Δασμός €3 σε μικροδέματα: «Φρένο» στις online αγορές δείχνουν τα πρώτα στοιχεία - Τι πρέπει να προσέξουν οι καταναλωτές

Της Χριστίνας Σταυρινού

Μείωση στον αριθμό των δεμάτων χαμηλής αξίας που εισάγονται από τρίτες χώρες, αλλά αύξηση στον αριθμό των προϊόντων που περιέχουν, καταγράφει το Τμήμα Τελωνείων κατά τους πρώτους μήνες εφαρμογής του προσωρινού δασμού των €3, ο οποίος επιβλήθηκε από την 1η Ιουλίου 2026 σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο Τύπου του Τμήματος Τελωνείων, Γιώργο Κωνσταντίνου, τα στοιχεία δείχνουν ότι οι καταναλωτές ενδέχεται να έχουν γίνει πιο επιφυλακτικοί στις ηλεκτρονικές αγορές τους, λόγω της αύξησης του κόστους. Ωστόσο, όπως διευκρίνισε, είναι ακόμη νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα, καθώς η περίοδος εφαρμογής του μέτρου είναι περιορισμένη.

Μείωση στα δέματα, αύξηση στα είδη

Κατά την περίοδο που προηγήθηκε της επιβολής του δασμού, ο μέσος όρος ανερχόταν σε περίπου 275 χιλιάδες δέματα και 330 χιλιάδες είδη τον μήνα. Τον Ιούλιο του 2026 καταγράφηκαν περίπου 160 χιλιάδες δέματα, τα οποία περιείχαν 660 χιλιάδες είδη. Τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο, ο αριθμός των δεμάτων μειώθηκε σε περίπου 120 χιλιάδες τον μήνα, με τα είδη να ανέρχονται σε περίπου 400 χιλιάδες μηνιαίως.

Ο κ. Κωνσταντίνου ανέφερε ότι η μείωση ενδέχεται να οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι αρκετοί καταναλωτές πραγματοποίησαν τις παραγγελίες τους πριν από τον Ιούλιο, ώστε να αποφύγουν την πρόσθετη επιβάρυνση. Παράλληλα, ο Αύγουστος και ο Σεπτέμβριος είναι συνήθως μήνες με χαμηλότερη εμπορική κινητικότητα, λόγω των θερινών διακοπών.

Αντίστοιχη μείωση έχει αναφερθεί και από τα Ελληνικά Τελωνεία, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο Τύπου. Όπως εξήγησε, πέραν της επιφυλακτικότητας των καταναλωτών λόγω του αυξημένου κόστους, ένας ακόμη παράγοντας είναι η μεταφορά σημαντικού μέρους του εμπορίου μέσω ευρωπαϊκών αποθηκών που έχουν εγκαταστήσει οι πλατφόρμες σε κράτη-μέλη της ΕΕ, όπου ο δασμός έχει ήδη ενσωματωθεί στην τιμή των προϊόντων.

Πιο ασφαλή συμπεράσματα αναμένεται να εξαχθούν τους επόμενους τρεις μήνες, όταν θα υπάρχουν και τα αντίστοιχα περσινά στοιχεία, αλλά και δεδομένα από περιόδους αυξημένων αγορών, όπως η Black Friday και τα Χριστούγεννα.

Πώς εφαρμόζεται ο δασμός των €3

Ο κ. Κωνσταντίνου υπενθύμισε ότι από την 1η Ιουλίου 2026 επιβάλλεται προσωρινός δασμός €3 σε πακέτα από τρίτες χώρες, συνολικής αξίας έως €150. Όπως διευκρίνισε, το ποσό δεν επιβάλλεται για κάθε τεμάχιο ξεχωριστά, αλλά για κάθε διαφορετική κατηγορία προϊόντων που περιλαμβάνεται στο πακέτο.

Το μέτρο θα ισχύει μέχρι την 1η Ιουλίου 2028, οπότε αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή ο Τελωνειακός Κόμβος Δεδομένων της ΕΕ και να εφαρμοστεί το κανονικό καθεστώς δασμολόγησης. Για εμπορεύματα αξίας άνω των €150, ο δασμός υπολογίζεται ήδη με βάση το κοινό δασμολόγιο της ΕΕ και τη δασμολογική κατάταξη των προϊόντων.

