Ποιος θα επισκευάσει τις επικίνδυνες οικοδομές; Λείπουν εργατικά χέρια, οι εργολάβοι προτιμούν τα μεγάλα έργα

Η έλλειψη εργατικού δυναμικού στην κατασκευαστική βιομηχανία δημιουργεί ολοένα μεγαλύτερες πιέσεις στην εκτέλεση έργων, επηρεάζοντας όχι μόνο τις νέες αναπτύξεις αλλά και τις εργασίες ανακαίνισης και αποκατάστασης υφιστάμενων οικοδομών. Με τον χρόνο εξεύρεσης προσωπικού να φθάνει, σύμφωνα με τους εργολάβους, μέχρι και τους οκτώ μήνες, οι μικρότερες εργασίες βρίσκονται σε μειονεκτική θέση έναντι των μεγάλων κατασκευαστικών έργων, την ώρα που εκατοντάδες επικίνδυνες οικοδομές χρήζουν παρεμβάσεων.

Όπως προκύπτει από τις τοποθετήσεις εκπροσώπων του Επιστημονικού Τεχνικού Επιμελητηρίου Κύπρου (ΕΤΕΚ), της Ομοσπονδίας Συνδέσμων Εργολάβων Οικοδομών Κύπρου (ΟΣΕΟΚ) και της Ομοσπονδίας Εργοδοτών και Βιομηχάνων (ΟΕΒ) στον «Π», οι αυξημένες ανάγκες της κατασκευαστικής βιομηχανίας σε συνδυασμό με την περιορισμένη διαθεσιμότητα εργατικού δυναμικού δυσκολεύουν την ανταπόκριση των εργολάβων στην εκτέλεση έργων. Ωστόσο, στην περίπτωση των επικίνδυνων οικοδομών, η έλλειψη προσωπικού δεν αποτελεί το μοναδικό εμπόδιο, καθώς προστίθενται ιδιοκτησιακές, οικονομικές και νομοθετικές εκκρεμότητες.

Έξι έως οκτώ μήνες για εξεύρεση προσωπικού

Την έκταση του προβλήματος περιγράφει στον «Π» ο πρόεδρος της ΟΣΕΟΚ, Στέλιος Γαβριήλ, σημειώνοντας ότι για την εξεύρεση εργατικού δυναμικού μπορεί να απαιτηθούν έξι έως οκτώ μήνες από τη στιγμή που μια επιχείρηση διαπιστώνει τις ανάγκες της.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η κατασκευαστική δραστηριότητα παραμένει αυξημένη, καθώς έργα που αδειοδοτήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια βρίσκονται πλέον σε φάση υλοποίησης, δημιουργώντας πρόσθετες ανάγκες σε προσωπικό. Το πρόβλημα επηρεάζει τόσο τα έργα που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη όσο και τις ανακαινίσεις και τις νέες κατασκευές που πρόκειται να ξεκινήσουν.

Οι ελλείψεις, όπως εξηγεί, αφορούν σχεδόν το σύνολο των τεχνικών ειδικοτήτων, μεταξύ των οποίων σιδεράδες, καλουπιτζήδες, αλουμινάδες και πελεκάνους.

Πρόσθετη πίεση, σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΟΣΕΟΚ, δημιουργείται από την επιστροφή Σύρων εργαζομένων στη χώρα τους, καθώς και από την αποχώρηση εργαζομένων από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίοι βρίσκουν πλέον ευκαιρίες απασχόλησης στις χώρες καταγωγής τους.

Προτιμούν τα μεγάλα έργα

Η περιορισμένη διαθεσιμότητα εργατικού δυναμικού επηρεάζει και την επιλογή των έργων που αναλαμβάνουν οι εργολάβοι.

Όπως εξηγεί ο κ. Γαβριήλ, ένα μεγάλο κατασκευαστικό έργο απαιτεί, όπως και ένα μικρότερο, την παρουσία υπεύθυνου επίβλεψης, εργοδηγού ή μηχανικού. Ωστόσο, στην περίπτωση των μεγαλύτερων έργων, το προσωπικό αυτό μπορεί να αξιοποιηθεί σε εργασίες μεγαλύτερης κλίμακας, με αντίστοιχα μεγαλύτερη παραγωγή.

