Ενθουσιασμένοι οι Λονδρέζοι: Η Oxford Street πέταξε έξω τα αυτοκίνητα και γέμισε κόσμο - Μακαρίου και Ανεξαρτησίας παραμένουν όμηροι των διαφωνιων

Μια εντελώς διαφορετική εικόνα παρουσιάζει από τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, η περίφημη Oxford Street του Λονδίνου, καθώς ένας από τους σημαντικότερους εμπορικούς δρόμους της Ευρώπης παρέδωσε -για αρχή- σχεδόν ένα χιλιόμετρο του μήκους της στους πεζούς, απομακρύνοντας αυτοκίνητα, λεωφορεία, ταξί και ποδήλατα.

Η πρώτη ημέρα εφαρμογής του μέτρου συνοδεύτηκε από ιδιαίτερα θετικές αντιδράσεις επισκεπτών και καταναλωτών, οι οποίοι είχαν πλέον τη δυνατότητα να περπατήσουν ελεύθερα στο οδόστρωμα, εκεί όπου μέχρι πρότινος κυριαρχούσε η κυκλοφορία των οχημάτων. Οι εικόνες της πρώτης ημέρας ήταν χαρακτηριστικές, με επισκέπτες να φωτογραφίζονται στη μέση του δρόμου και παιδιά να παίζουν στον χώρο που προηγουμένως καταλάμβαναν τα οχήματα. Πολλοί πολίτες υποδέχθηκαν θετικά την αλλαγή, εκφράζοντας ικανοποίηση για την προτεραιότητα που δίνεται πλέον στους πεζούς.

Θετική υποδοχή, αλλά και αντιδράσεις

Η πεζοδρόμηση αφορά το τμήμα από την Orchard Street, κοντά στο Selfridges, μέχρι την Great Portland Street και αποτελεί την πρώτη φάση ενός ευρύτερου σχεδιασμού που προωθεί ο δήμαρχος Λονδίνου, Σαντίκ Καν, για την αναζωογόνηση της εμπορικής περιοχής. Η αλλαγή δεν έγινε χωρίς αντιδράσεις, καθώς οδηγοί ταξί εξέφρασαν προβληματισμούς για την εξυπηρέτηση ηλικιωμένων και ατόμων με αναπηρίες, ενώ καταγράφηκαν κυκλοφοριακές επιβαρύνσεις σε γειτονικούς δρόμους. Παράλληλα, αρκετοί ποδηλάτες αγνόησαν τις απαγορεύσεις, προκαλώντας την παρέμβαση αστυνομικών και προσωπικού ασφαλείας. Ωστόσο, η κατεύθυνση της δημοτικής πολιτικής παραμένει σαφής, με το Λονδίνο να επενδύει στη δημιουργία ενός ελκυστικότερου εμπορικού περιβάλλοντος, ακολουθώντας αντίστοιχες επιλογές ευρωπαϊκών πόλεων, όπως το Παρίσι.

Όμηροι των διαφωνιών στην Κύπρο

Την ώρα που στο Λονδίνο η απομάκρυνση των αυτοκινήτων αντιμετωπίζεται ως ευκαιρία αναζωογόνησης του εμπορικού κέντρου, στην Κύπρο η συζήτηση κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση, με τη λεωφόρο Μακαρίου στη Λευκωσία και την οδό Ανεξαρτησίας στη Λεμεσό να παραμένουν στο επίκεντρο αντιπαραθέσεων για το μέλλον τους.

• Στη Λευκωσία, μερίδα καταστηματαρχών εξακολουθεί να ασκεί πιέσεις για την επιστροφή των ιδιωτικών αυτοκινήτων στη Μακαρίου, υποστηρίζοντας ότι οι κυκλοφοριακοί περιορισμοί έχουν επηρεάσει αρνητικά την εμπορική δραστηριότητα. Οι πιέσεις έχουν αποκτήσει και πολιτικές διαστάσεις, με το δημοτικό συμβούλιο να έχει αποφασίσει το μερικό άνοιγμα της λεωφόρου, χωρίς ωστόσο να έχει εφαρμοστεί η απόφαση. Αξιοσημείωτο είναι ότι, όπως παραδέχθηκε πρόσφατα ο αντιδήμαρχος Λευκωσίας, δεν υπάρχει μελέτη που να αποδεικνύει ότι η επιστροφή των αυτοκινήτων θα αυξήσει την εμπορική δραστηριότητα.
• Ανάλογη εικόνα παρουσιάζεται στη Λεμεσό, όπου η συζήτηση για την πεζοδρόμηση της Ανεξαρτησίας συνεχίζεται εδώ και χρόνια, με μερίδα καταστηματαρχών να προκρίνει τη μονοδρόμηση και τη διαπλάτυνση των πεζοδρομίων αντί της πλήρους απομάκρυνσης των οχημάτων. Έτσι, δύο από τους σημαντικότερους εμπορικούς δρόμους της Κύπρου παραμένουν ουσιαστικά όμηροι μιας αντιπαράθεσης, στην οποία οι απαιτήσεις συγκεκριμένων επαγγελματικών ομάδων φαίνεται να αποκτούν δυσανάλογο βάρος έναντι ενός συνολικότερου σχεδιασμού για τις πόλεις.

Βεβαίως, η πεζοδρόμηση δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση εμπορικής επιτυχίας, ιδιαίτερα σε πόλεις όπως η Λευκωσία και η Λεμεσός, που δεν διαθέτουν το επίπεδο δημόσιων συγκοινωνιών του Λονδίνου ή του Παρισιού. Η εύκολη πρόσβαση, οι οργανωμένοι χώροι στάθμευσης, τα υψηλά ενοίκια, η σύνθεση των καταστημάτων και η δυνατότητα προσέλκυσης επισκεπτών πέραν των παραδοσιακών ωρών λειτουργίας της αγοράς, αποτελούν ζητήματα που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν απλώς με την επιστροφή ή την απομάκρυνση των αυτοκινήτων.

Την ίδια ώρα, δεν μπορεί να παραγνωρίζεται ότι οι εμπορικοί δρόμοι αποτελούν δημόσιους χώρους και όχι αποκλειστικό πεδίο δραστηριότητας των επιχειρήσεων που λειτουργούν σε αυτούς. Οι καταστηματάρχες έχουν ασφαλώς δικαίωμα να εκφράζουν τις ανησυχίες τους, ωστόσο στον σχεδιασμό πρέπει να λαμβάνονται υπόψη εξίσου οι ανάγκες των κατοίκων, των εργαζομένων, των πεζών και των ατόμων με αναπηρίες. Η περίπτωση της Oxford Street επαναφέρει, επομένως, το ερώτημα κατά πόσον οι δημοτικές αρχές της Κύπρου είναι διατεθειμένες να προχωρήσουν σε μακροπρόθεσμες επιλογές αστικής ανάπτυξης ή θα συνεχίσουν να αναζητούν συμβιβασμούς που διαιωνίζουν τις ίδιες εκκρεμότητες. Άλλωστε, το ζητούμενο δεν είναι πόσα αυτοκίνητα περνούν μπροστά από ένα κατάστημα, αλλά πόσους ανθρώπους μπορεί να προσελκύσει ένας εμπορικός δρόμος και πόσους λόγους τους προσφέρει για να παραμείνουν σε αυτόν.