Ευρεία νομική ασυλία για τα μέλη του και για όσους θα εμπλακούν στις εργασίες του στη Γάζα φέρεται να σχεδιάζει το υποστηριζόμενο από τον ΟΗΕ «Συμβούλιο Ειρήνης» που ανακοίνωσε νωρίτερα φέτος ο Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με προσχέδιο απόφασης που εξασφάλισε η Guardian.
Όπως αποκαλύπτει η βρετανική εφημερίδα, το προσχέδιο προβλέπει επίσης ότι ο οργανισμός θα μπορεί να αποκτά δημόσια περιουσία στη Γάζα «χωρίς χρέωση».
Το τετρασέλιδο έγγραφο, που φέρει την ένδειξη «ευαίσθητο αλλά μη διαβαθμισμένο», παρέχει εκτεταμένη προστασία σε κάθε μέλος του Συμβουλίου Ειρήνης και του διοικητικού του βραχίονα, του Γραφείου του Ύπατου Εκπροσώπου, καθώς και σε Παλαιστίνιους τεχνοκράτες, διεθνείς στρατιωτικές δυνάμεις και μη μόνιμους εργολάβους που προορίζονται να εργαστούν στη Γάζα.
Σύμφωνα με τη Guardian, το προσχέδιο ορίζει ότι η ασυλία θα αφορά «οποιαδήποτε σύλληψη, κράτηση ή νομική διαδικασία ενώπιον δικαστηρίων ή άλλων οντοτήτων στη Γάζα».
Παραμένει, ωστόσο, ασαφές κατά πόσο το έγγραφο επιχειρεί να προστατεύσει το Συμβούλιο Ειρήνης και τους συνεργαζόμενους φορείς του και από πιθανές διώξεις σε διεθνή δικαστήρια, πέραν των ενδεχόμενων αξιώσεων στη Γάζα.
Ρόλος Τραμπ στην άρση ασυλίας
Το δημοσίευμα εξηγεί ότι, σύμφωνα με το προσχέδιο του Ιουνίου 2026, ο πρόεδρος του Συμβουλίου Ειρήνης, Ντόναλντ Τραμπ, θα είχε το δικαίωμα να άρει τη νομική ασυλία κάποιου προσώπου, εφόσον εξασφαλιζόταν πλειοψηφική στήριξη από το ίδιο το Συμβούλιο.
Η επταμελής εκτελεστική επιτροπή που ηγείται του Συμβουλίου περιλαμβάνει, σύμφωνα με τη Guardian, τον γαμπρό του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ, την επικεφαλής του προσωπικού του προέδρου, Σούζι Γουάιλς, και τον σύμβουλο εθνικής ασφάλειας, Μάρκο Ρούμπιο.
Αν και χώρες έχουν δεσμευθεί να διαθέσουν δισεκατομμύρια για τη στήριξη του έργου στη Γάζα, η Guardian επισημαίνει ότι τα περισσότερα κονδύλια δεν έχουν ακόμη μεταφερθεί και δεν έχουν εκδοθεί σημαντικές συμβάσεις.
Ο Λευκός Οίκος παρέπεμψε τις ερωτήσεις στο Συμβούλιο Ειρήνης.
Το Συμβούλιο δεν απάντησε συγκεκριμένα στα ερωτήματα της Guardian για το προσχέδιο. Αξιωματούχος του, ωστόσο, υποστήριξε σε δήλωση ότι «δεν υπάρχει εν ισχύι απόφαση ή πλαίσιο ασυλίας του είδους που περιγράφεται» στις ερωτήσεις της εφημερίδας.
Ο ίδιος αξιωματούχος απέρριψε ως «λανθασμένη και παραπλανητική» την εισήγηση ότι η διαδικασία έχει στόχο να δημιουργήσει ατιμωρησία ή καθεστώς ανομίας. Πρόσθεσε ακόμη ότι είναι «κατηγορηματικά ψευδές» πως ο πρόεδρος θα έχει ρόλο στη θέσπιση ή άρση ασυλίας στη Γάζα.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι το Συμβούλιο θα διασφαλίσει πως όλο το προσωπικό, οι εργολάβοι και οι συμμετέχοντες φορείς θα τηρούν την εφαρμοστέα νομοθεσία και θα λειτουργούν υπό σαφείς κανόνες, εποπτεία και μηχανισμούς λογοδοσίας. Όπως σημειώνει η Guardian, ο αξιωματούχος δεν εξήγησε ποιοι θα είναι αυτοί οι μηχανισμοί.