Κατά συνέπεια, οι εργολάβοι τείνουν να προτιμούν μεγαλύτερες αναπτύξεις έναντι μικρότερων έργων, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες για εργασίες περιορισμένης κλίμακας.

Η συγκεκριμένη πραγματικότητα αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην περίπτωση των επικίνδυνων οικοδομών, όπου οι απαιτούμενες παρεμβάσεις αφορούν συχνά μεμονωμένες επισκευές ή εργασίες αποκατάστασης σε υφιστάμενα κτήρια.

Δύσκολη υπόθεση οι επικίνδυνες οικοδομές

Τις ιδιαίτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ιδιοκτήτες επικίνδυνων οικοδομών αναδεικνύει ο γενικός γραμματέας του ΕΤΕΚ, Ανδρέας Θεοδότου.

Μιλώντας στον «Π», εξηγεί ότι η αυξημένη κατασκευαστική δραστηριότητα και η έλλειψη προσωπικού δυσχεραίνουν τη δυνατότητα των εργολάβων να ανταποκριθούν στις ανάγκες αποκατάστασης.

Όπως επισημαίνει, οι επικίνδυνες οικοδομές αποτελούν συχνά εργασίες που οι εργολάβοι δεν προτιμούν να αναλαμβάνουν, καθώς πρόκειται σε πολλές περιπτώσεις για κοινόκτητες οικοδομές, με μεγάλο αριθμό ιδιοκτητών και πρόσθετες δυσκολίες στη διαχείριση των εργασιών.

Παράλληλα, κατά την αποκατάσταση ενός επικίνδυνου κτηρίου ενδέχεται να εντοπιστούν απρόβλεπτες φθορές, οι οποίες απαιτούν επιπλέον παρεμβάσεις και συνεπάγονται πρόσθετο κόστος.

Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων με την έλλειψη διαθέσιμου ή οικονομικά προσιτού εργατικού δυναμικού καθιστά ακόμη δυσκολότερη την ανάληψη τέτοιων εργασιών, σύμφωνα με τον κ. Θεοδότου.

Το πρόβλημα επιτείνεται από το γεγονός ότι, μετά την καταγραφή επικίνδυνων οικοδομών και την αποστολή σχετικών ειδοποιήσεων, οι ιδιοκτήτες καλούνται να προχωρήσουν στις απαιτούμενες διαδικασίες, να εξασφαλίσουν τις υπηρεσίες μηχανικού και να αναζητήσουν εργολάβους για τις αναγκαίες εργασίες.

Τα εμπόδια όμως δεν είναι μόνο οι εργάτες

Διαφορετική έμφαση στις αιτίες καθυστέρησης αποκατάστασης επικίνδυνων οικοδομών δίνει ο γενικός διευθυντής της ΟΕΒ, Μιχάλης Αντωνίου.

Μιλώντας στον «Π», αναγνωρίζει ότι η έλλειψη εργατικού δυναμικού αποτελεί σοβαρό πρόβλημα για την κατασκευαστική βιομηχανία, εκτιμά ωστόσο ότι στην περίπτωση των επικίνδυνων οικοδομών τα σημαντικότερα εμπόδια εντοπίζονται κυρίως στις διαδικασίες που προηγούνται των εργασιών.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ζητήματα που σχετίζονται με τη συναίνεση των ιδιοκτητών, την εξασφάλιση των αναγκαίων χρημάτων και τις νομοθετικές διαδικασίες μπορούν να εμποδίσουν την αποκατάσταση μιας οικοδομής, ακόμη και εάν υπάρχει επαρκές εργατικό δυναμικό.

Εκφράζει, παράλληλα, την εκτίμηση ότι όταν έχουν ολοκληρωθεί οι απαιτούμενες διαδικασίες και έχει διαπιστωθεί η ανάγκη άμεσης επέμβασης σε επικίνδυνο κτήριο, ο κατασκευαστικός τομέας μπορεί να δώσει προτεραιότητα στις σχετικές εργασίες, ώστε να προστατευθεί η ανθρώπινη ζωή.

Στη Βουλή οι αλλαγές για τις επικίνδυνες οικοδομές

Στο μεταξύ, στην Επιτροπή Εσωτερικών της Βουλής συζητούνται αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο για τις επικίνδυνες οικοδομές.

Σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα του ΕΤΕΚ, μεταξύ των ζητημάτων που εξετάζονται είναι η ενίσχυση των εξουσιών των Επαρχιακών Οργανισμών Αυτοδιοίκησης, ώστε να μπορούν να προχωρούν στις αναγκαίες παρεμβάσεις όταν οι ιδιοκτήτες δεν ανταποκρίνονται.

Με το υφιστάμενο καθεστώς, όπως εξηγεί ο κ. Θεοδότου, όταν ένας ιδιοκτήτης αρνείται να επιτρέψει την πρόσβαση στην οικοδομή, απαιτείται η εξασφάλιση δικαστικού διατάγματος. Στις προτεινόμενες αλλαγές περιλαμβάνεται η δυνατότητα παρέμβασης χωρίς τη συναίνεση του ιδιοκτήτη και χωρίς να απαιτείται προηγουμένως δικαστικό διάταγμα, υπό τις προϋποθέσεις που θα καθοριστούν.

Παράλληλα, συζητούνται πρόσθετοι μηχανισμοί για την ανάκτηση του κόστους των εργασιών από τους ιδιοκτήτες.

Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η συζήτηση για την καθιέρωση περιοδικών ελέγχων των κτηρίων, το λεγόμενο ΜΟΤ, με πρόταση για πρώτη επιθεώρηση μετά την πάροδο 25 ετών από την έναρξη της χρήσης τους και επανέλεγχο ανά πενταετία.

Ζητούν αλλαγές για την εργοδότηση αλλοδαπών

Την ίδια ώρα, οι οργανώσεις των εργοδοτών συνεχίζουν να πιέζουν για αλλαγές στο πλαίσιο εργοδότησης προσωπικού από τρίτες χώρες.

Ο πρόεδρος της ΟΣΕΟΚ υποστηρίζει ότι το υφιστάμενο σύστημα ποσοστώσεων, το οποίο προβλέπει όρια 30% και 50%, ανάλογα με την κάλυψη των επιχειρήσεων από συλλογικές συμβάσεις, δεν ανταποκρίνεται επαρκώς στις ανάγκες των μικρότερων εργοληπτικών επιχειρήσεων και υπεργολάβων.

Η Ομοσπονδία ζητά η δυνατότητα εργοδότησης να συνδέεται με τις πραγματικές ανάγκες κάθε επιχείρησης, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι συλλογικές συμβάσεις και η εργατική νομοθεσία.

Παράλληλα, εισηγείται αλλαγές στις κατηγορίες για τις οποίες εκδίδονται άδειες εργοδότησης, ώστε να είναι δυνατή η πρόσληψη νεοεισερχόμενων εργατών και τεχνιτών, οι οποίοι θα αποκτούν την απαιτούμενη εμπειρία μέσω εκπαίδευσης.

Στις 14 Νοεμβρίου προγραμματίζεται διευρυμένη συνεδρία της ΟΣΕΟΚ, με συμμετοχή εκπροσώπων από όλες τις επαρχίες, για τον καθορισμό των επόμενων ενεργειών του κλάδου.

Από πλευράς ΟΕΒ, ο Μιχάλης Αντωνίου αναφέρει ότι συνεχίζονται οι επαφές με την κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της έλλειψης εργατικού δυναμικού, με ιδιαίτερη έμφαση στην εργοδότηση αλλοδαπών.

Όπως σημειώνει, κατά τη συνάντηση της ΟΕΒ με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας τον περασμένο Αύγουστο, συζητήθηκαν σειρά ζητημάτων που απασχολούν τις επιχειρήσεις. Έκτοτε, η Ομοσπονδία προχωρεί σε περαιτέρω επαφές για την προώθηση των αιτημάτων της.

Ο γενικός διευθυντής της ΟΕΒ διευκρινίζει ότι, παρότι υπάρχει θετική προδιάθεση από κυβερνητικής πλευράς για εξεύρεση λύσεων, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις ή αποφάσεις.

Η εκτελεστική επιτροπή της ΟΕΒ αναμένεται να συνεδριάσει στις 17 Νοεμβρίου, προκειμένου να καθορίσει τις προτεραιότητες που θα τεθούν στην επόμενη συνάντηση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, η ημερομηνία της οποίας δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί.