Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ συνεδρίασε την Παρασκευή για μια ακόμη άτυπη ψηφοφορία, προκειμένου να εκτιμήσει τη δυναμική ενός αυξανόμενου αριθμού υποψηφίων που διεκδικούν τη θέση του επόμενου Γενικού Γραμματέα του οργανισμού.
Η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν από την Κόστα Ρίκα ήταν η επικρατέστερη υποψήφια τον περασμένο μήνα, όταν το 15μελές Συμβούλιο Ασφαλείας πραγματοποίησε μια πρώτη άτυπη μυστική ψηφοφορία κεκλεισμένων των θυρών.
Μεταξύ των υποψηφίων συγκαταλέγονται ο Ραφαέλ Γκρόσι από την Αργεντινή, νυν επικεφαλής της εποπτικής αρχής του ΟΗΕ για την πυρηνική ενέργεια, η Μισέλ Μπατσελέτ από τη Χιλή, η Μαρία Φερνάντα Εσπινόσα από τον Ισημερινό, η Κάρολιν Ροντρίγκες-Μπίρκετ από τη Γουιάνα, ο Ολάρα Οτούνου από την Ουγκάντα και ο Μάκι Σαλ από τη Σενεγάλη.
Μετά την πρώτη δοκιμαστική ψηφοφορία, η Ιβόν Α-Μπακί από το Εκουαδόρ μπήκε επίσης στην κούρσα διαδοχής του Αντόνιο Γκουτέρες, του οποίου η δεύτερη πενταετής θητεία λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
«Οι υποψήφιοι θα ενημερωθούν για τα αποτελέσματα μέσω των αντίστοιχων μόνιμων αντιπροσώπων των κρατών-μελών που τους πρότειναν... Αυτό είναι το μόνο που έχω να πω σήμερα», δήλωσε η πρέσβης της Δανίας στον ΟΗΕ, Κριστίνα Λάρσεν, η χώρα της οποίας ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας, συμπληρώνοντας ότι το σώμα εξετάζει το χρονοδιάγραμμα της επόμενης δοκιμαστικής ψηφοφορίας.
«Είναι πολύ νωρίς για να επιτευχθεί συναίνεση», δήλωσε μετά την ψηφοφορία ο πρέσβης της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, Ζενόν Νγκάι Μουκόνγκο, μέλος του Συμβουλίου.
Ο Ντάνιελ Φόρτι του International Crisis Group δήλωσε πριν από την ψηφοφορία ότι οι χώρες με δικαίωμα βέτο, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Κίνα, η Γαλλία, η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες, ενδέχεται να περιμένουν μέχρι αργότερα στη διαδικασία για να εκφράσουν τις προτιμήσεις τους, ενώ ενδέχεται να εμφανιστούν και νέοι υποψήφιοι.
Ο πρέσβης της Ρωσίας στον ΟΗΕ, Βασίλι Νεμπένζια, δήλωσε την Πέμπτη ότι δεν μπορεί να αποκλείσει αυτή την πιθανότητα.
«Αν, για παράδειγμα, υπάρξει αδιέξοδο για οποιονδήποτε από τους υποψηφίους που βλέπουμε σήμερα, αν κανείς δεν ξεχωρίσει, τότε νομίζω ότι ενδέχεται να δούμε και άλλους υποψηφίους», είπε ο Νεμπένζια.
Ακόμη και αν ένας υποψήφιος συγκεντρώσει τις απαιτούμενες εννέα ψήφους από τις 15 διαθέσιμες στο Συμβούλιο Ασφαλείας, πρέπει επίσης να αποφύγει το βέτο των πέντε μεγάλων δυνάμεων, οι οποίες εμφανίζονται βαθιά διχασμένες.
Μόλις ένας υποψήφιος ξεπεράσει αυτά τα εμπόδια, το όνομά του θα υποβληθεί στη Γενική Συνέλευση όλων των μελών του ΟΗΕ για επικύρωση.
Η δοκιμαστική ψηφοφορία του Συμβουλίου Ασφαλείας επινοήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 σε μια προσπάθεια να σπάσει το αδιέξοδο μεταξύ δύο υποψηφίων που είχαν αποκλειστεί λόγω βέτο.
Ο άτυπος αυτός μηχανισμός έχει διατηρηθεί, με διάφορες μορφές, παρά τις επικρίσεις από χώρες που αντιτίθενται στην αδιαφανή αυτή διαδικασία.
«Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα ορισμένοι υποψήφιοι να συνειδητοποιήσουν μετά την ψηφοφορία της Παρασκευής ότι η εκστρατεία τους έχει φτάσει στο τέλος του δρόμου», πρόσθεσε ο Φόρτι.
Κάθε κράτος-μέλος πρέπει να αποδώσει ανώνυμα σε κάθε υποψήφιο μία από τις τρεις ενδείξεις, «ενθάρρυνση», «αποθάρρυνση» ή «καμία γνώμη».
Αυτό θα δώσει σε όσους δεν έχουν υποστήριξη την ευκαιρία να αποσυρθούν — αν και δεν είναι υποχρεωμένοι.
Στους πρώτους γύρους της διαδικασίας, η οποία αναμένεται να διαρκέσει αρκετές εβδομάδες, όλα τα ψηφοδέλτια έχουν το ίδιο χρώμα.
Ωστόσο, μετά από έναν ακαθόριστο αριθμό ψηφοφοριών, τα ψηφοδέλτια των πέντε μόνιμων μελών του Συμβουλίου θα έχουν διαφορετικό χρώμα, καθιστώντας δυνατή την αναγνώριση πιθανών βέτο, χωρίς να γίνεται γνωστό ποια χώρα απέρριψε έναν συγκεκριμένο υποψήφιο.
Είναι παράδοση η κορυφαία θέση του ΟΗΕ να εναλλάσσεται μεταξύ διαφορετικών περιοχών. Με βάση αυτή την προϋπόθεση, ο ρόλος θα πρέπει να ανατεθεί αυτή τη φορά σε έναν υποψήφιο από τη Λατινική Αμερική, με πολλούς υποψηφίους από την περιοχή, αν και οι Σαλ και Οτούνου κατάγονται από την Αφρική.