Συναντήσεις στο Κάιρο με Παλαιστίνιους διαχειριστές
Η Guardian παρουσιάζει και τις διεργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη γύρω από το πλαίσιο λειτουργίας του Συμβουλίου. Ο Νικολάι Μλαντένοφ, Βούλγαρος διπλωμάτης που υπηρετεί ως Ύπατος Εκπρόσωπος του Συμβουλίου Ειρήνης για τη Γάζα, είχε αυτή την εβδομάδα συναντήσεις στο Κάιρο με Παλαιστίνιους διαχειριστές που έχουν επιλεγεί από το Συμβούλιο για τη διοίκηση της Γάζας.
Σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει την ατζέντα των επαφών, οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στην τελειοποίηση του πλαισίου εργασίας της ομάδας στην περιοχή.
Το προσχέδιο απόφασης για την ασυλία, με τίτλο «RESOLUTION NO 2026/3», δεν έχει κοινοποιηθεί στην παλαιστινιακή ομάδα, όπως αναφέρει η ίδια πηγή στη Guardian.
«Χωρίς εξωτερική εποπτεία»
Έξι νομικοί που ειδικεύονται στο αμερικανικό δίκαιο συμβάσεων και στο διεθνές δίκαιο ένοπλων συγκρούσεων εξέτασαν το προσχέδιο για λογαριασμό της Guardian.
Εάν η απόφαση τεθεί σε ισχύ, οι νομικοί εκτιμούν ότι παραμένει ασαφές πώς θα λογοδοτούν αξιωματούχοι του Συμβουλίου, στρατιώτες και εργολάβοι σε περίπτωση πυροβολισμών ή ατυχημάτων που θα επηρεάσουν κατοίκους της Γάζας. Ασαφές παραμένει επίσης πώς θα επιλύονται ακόμη και συνήθεις διαφορές που αφορούν επιχειρηματικές δραστηριότητες ή χρήση γης.
Η Guardian υπενθυμίζει ότι οι αμερικανικές προσπάθειες ανοικοδόμησης στο Ιράκ και το Αφγανιστάν είχαν συχνά στιγματιστεί από καταγγελίες διαφθοράς ή περιστατικά θανάτων και κακομεταχείρισης αμάχων από Αμερικανούς εργολάβους, μεταξύ των οποίων εταιρείες όπως η Blackwater και η KBR, που στη συνέχεια βρέθηκαν αντιμέτωπες με δικαστικές διαδικασίες στις ΗΠΑ.
Η Έμιλι Σέφερ Όμερ-Μαν, ειδικός σε υποθέσεις διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου ενώπιον ισραηλινών, αμερικανικών και ξένων δικαστηρίων, δήλωσε στη Guardian ότι το προσχέδιο μοιάζει με προσπάθεια εξαίρεσης του Συμβουλίου και όλου του προσωπικού του από λογοδοσία για πιθανές νομικές παραβιάσεις.
Αρκετοί νομικοί, ανάμεσά τους και η Όμερ-Μαν, στάθηκαν ειδικά στο άρθρο 7 του προσχεδίου, με τίτλο «Ευθύνη έναντι τρίτων / Αξιώσεις». Το άρθρο προβλέπει ένα σύστημα μέσω του οποίου το ίδιο το Συμβούλιο Ειρήνης θα εξετάζει και θα κρίνει αξιώσεις για απώλεια ή ζημιά περιουσίας, καθώς και για προσωπικό τραυματισμό, ασθένεια ή θάνατο που θα προκύπτει από τη δράση του στη Γάζα.
Η Νούρα Ερακάτ, καθηγήτρια διεθνούς δικαίου στο Rutgers University, υποστήριξε στη Guardian ότι το προσχέδιο ουσιαστικά δημιουργεί ένα σύστημα «χωρίς εξωτερική εποπτεία», ακόμη και σε σχέση με το εφαρμοστέο διεθνές δίκαιο για την κατοχή. Όπως τόνισε, δημιουργεί «ένα νομικό σύστημα από μόνο του».
