Γιατί το σκάνδαλο με τα δισεκατομμύρια του Αμπράμοβιτς στην Κύπρο θα πέσει στα μαλακά

Σοβαρά εμπόδια στη διερεύνηση των αποκαλύψεων για την εμπλοκή της Κύπρου σε υπόθεση φερόμενης φοροδιαφυγής και μεταφοράς περιουσιακών στοιχείων δισεκατομμυρίων δολαρίων για λογαριασμό του Ρώσου ολιγάρχη Ρόμαν Αμπράμοβιτς, ανέδειξε η σημερινή συνεδρία της Επιτροπής Θεσμών της Βουλής. Οι χρονικοί και θεσμικοί περιορισμοί που επικαλέστηκαν οι αρμόδιοι φορείς εγείρουν εύλογα ερωτήματα κατά πόσο θα καταστεί δυνατή η απόδοση ευθυνών για γεγονότα που ανάγονται στο 2003. Το βασικό συμπέρασμα της συνεδρίας είναι ότι ακόμη ένα μεγάλο σκάνδαλο που διασύρει την Κυπριακή Δημοκρατία στο εξωτερικό, θα κλείσει χωρίς να λογοδοτήσουν οι υπαίτιοι.

Σύμφωνα με τη δημοσιογραφική έρευνα του BBC και του Οργανισμού για το Οργανωμένο Έγκλημα και τη Διαφθορά (OCCRP), που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της έρευνας «Cyprus Confidential», χιλιάδες διαρρεύσαντα έγγραφα και ηλεκτρονικά μηνύματα καταγράφουν ενέργειες που φέρονται να αποσκοπούσαν στη μεταφορά τραπεζικών καταθέσεων, πολυτελών σκαφών, αεροσκαφών και ακινήτων από εταιρείες στην Κύπρο σε εταιρείες στις Βρετανικές Παρθένους Νήσους, μέσω της Deloitte Κύπρου. Τα έγγραφα εκτιμάται ότι διέρρευσαν από τη MeritServus, κυπριακή εταιρεία παροχής εταιρικών υπηρεσιών, η οποία κατά τον επίμαχο χρόνο ανήκε στην Deloitte Κύπρου και συνεργάστηκε με στελέχη της Millhouse, της εταιρείας διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων του Αμπράμοβιτς.

Γιατί δεν θα γίνει τίποτα – Τι δήλωσαν οι αρμόδιοι 

Αστυνομία: Ο βοηθός διευθυντής του Τμήματος Καταπολέμησης Εγκλήματος, Ανδρέας Αναστασιάδης, ενημέρωσε τους βουλευτές ότι η Αστυνομία άρχισε αυτεπάγγελτα τη συλλογή στοιχείων για την υπόθεση. Η διαδικασία, όπως ανέφερε, ενδέχεται να διαρκέσει έως και έξι μήνες, ενώ στη συνέχεια θα γίνει διαβούλευση με τους αρμόδιους φορείς για την αξιολόγηση του διαθέσιμου υλικού. Ωστόσο, κατά τη συνεδρία εκφράστηκαν έντονες αμφιβολίες για το κατά πόσο μπορεί να στοιχειοθετηθούν αδικήματα για γεγονότα που ανάγονται δύο δεκαετίες πίσω. Και ο ίδιος ο κ. Αναστασιάδης εξέφρασε αμφιβολίες ως προς τη δυνατότητα στοιχειοθέτησης ποινικού αδικήματος 20 χρόνια μετά την τέλεσή του. Απαντώντας σε ερώτηση του βουλευτή του ΑΚΕΛ, Χρίστου Χριστοφίδη, κατά πόσο η Αστυνομία έλαβε οδηγίες από τη Νομική Υπηρεσία μετά τις δημοσιογραφικές αποκαλύψεις, ο κ. Αναστασιάδης απάντησε αρνητικά.

Τμήμα Φορολογίας: Η εκπρόσωπος του Τμήματος Φορολογίας υπέδειξε ότι η εξέταση φορολογικών υποθέσεων υπόκειται σε χρονικούς περιορισμούς. Όπως μας λέχθηκε αρμοδίως, σε περιπτώσεις απάτης ή εκ προθέσεως παράλειψης που συνδέονται με φοροδιαφυγή, η νομοθεσία προβλέπει παράταση της περιόδου ελέγχου στα 12 έτη. Καθώς τα επίμαχα γεγονότα ανάγονται στο 2003, το Τμήμα εκτιμά ότι δεν μπορεί πλέον να διενεργήσει φορολογικό έλεγχο για τη συγκεκριμένη υπόθεση.

ΑΔΕΕλΕπ: Περιορισμούς ως προς τη δυνατότητα παρέμβασής της φαίνεται να αντιμετωπίζει και η Αρχή Δημόσιας Εποπτείας Ελεγκτικού Επαγγέλματος. Ο πρόεδρός της και γενικός διευθυντής του Υπουργείου Οικονομικών, Ανδρέας Ζαχαριάδης, ανέφερε ότι, μετά το επίμαχο δημοσίευμα, η Αρχή επικοινώνησε με την Deloitte Κύπρου για να ζητήσει ενημέρωση. «Είμαστε σε επαφή με την εταιρεία και ανάλογα θα δούμε πώς θα ενεργήσουμε», δήλωσε, διευκρινίζοντας ότι η Αρχή δεν διαθέτει ποινικές αρμοδιότητες. Παράλληλα, ο κ. Ζαχαριάδης εξέφρασε αμφιβολίες κατά πόσο είναι δυνατή ακόμη και η επιβολή πειθαρχικών κυρώσεων. Όπως ανέφερε στους βουλευτές, σύμφωνα με γνωμάτευση που έλαβε η Αρχή για άλλη υπόθεση, η ΑΔΕΕλΕπ δεν μπορεί να διερευνήσει γεγονότα που προηγήθηκαν της σύστασής της, το 2017.

