Τριάντα πέντε χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την εκλογή του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, στις 22 Οκτωβρίου 1991. Στα 86 του χρόνια, παραμένει επικεφαλής του Οικουμενικού Πατριαρχείου, έχοντας συνδέσει την πορεία του με σημαντικές πρωτοβουλίες για το περιβάλλον, τον διαχριστιανικό διάλογο και την προστασία των προσφύγων, αλλά και με αποφάσεις που προκάλεσαν αντιπαραθέσεις στον ορθόδοξο κόσμο.
Πατριάρχης Βαρθολομαίος: 35 χρόνια στον Οικουμενικό Θρόνο - Η πορεία από την Ίμβρο στο Φανάρι (ηχητικό)
Τριάντα πέντε χρόνια συμπληρώνει σήμερα, 22 Οκτωβρίου, από την εκλογή του στον Οικουμενικό Θρόνο ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος. Η προστασία του περιβάλλοντος, ο διάλογος μεταξύ των Εκκλησιών, οι προσπάθειες για την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης και οι προκλήσεις στο εσωτερικό της Ορθοδοξίας σημάδεψαν την πατριαρχία του
Η επέτειος αποτελεί αφορμή για αναδρομή στη διαδρομή του Πατριάρχη, από τα παιδικά του χρόνια στην Ίμβρο μέχρι την ανάληψη της ηγεσίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου και τις προσπάθειες αντιμετώπισης των προκλήσεων που εξακολουθούν να απασχολούν το Φανάρι.
Από την Ίμβρο στον Οικουμενικό Θρόνο
Ο Βαρθολομαίος γεννήθηκε στις 29 Φεβρουαρίου 1940 στους Αγίους Θεοδώρους της Ίμβρου, με το όνομα Δημήτρης Αρχοντώνης. Ήταν το τρίτο από τα τέσσερα παιδιά του Χρήστου και της Μερόπης Αρχοντώνη και πέρασε τα παιδικά του χρόνια στο νησί, με το οποίο διατήρησε στενούς δεσμούς.
Η Ίμβρος αποτέλεσε καθοριστικό σημείο αναφοράς στη ζωή του, ιδιαίτερα λόγω των δυσκολιών που αντιμετώπισε η ελληνική κοινότητα και της σταδιακής εγκατάλειψης των χωριών της.
Ο Πατριάρχης στήριξε τις προσπάθειες επιστροφής των κατοίκων, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη διατήρηση των ναών και στην εκπαίδευση των παιδιών. Σημαντική εξέλιξη αποτέλεσε η επαναλειτουργία των ελληνικών σχολείων το 2013, η οποία δημιούργησε νέες προοπτικές για τις οικογένειες που επιθυμούσαν να εγκατασταθούν ξανά στο νησί.
Η Θεολογική Σχολή της Χάλκης και το αίτημα επαναλειτουργίας
Μετά τις πρώτες του σπουδές στην Ίμβρο, φοίτησε στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, από την οποία αποφοίτησε το 1961. Ακολούθησαν σπουδές στη Ρώμη, στο Οικουμενικό Ινστιτούτο του Bossey και στο Μόναχο.
Η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης παραμένει ένα από τα σημαντικότερα αιτήματα του Οικουμενικού Πατριάρχη. Η λειτουργία του θεολογικού της τμήματος διακόπηκε το 1971 και, παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες και τις επαφές με την τουρκική ηγεσία, το ζήτημα παραμένει άλυτο.
Οι διαβουλεύσεις που πραγματοποιήθηκαν το 2026 αναζωπύρωσαν τις προσδοκίες για επαναλειτουργία της Σχολής, την οποία ο Βαρθολομαίος θεωρεί απαραίτητη για την εκπαίδευση των στελεχών του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Η εκλογή του και οι προκλήσεις στο Φανάρι
Πριν από την εκλογή του στον Οικουμενικό Θρόνο, ο Βαρθολομαίος είχε υπηρετήσει επί 19 χρόνια ως διευθυντής του Ιδιαίτερου Γραφείου του Πατριάρχη Δημητρίου. Το 1973 εξελέγη Μητροπολίτης Φιλαδελφείας και το 1990 Μητροπολίτης Χαλκηδόνος.
Στις 22 Οκτωβρίου 1991 εξελέγη Οικουμενικός Πατριάρχης, σε ηλικία 51 ετών, ενώ η ενθρόνισή του πραγματοποιήθηκε στις 2 Νοεμβρίου του ίδιου έτους.
Κατά τη διάρκεια της πατριαρχίας του, το Οικουμενικό Πατριαρχείο ενίσχυσε τη διεθνή παρουσία του, την ώρα που η συρρίκνωση της ελληνικής κοινότητας στην Κωνσταντινούπολη δημιουργούσε σημαντικές δυσκολίες στη λειτουργία των ενοριών, των σχολείων και των ιδρυμάτων της.
Σημαντικός σταθμός υπήρξε και η τέλεση της Θείας Λειτουργίας στην Παναγία Σουμελά, στις 15 Αυγούστου 2010, για πρώτη φορά έπειτα από 88 χρόνια, κατόπιν άδειας των τουρκικών αρχών.
Ο «Πράσινος Πατριάρχης»
Η προστασία του περιβάλλοντος αποτέλεσε βασικό άξονα της δράσης του Βαρθολομαίου, ο οποίος έγινε διεθνώς γνωστός ως «Πράσινος Πατριάρχης».