Η ανησυχία των εργολάβων
Το δημοσίευμα επισημαίνει ότι και οι εργολάβοι έχουν ζητήσει σαφήνεια για τις νομικές προστασίες που θα ισχύουν σε πιθανές εργασίες στη Γάζα. Το Συμβούλιο Ειρήνης, με τη στήριξη του Τραμπ, έχει ζητήσει προσφορές για απομάκρυνση ερειπίων, έργα ασφάλειας και μια ευρεία προσπάθεια ανοικοδόμησης.
Ο Τζάρεντ Κούσνερ έχει περιγράψει ένα όραμα μετατροπής της παράκτιας περιοχής σε χώρο πολυτελών θερέτρων, πόλεων υψηλής τεχνολογίας και περιφερειακών επιχειρηματικών κόμβων.
Συνήθως, οι νόμοι που διέπουν διεθνείς εργολάβους και στρατιωτικές δυνάμεις καθορίζονται μέσα από συμφωνίες για το καθεστώς των δυνάμεων μεταξύ κρατών. Όμως, όπως υπογραμμίζει η Guardian, για τη Γάζα δεν υπάρχει τέτοιο έγγραφο.
Αμερικανοί εργολάβοι μπορούν να υπαχθούν στο αμερικανικό δίκαιο για ορισμένα εγκλήματα, ακόμη και όταν δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό.
Ο Νταγκ Μπρουκς, επίτιμος πρόεδρος της International Stability Operations Association, δήλωσε ότι κάθε σοβαρή αμερικανική εταιρεία θα ήθελε ένα πολύ σαφές νομικό πλαίσιο, καθώς υπάρχουν ζητήματα ευθύνης που πρέπει να αποσαφηνιστούν.
Αμερικανός εργολάβος ασφαλείας ανέφερε στη Guardian ότι Ισραηλινοί αξιωματούχοι δεν επιθυμούν να διαπραγματευθούν συμφωνία για το καθεστώς των δυνάμεων στη Γάζα, επειδή το Ισραήλ δεν θέλει να αναγνωρίσει τη Γάζα ως κράτος.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι ένα τέτοιο πλαίσιο είναι σημαντικό για πολιτική και νομική κάλυψη, αλλά και για ζητήματα ασφάλισης. Όπως εξήγησε, θα έδινε και στους κατοίκους της Γάζας μεγαλύτερη σαφήνεια για το πώς θα αντιμετωπίζονται από εργολάβους με τους οποίους ενδέχεται να έρθουν σε επαφή.
Δωρεάν εγκαταστάσεις για το Συμβούλιο Ειρήνης
Η τελική ενότητα του προσχεδίου, με τίτλο «Εγκαταστάσεις του Συμβουλίου Ειρήνης, του Γραφείου του Ύπατου Εκπροσώπου και της Διεθνούς Δύναμης Ασφαλείας», προβλέπει ότι η ομάδα θα πρέπει να λάβει, «χωρίς χρέωση», δημόσιους χώρους και εγκαταστάσεις που είναι απαραίτητες για την αποστολή της στη Γάζα.
Νομικοί ειδικοί που μίλησαν στη Guardian προειδοποίησαν ότι αυτή η διατύπωση θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για παράνομη κατάσχεση παλαιστινιακής περιουσίας.
Παραμένει ασαφές ποιος φορέας, το Ισραήλ, η Χαμάς ή η Παλαιστινιακή Αρχή, θα ήταν υπεύθυνος να «παρέχει» εγκαταστάσεις στο Συμβούλιο και υπό ποιους όρους.
Σύμφωνα με εργολάβους που εμπλέκονται στη διαδικασία, το Συμβούλιο Ειρήνης σχεδιάζει την κατασκευή βάσης για διεθνή στρατιωτική δύναμη, καθώς και κέντρων εφοδιαστικής για τη στήριξη των επιχειρήσεών του στη Γάζα.