ΣΕΛΚ: Η εκπρόσωπος του Συνδέσμου Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου ενημέρωσε την Επιτροπή Θεσμών ότι η άδεια της εταιρείας που φέρεται να εμπλέκεται στην υπόθεση ανακλήθηκε από τον Σύνδεσμο το 2023. Αν και δεν την κατονόμασε, σύμφωνα με πληροφορίες πρόκειται για τη MeritServus. Την ίδια χρονιά, τόσο η εταιρεία όσο και ο Δημήτρης Ιωαννίδης, πρώην πρόεδρος της Deloitte Κύπρου και επικεφαλής της MeritServus, τέθηκαν υπό βρετανικές κυρώσεις. Η βρετανική κυβέρνηση τον κατηγόρησε ότι δημιούργησε αδιαφανείς υπεράκτιες δομές, τις οποίες, σύμφωνα με τις βρετανικές αρχές, χρησιμοποίησε ο Αμπράμοβιτς για να αποκρύψει περιουσιακά στοιχεία αξίας σχεδόν ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων. Όταν δημοσιογράφοι του OCCRP επικοινώνησαν μαζί του ζητώντας να σχολιάσει τα όσα του καταλογίζονται, ο κ. Ιωαννίδης αρνήθηκε να τοποθετηθεί μέσω των δικηγόρων του.

ΠΔΣ: Η εκπρόσωπος του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου ανέφερε ότι ελέγχθηκαν οι κυπριακές εταιρείες που κατονομάζονται στο επίμαχο δημοσίευμα. Όπως ενημέρωσε τους βουλευτές, πέραν της εγγραφής των εταιρειών στην Κύπρο, κανένα δικηγορικό γραφείο δεν παρείχε υπηρεσίες σε αυτές.

Deloitte Κύπρου: Η σημερινή ηγεσία του ελεγκτικού οίκου, η οποία δεν συνδέεται με κανέναν τρόπο με τα γεγονότα που εκτυλίχθηκαν πριν από περίπου 20 χρόνια, δήλωσε, όταν κλήθηκε να σχολιάσει το δημοσίευμα, ότι ενεργεί σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. Απέφυγε, ωστόσο, να προβεί σε περαιτέρω σχόλια, σημειώνοντας ότι δεν έχει πλέον πρόσβαση στην αλληλογραφία της συγκεκριμένης περιόδου.

Δ. Δημητρίου: Μάθαμε, αφού πρώτα πάθαμε… 

Αμέσως μετά το πέρας της συνεδρίας, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών και βουλευτής του ΔΗΣΥ, Δημήτρης Δημητρίου, προέβη στην ακόλουθη δήλωση: «Σήμερα στο πλαίσιο και της βασικής αποστολής του Κοινοβουλίου, του κοινοβουλευτικού ελέγχου, είδαμε, πιστεύω με πολύ καλά αντανακλαστικά, το θέμα που προέκυψε μετά από τα δημοσιεύματα και στο BBC, μεταξύ άλλων, που αφορούσαν υποθέσεις ενδεχόμενης φοροδιαφυγής και ενδεχόμενου ξεπλύματος βρώμικου χρήματος.

 Αυτό που θέλαμε να δούμε είναι πώς οι θεσμοί του κράτους λειτούργησαν αυτές τις πρώτες μέρες. Και φαίνεται ότι, χωρίς να ωραιοποιώ καταστάσεις, μάθαμε, αφού πρώτα πάθαμε, δεν υποβαθμίστηκε, δεν υποτιμήθηκε το δημοσίευμα, η αστυνομία ξεκίνησε αυτεπάγγελτα έρευνα, οι φορείς αυτορρύθμισης των επαγγελμάτων, οι οποίοι εμπλέκονται επίσης, ξεκίνησαν αμέσως την ερευνά τους. Βεβαίως, είναι κάτι το οποίο δεν θα γίνει σε μια μέρα και βεβαίως είναι κάτι που αφορά ζητήματα ή ενδεχόμενα αδικήματα που διαπράχθησαν πριν 20 με 23 χρόνια, αν αφορούν μόνο αυτά των δημοσιευμάτων. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να ιδωθούν στο νομοθετικό πλαίσιο που υπήρχε εκείνη την εποχή αφενός και αφετέρου το σημαντικό, κατά την άποψή μου, είναι να δούμε πώς σήμερα αποφεύγονται όλα αυτά τα οποία μας βρίσκουν από το παρελθόν και δεν θα έχουμε επανάληψη των ίδιων φαινομένων, των ίδιων ζητημάτων.  Γιατί το σημαντικό είναι το πώς σήμερα λειτουργούμε και πώς σήμερα προστατεύουμε την χώρα μας».