Συνεχίζοντας πρωτοβουλία του προκατόχου του, Πατριάρχη Δημητρίου, ο οποίος το 1989 καθιέρωσε την 1η Σεπτεμβρίου ως ημέρα προσευχής για το περιβάλλον, ο Βαρθολομαίος ανέπτυξε δράσεις που συνέδεσαν τη θρησκευτική πίστη με την οικολογική ευθύνη.
Το 1995 διοργάνωσε το πρώτο εν πλω οικολογικό συμπόσιο στο Αιγαίο, με τη συμμετοχή θεολόγων και επιστημόνων, ενώ το 1997 χαρακτήρισε την καταστροφή της φύσης «αμαρτία», υπογραμμίζοντας την ανάγκη περιορισμού της σπατάλης και προστασίας των φυσικών πόρων.
Η πολυετής περιβαλλοντική του δράση αναγνωρίστηκε διεθνώς και με την απονομή του Βραβείου Templeton.
Ο διαχριστιανικός διάλογος και το προσφυγικό
Σημαντική θέση στην πατριαρχία του κατείχε και η ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ των χριστιανικών Εκκλησιών.
Τον Απρίλιο του 2016 επισκέφθηκε τη Λέσβο μαζί με τον Πάπα Φραγκίσκο και τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Ιερώνυμο, εκφράζοντας τη στήριξή τους στους πρόσφυγες που βρίσκονταν στον καταυλισμό της Μόριας.
Η συνεργασία με τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία συνεχίστηκε και τα επόμενα χρόνια. Τον Νοέμβριο του 2025, με αφορμή τη συμπλήρωση 1.700 ετών από την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο, ο Βαρθολομαίος συναντήθηκε στη Νίκαια της Βιθυνίας με τον Πάπα Λέοντα ΙΔ΄.
Παρά τις πρωτοβουλίες αυτές, οι δογματικές διαφορές μεταξύ των Εκκλησιών εξακολουθούν να υφίστανται, ενώ η προσέγγιση με τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία προκάλεσε και αντιδράσεις σε συντηρητικούς κύκλους της Ορθοδοξίας.
Οι αντιπαραθέσεις στο εσωτερικό της Ορθοδοξίας
Μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις της πατριαρχίας του Βαρθολομαίου υπήρξαν οι διαφωνίες μεταξύ των Ορθόδοξων Εκκλησιών.
Τον Ιούνιο του 2016 πραγματοποιήθηκε στην Κρήτη η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος, έπειτα από πολυετή προετοιμασία. Ωστόσο, η απουσία των Πατριαρχείων Ρωσίας, Αντιοχείας, Βουλγαρίας και Γεωργίας ανέδειξε τις διαφωνίες που υπήρχαν στο εσωτερικό της Ορθοδοξίας.
Ακόμη μεγαλύτερη ένταση προκάλεσε η απόφαση του Οικουμενικού Πατριαρχείου να παραχωρήσει αυτοκεφαλία στην Εκκλησία της Ουκρανίας, με την έκδοση του σχετικού Τόμου τον Ιανουάριο του 2019.
Η Μόσχα αντέδρασε έντονα, έχοντας ήδη διακόψει από τον Οκτώβριο του 2018 την ευχαριστιακή κοινωνία με το Φανάρι, γεγονός που οδήγησε σε βαθύτερη ρήξη στις σχέσεις των δύο Εκκλησιών.
Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, ο Βαρθολομαίος απηύθυνε επανειλημμένα εκκλήσεις για τον τερματισμό του πολέμου, ενώ τον Μάιο του 2026 αναφέρθηκε στην ανάγκη ειρήνης και συμφιλίωσης από το βήμα της Βουλής των Ελλήνων.
Εκδηλώσεις για τη συμπλήρωση 35 χρόνων
Με αφορμή τη σημερινή επέτειο, ο Οικουμενικός Πατριάρχης προεξάρχει στη Θεία Λειτουργία στο Φανάρι.
Παράλληλα, στις έξι το απόγευμα, η Αρχιεπισκοπή Αυστραλίας διοργανώνει προς τιμήν του εκδήλωση στο Grand Cevahir Hotel & Convention Center, στο Σισλί, με τίτλο «Ἡ ζωή ἦν τό φῶς».
Στην εκδήλωση, νέοι της Χριστιανικής Ενώσεως Σίδνεϊ, μαζί με τον Αρχιεπίσκοπο Αυστραλίας Μακάριο, θα παρουσιάσουν τη διαδρομή του μέσα από αφηγήσεις, ύμνους, τραγούδια και εικόνες.
Τριάντα πέντε χρόνια μετά την εκλογή του, ο Βαρθολομαίος εξακολουθεί να συνδέει την παρουσία του στον Οικουμενικό Θρόνο με την υπεράσπιση των δικαιωμάτων του Πατριαρχείου, την προστασία του περιβάλλοντος και τον διάλογο μεταξύ των Εκκλησιών, διατηρώντας παράλληλα στενούς δεσμούς με τη γενέτειρά του, την Ίμβρο.
Ακούστε την παρέμβαση του Αριστείδη Βικέτου στην εκπομπή «Πρωινή Επιθεώρηση» που μεταδίδεται καθημερινά από τον Πολίτη 107.6 & 97.6:
ΠΟΛΙΤΗΣ 107,6 · ΠΡΩΙΝΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΒΙΚΕΤΟΣ 22-10-2026
ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.
