Μακρά λίστα υποθέσεων για διώξεις - Τρεις καταδίκες μέχρι σήμερα για σφετερισμό ελληνοκυπριακών περιουσιών

Δεκάδες υποθέσεις σφετερισμού ελληνοκυπριακών περιουσιών στα κατεχόμενα παραμένουν ανοικτές, ενώ αρκετά εντάλματα σύλληψης σε βάρος προσώπων που εμπλέκονται σε τέτοιες υποθέσεις εξακολουθούν να παραμένουν ανεκτέλεστα. Την ίδια ώρα, οι διωκτικές Αρχές συνεχίζουν τη συλλογή και αξιολόγηση στοιχείων για νέες ποινικές υποθέσεις, με στόχο την εξασφάλιση επαρκούς μαρτυρίας για την καταχώρισή τους ενώπιον της Δικαιοσύνης.

Όπως πληροφορείται ο «Π», οι ποινικές διώξεις για τον σφετερισμό ελληνοκυπριακών περιουσιών στα κατεχόμενα θα συνεχιστούν, καθώς οι διωκτικές Αρχές προετοιμάζουν νέες υποθέσεις στη βάση των στοιχείων που συγκεντρώνουν. Την ίδια ώρα, η πρόσφατη δικαστική επιτυχία στη Γαλλία, με την έγκριση της εκτέλεσης ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης σε βάρος Λιθουανής κτηματομεσίτριας, ενισχύει τις προσπάθειες της Κυπριακής Δημοκρατίας για την τιμωρία των σφετεριστών ελληνοκυπριακών περιουσιών.

Οι καταδίκες και τα μηνύματα

Μέχρι σήμερα έχουν καταχωρισθεί έξι σοβαρές ποινικές υποθέσεις σφετερισμού ενώπιον κυπριακών δικαστηρίων. Οι τρεις βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη, ενώ οι άλλες τρεις έχουν τελεσιδικήσει, με την επιβολή ποινών φυλάκισης στους κατηγορούμενους που κρίθηκαν ένοχοι για αδικήματα όπως η δόλια συναλλαγή σε ακίνητη περιουσία, η παράνομη κατοχή, νομή και χρήση γης, η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και η συνωμοσία προς διάπραξη κακουργήματος.

Στο στόχαστρο των κυπριακών Αρχών δεν βρίσκονται μόνο όσοι προχωρούν στην ανέγερση ή την πώληση ακινήτων σε ελληνοκυπριακές περιουσίες στα κατεχόμενα, αλλά και άλλα πρόσωπα που εμπλέκονται στην εμπορική αξιοποίησή τους, όπως κτηματομεσίτες και διαφημιστές. 

Από τις καταδίκες για σφετερισμό προκύπτουν δύο βασικά συμπεράσματα. Πρώτον, οι αποφάσεις των κυπριακών δικαστηρίων στέλνουν σαφές πολιτικό μήνυμα για την αντιμετώπιση του σφετερισμού ελληνοκυπριακών περιουσιών στα κατεχόμενα. Δεύτερον, η συνέχιση της διάπραξης παρόμοιων αδικημάτων ενδέχεται να οδηγήσει στην επιβολή αυστηρότερων ποινών από τα δικαστήρια της Δημοκρατίας.

Η κατάληξη σφετεριστών στις Κεντρικές Φυλακές προκαλεί έντονες αντιδράσεις στα κατεχόμενα. Οι διαμαρτυρίες στα κατεχόμενα καταδεικνύουν τον ευρύτερο αντίκτυπο της πολιτικής των ποινικών διώξεων, καθώς αυτή πλήττει όσους εμπλέκονται στην παράνομη αξιοποίηση ελληνοκυπριακών περιουσιών.

Η δικαστική μάχη στη Γαλλία

Στο σημείωμα 103 σελίδων που κατέθεσε η Νομική Υπηρεσία στη Βουλή, ενόψει της σημερινής συζήτησης του προϋπολογισμού της για το 2027, γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στην υπόθεση Λιθουανής κτηματομεσίτριας, η οποία συνελήφθη στη Γαλλία δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, αλλά τελικά δεν κατέστη δυνατόν να εκδοθεί στην Κύπρο.

Συγκεκριμένα, το Εφετείο της Aix-en-Provence στη Γαλλία, με απόφασή του ημερομηνίας 1ης Ιουλίου 2026, αποδέχθηκε το αίτημα εκτέλεσης ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης που εκδόθηκε από τις Αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας εναντίον Λιθουανής υπηκόου, σε σχέση με τον σφετερισμό ελληνοκυπριακών περιουσιών στις κατεχόμενες περιοχές της Δημοκρατίας. Η ύποπτη είχε συλληφθεί στη Γαλλία στις 16 Μαΐου 2026. Για υπόθεση ίδιας φύσεως είχε προηγηθεί, στις 10 Δεκεμβρίου 2025, απόφαση του ίδιου Εφετείου με την οποία απορρίφθηκε η εκτέλεση αντίστοιχου ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης που είχε εκδοθεί από τις Αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας σε βάρος Ιρανού υπηκόου, υπόπτου για διάπραξη ποινικών αδικημάτων που αφορούν και πάλι τον σφετερισμό ελληνοκυπριακών περιουσιών.

Σύμφωνα με τη Νομική Υπηρεσία, η θετική αυτή εξέλιξη ήταν αποτέλεσμα συντονισμένης και εντατικής προσπάθειας μεγάλης ομάδας νομικών λειτουργών της Δημοκρατίας, σε συνεργασία με το καθ' ύλην αρμόδιο Υπουργείο Δικαιοσύνης, καθώς και με τις αρμόδιες Εισαγγελικές Αρχές της Γαλλίας.  

Ειδικότερα, κατόπιν αιτήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, το γαλλικό δικαστήριο τής επέτρεψε να συμμετάσχει, μέσω δικηγόρων, στη διαδικασία ενώπιον του Εφετείου. Στο πλαίσιο αυτό, η Κυπριακή Δημοκρατία ανέπτυξε τις νομικές θέσεις της ως προς την ορθή ερμηνεία του Πρωτοκόλλου αριθ. 10 της Πράξης Προσχώρησης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ καθώς και ως προς την εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου για την εκτέλεση ευρωπαϊκών ενταλμάτων σύλληψης σε σχέση με τα αδικήματα σφετερισμού που διαπράχθηκαν στα κατεχόμενα.

Οι ενέργειες αυτές είχαν ως αποτέλεσμα να ανατραπεί πλήρως το σκεπτικό της απόφασης της 10ης Δεκεμβρίου 2025, η οποία είχε εκδοθεί από το ίδιο γαλλικό Εφετείο στην υπόθεση που αφορούσε το αίτημα εκτέλεσης ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης σε βάρος του Ιρανού υπηκόου. Το γαλλικό Εφετείο έκρινε ότι το γεγονός πως τα υπό διερεύνηση αδικήματα τελέστηκαν σε περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας στις οποίες η κυβέρνηση δεν ασκεί αποτελεσματικό έλεγχο δεν αποκλείει την εφαρμογή του ευρωπαϊκού κεκτημένου, ούτε εμποδίζει την εκτέλεση ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης που εκδίδεται από αρμόδιο δικαστήριο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Περαιτέρω, το γαλλικό Εφετείο υπογράμμισε ότι η ούτω καλούμενη ΤΔΒΚ αποτελεί αποτέλεσμα σοβαρής παραβίασης του διεθνούς δικαίου. Με την τελευταία απόφαση του γαλλικού Εφετείου επιβεβαιώνεται, σύμφωνα με τη Νομική Υπηρεσία, η ορθή ερμηνεία και εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου σε συνάρτηση με τη δικαιοδοσία της Κυπριακής Δημοκρατίας για αδικήματα που τελούνται στα κατεχόμενα.  

Άφαντοι, όμως, οι ύποπτοι

Η δικαστική μάχη στη Γαλλία μπορεί να κερδήθηκε, αλλά ο βασικός στόχος δεν επιτεύχθηκε. Τόσο ο Ιρανός επιχειρηματίας Μπεχντάντ Τζαφάρι, ο οποίος, σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, έχει στην κατοχή του παράνομη ελληνοκυπριακή περιουσία, όσο και η 53χρονη Λιθουανή κτηματομεσίτρια Ράσα Ζιλέβις, η οποία προωθούσε προς πώληση ελληνοκυπριακές περιουσίες στο ψευδοκράτος, κατάφεραν να εξαφανιστούν, καθώς τα γαλλικά δικαστήρια είχαν απορρίψει σε πρώτο βαθμό τα αιτήματα της Κυπριακής Δημοκρατίας για την έκδοσή τους και έτσι αφέθηκαν ελεύθεροι. Στη συνέχεια, η Δημοκρατία πέτυχε να ανατρέψει τις αποφάσεις αυτές ενώπιον του γαλλικού Εφετείου, ωστόσο οι γαλλικές Αρχές δεν κατόρθωσαν να εντοπίσουν τους δύο υπόπτους, οι οποίοι εξακολουθούν να καταζητούνται δυνάμει ευρωπαϊκών και διεθνών ενταλμάτων σύλληψης.

Και οι αστικές αγωγές

Πέραν της ποινικής πτυχής, σημαντική είναι και η αστική διάσταση των υποθέσεων σφετερισμού. Οι αγωγές που καταχωρίζονται ενώπιον των κυπριακών δικαστηρίων, καθώς και τα διατάγματα που εκδίδονται για την εφαρμογή των αποφάσεων δημιουργούν πρόσθετη πίεση στα πρόσωπα και τις εταιρείες που εμπλέκονται στο πλιάτσικο ελληνοκυπριακών περιουσιών στα κατεχόμενα.

Ενδεικτική είναι η πρόσφατη υπόθεση που έφερε στο φως ο «Πολίτης». Ελληνοκύπριοι επιχειρηματίες καταχώρισαν αγωγή στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας, η οποία στρέφεται, μεταξύ άλλων, κατά του αμερικανικού κολοσσού Pepsi, της Pepsi Τουρκίας και της θυγατρικής της στα κατεχόμενα. Η αγωγή αφορά εργοστάσιο στην κατεχόμενη Αμμόχωστο, ιδιοκτησίας των Ελληνοκύπριων επιχειρηματιών, στο οποίο παράγονται τα αναψυκτικά Pepsi, Pepsi Max, 7Up και Mirinda. Για την παράνομη χρήση και κατοχή του ακινήτου, οι νόμιμοι ιδιοκτήτες αξιώνουν αποζημιώσεις πέραν των €140 εκατ.

Στην αγωγή κατονομάζονται συνολικά 14 φυσικά και νομικά πρόσωπα που φέρεται να εμπλέκονται στην υπόθεση σφετερισμού. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να ανοίξει τον δρόμο και για ποινικές ενέργειες, εφόσον υποβληθεί σχετική καταγγελία στο ΤΑΕ Αρχηγείου Αστυνομίας.

Το ενδιαφέρον στρέφεται και στη στάση που θα τηρήσουν οι εναγόμενες τουρκικές εταιρείες. Θα αναγνωρίσουν την Κυπριακή Δημοκρατία, δηλώνοντας εμφάνιση ενώπιον του δικαστηρίου, ή θα διακινδυνεύσουν την έκδοση απόφασης ερήμην τους και τις ενδεχόμενες διαδικασίες για την εκτέλεσή της στο εξωτερικό;