Η διεθνής δύναμη προορίζεται να βοηθήσει στον αφοπλισμό της Χαμάς, κρίσιμο βήμα στο ειρηνευτικό σχέδιο του Τραμπ. Η Guardian υπενθυμίζει ότι το Ισραήλ έχει αρνηθεί να προχωρήσει σε βήματα που προβλέπονται από τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός του Νοεμβρίου 2025, όσο η Χαμάς εξακολουθεί να φέρει όπλα.
Κατηγορίες για αντιγραφή «κατασταλτικών πρακτικών»
Ο Ομάρ Σακίρ, εκτελεστικός διευθυντής της Dawn, μη κερδοσκοπικής οργάνωσης που ερευνά τις επιπτώσεις της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή, δήλωσε στη Guardian ότι το Συμβούλιο Ειρήνης, με την πρόβλεψη αυτή, ακολουθεί το «κατασταλτικό εγχειρίδιο» του Ισραήλ.
Όπως υποστήριξε, με τη μονομερή διακήρυξη εξουσίας κατάσχεσης παλαιστινιακής γης, περιουσίας και κτηρίων για δική του χρήση, χωρίς συναίνεση, αποζημίωση ή δυνατότητα προσφυγής, το Συμβούλιο δεν σηματοδοτεί τερματισμό της γενοκτονίας, του απαρτχάιντ και της κατοχής, αλλά κινδυνεύει να εδραιώσει ορισμένα από τα πιο βαριά χαρακτηριστικά τους.
Κατά τον ίδιο, αυτό δημιουργεί κίνδυνο όχι μόνο συνέργειας, αλλά και άμεσης διάπραξης σοβαρών παραβιάσεων.
Αρκετοί δικηγόροι έθεσαν ερωτήματα για τη νομική εξουσία του Συμβουλίου Ειρήνης να αναλάβει τον έλεγχο δημόσιων εγκαταστάσεων και χώρων.
Ο Μπραντ Πάρκερ, αναπληρωτής διευθυντής πολιτικής στο Center for Constitutional Rights, δήλωσε στη Guardian ότι εάν δεν υπάρχει συμφωνία για το καθεστώς των δυνάμεων με το Ισραήλ, τότε δεν είναι σαφές ποια θα ήταν η νομική βάση της εξουσίας του Συμβουλίου.
Το Κέντρο έχει εκπροσωπήσει θύματα σε αμερικανικές αγωγές κατά της Blackwater και άλλων αμερικανικών εταιρειών ασφαλείας για φερόμενες παραβιάσεις στο Ιράκ.
Το ερώτημα της νομικής βάσης
Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έχει εξουσιοδοτήσει το Συμβούλιο Ειρήνης να επιβλέπει τη διοίκηση της Γάζας έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027.
Ο Χάρτης του ΟΗΕ παρέχει σε διπλωμάτες και οργανισμούς συγκεκριμένες νομικές προστασίες για εργασίες που εκτελούνται στο πλαίσιο αποστολών του ΟΗΕ στο εξωτερικό. Η Guardian εξηγεί ότι η γλώσσα του προσχεδίου φαίνεται να αντλεί στοιχεία από αυτά τα υφιστάμενα πλαίσια, τα οποία περιλαμβάνουν προστασία από σύλληψη ή κράτηση διπλωματών του ΟΗΕ κατά την εκτέλεση επίσημων καθηκόντων, καθώς και από κατάσχεση περιουσίας του ΟΗΕ.
Ωστόσο, παραμένει ασαφές κατά πόσο το Συμβούλιο Ειρήνης θα μπορούσε να επικαλεστεί αυτές τις ασυλίες για τη δική του προστασία.
Το προσχέδιο προβλέπει ότι η απόφαση θα τεθεί σε ισχύ με την υπογραφή του Μλαντένοφ. Το Συμβούλιο Ειρήνης δεν απάντησε στις ερωτήσεις της Guardian για το ποια άλλα μέρη, εάν υπάρχουν, θα υπέγραφαν την ευρεία αυτή απόφαση.
Ο Ομάρ Σακίρ έθεσε εύγλωττα το βασικό ερώτημα: «Πόση αξία έχει αυτό το έγγραφο, αν είναι οι μόνοι που το υπογράφουν;».
Πηγή: Guardian
