο ερώτημα ιδιωτικό αυτοκίνητο ή λεωφορείο επιχείρησε να δώσει η Ελεγκτική Υπηρεσία.  Η έκθεση θέτει υπό αμφισβήτηση και την παραδοχή ότι το λεωφορείο αποτελεί πάντοτε την οικονομικότερη επιλογή. Η ανάλυση δέκα ενδεικτικών σεναρίων έδειξε ότι, για πολίτες που διαθέτουν ήδη αυτοκίνητο, η εξοικονόμηση δεν είναι δεδομένη. Ανάλογα με την απόσταση, τους συνεπιβάτες και τη συχνότητα χρήσης, το πρόσθετο κόστος μπορεί να ευνοεί είτε το λεωφορείο είτε το ιδιωτικό όχημα. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η προσέλκυση περισσότερων επιβατών απαιτεί συνολική αναβάθμιση της υπηρεσίας. Αξιόπιστη πληροφόρηση, συχνότερα δρομολόγια, καλύτερες στάσεις, προσβασιμότητα και ουσιαστική κρατική εποπτεία αποτελούν προϋποθέσεις ώστε οι δημόσιες συγκοινωνίες να καταστούν πραγματικά ανταγωνιστικές απέναντι στο ιδιωτικό αυτοκίνητο.