Πώς επιλέγονται τα δέματα για έλεγχο

Οι τελωνειακοί έλεγχοι πραγματοποιούνται με βάση κριτήρια κινδύνου που είναι καταχωρισμένα στα ηλεκτρονικά συστήματα του Τμήματος Τελωνείων εξήγησε ο κύριος Κωνσταντίνου. Μεταξύ των παραγόντων που εξετάζονται είναι οι ύποπτες διαδρομές, οι οικονομικοί φορείς, οι ανακριβείς περιγραφές και οι ασυνήθιστα χαμηλές δηλωμένες αξίες. Παράλληλα, πραγματοποιούνται και τυχαίοι δειγματοληπτικοί έλεγχοι.

Σύμφωνα με τον κ. Κωνσταντίνου, δεν παρατηρούνται συχνά λανθασμένες ή υποτιμημένες δηλώσεις αξίας στις συγκεκριμένες αποστολές, καθώς το 90% με 95% των αγορών πραγματοποιείται μέσω των δύο γνωστών πλατφορμών, όπου οι τιμές αποτυπώνονται στα επίσημα δελτία παραγγελιών.

Περισσότερες τεχνικές δυσκολίες παρουσιάζονται στον έλεγχο ηλεκτρονικών ειδών και μηχανημάτων, τα οποία πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προδιαγραφές, καθώς και προϊόντων που υπόκεινται σε απαγορεύσεις ή περιορισμούς. Σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται συνεργασία με άλλες αρμόδιες υπηρεσίες, όπως η Αστυνομία, οι Υγειονομικές Υπηρεσίες και το Γενικό Χημείο.

Οι καθυστερήσεις και οι συμβουλές προς τους καταναλωτές

Ο εκπρόσωπος Τύπου του Τμήματος Τελωνείων ανέφερε ότι δεν έχουν υποβληθεί μέχρι σήμερα παράπονα για απώλεια δεμάτων που να αφορούν το Τμήμα, επισημαίνοντας ότι τέτοια περιστατικά ενδέχεται να σχετίζονται με τις εταιρείες μεταφορών ή τα ταχυδρομεία.

Όπως εξήγησε, όταν οι τελωνειακές δηλώσεις υποβάλλονται ορθά, η αποδέσμευση των δεμάτων γίνεται αυθημερόν ή, το αργότερο, την επόμενη εργάσιμη ημέρα. Σε περίπτωση λανθασμένων δηλώσεων, ενδέχεται να απαιτηθεί περισσότερος χρόνος για τη διενέργεια των αναγκαίων ελέγχων και τη διόρθωση των στοιχείων. Πρόσθεσε, επίσης, ότι η ένδειξη στα συστήματα παρακολούθησης αποστολών πως ένα δέμα βρίσκεται στο Τελωνείο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι παραμένει εκεί για ολόκληρο το διάστημα μέχρι την παράδοσή του.

Σε ό,τι αφορά τις ηλεκτρονικές αγορές, ο κ. Κωνσταντίνου κάλεσε τους καταναλωτές να ζητούν αποδείξεις με σαφή ανάλυση της αξίας των προϊόντων και των δασμών που τους αναλογούν. Παράλληλα, συνέστησε να ελέγχουν τις αγορές με την ένδειξη «EU Warehouse», ώστε να διασφαλίζουν ότι δεν χρεώνονται εκ νέου με δασμό εισαγωγής, ο οποίος έχει ήδη ενσωματωθεί στην τιμή.

Ιδιαίτερη προσοχή, τόνισε, χρειάζεται και στα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή στα άλλα μηνύματα που ενδέχεται να αποστέλλονται από απατεώνες και εμφανίζονται ψευδώς ως επικοινωνία του Τμήματος Τελωνείων, ζητώντας την καταβολή δασμού. Όπως ξεκαθάρισε, το Τμήμα δεν επικοινωνεί απευθείας με τους καταναλωτές για την είσπραξη του συγκεκριμένου δασμού, καθώς την καταβολή του προς τα τελωνεία των κρατών-μελών της ΕΕ αναλαμβάνουν οι δύο πλατφόρμες.