Εκλογές στο Ισραήλ: Η Κύπρος παραμένει στρατηγικός εταίρος ακόμη και χωρίς τον Νετανιάχου - Η εκτίμηση του Χαράλαμπου Χρυσοστόμου

Οι εκλογές στο Ισραήλ δεν θα καθορίσουν μόνο το μέλλον της χώρας, αλλά θα επηρεάσουν συνολικά την αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο, δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο διεθνολόγος Χαράλαμπος Χρυσοστόμου.

Για την Κύπρο και την Ελλάδα, οι σχέσεις με το Ισραήλ θεωρούνται πλέον στρατηγικής σημασίας για το ισραηλινό κράτος, ανεξαρτήτως κυβέρνησης, ανέφερε. Η ενεργειακή συνεργασία, οι αμυντικές συμπράξεις, οι κοινές ασκήσεις και η σημασία της Ανατολικής Μεσογείου έχουν διαμορφώσει διακομματική συναίνεση, η οποία, κατά τον ίδιο, δύσκολα θα ανατραπεί είτε παραμείνει ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είτε αναδειχθεί νέα κυβέρνηση.

Ο κ. Χρυσοστόμου χαρακτήρισε την εκλογική αναμέτρηση την κρισιμότερη πολιτική δοκιμασία για τον Νετανιάχου από τότε που κυριάρχησε στο ισραηλινό πολιτικό σκηνικό, πριν από σχεδόν τρεις δεκαετίες. Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, είπε, εισέρχεται σε εθνικές εκλογές χωρίς να θεωρείται αδιαφιλονίκητο φαβορί.

Τη μεγαλύτερη απειλή για τον Νετανιάχου, σύμφωνα με τον διεθνολόγο, δεν αποτελεί παραδοσιακός πολιτικός αντίπαλος, αλλά ο πρώην αρχηγός των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων Γκάντι Αϊζενκότ. Επικεφαλής του κόμματος Yashar, ο Αϊζενκότ βρίσκεται ισόπαλος ή και μπροστά από το Likud στις περισσότερες δημοσκοπήσεις.

«Πλαισιωμένος από τον Ναφτάλι Μπένετ, τον Γιαΐρ Λαπίντ, τον Αβιγκντόρ Λίμπερμαν και άλλες δυνάμεις του κέντρου και της αντιπολίτευσης, ο Αϊζενκότ επιχειρεί να εκφράσει την επιθυμία μεγάλου μέρους της ισραηλινής κοινωνίας για πολιτική αλλαγή μετά την τραυματική περίοδο που ακολούθησε την 7η Οκτωβρίου 2023», είπε ο κ. Χρυσοστόμου.

Οι εκλογές, πρόσθεσε, δεν αφορούν μόνο το Ισραήλ. Το αποτέλεσμά τους θα επηρεάσει την πορεία του πολέμου στη Γάζα, τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, την πολιτική έναντι του Ιράν, την προοπτική νέων Συμφωνιών του Αβραάμ και την αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ανατολικής Μεσογείου.

Το βασικό ερώτημα είναι αν η κάλπη θα σηματοδοτήσει το τέλος της μακρύτερης πολιτικής διαδρομής πρωθυπουργού στην ιστορία του Ισραήλ. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το δεξιό και θρησκευτικό μπλοκ του Νετανιάχου δυσκολεύεται να εξασφαλίσει τις 61 έδρες που απαιτούνται για κοινοβουλευτική πλειοψηφία, ενώ το στρατόπεδο της αντιπολίτευσης εμφανίζεται αριθμητικά ισχυρότερο.

Ωστόσο, ο κ. Χρυσοστόμου σημείωσε ότι στο ισραηλινό πολιτικό σύστημα η νίκη στις εκλογές δεν συνεπάγεται αυτόματα και κυβερνητική εξουσία. Οι συμμαχίες που θα προκύψουν μετά την κάλπη μπορεί να αποδειχθούν σημαντικότερες από τα ίδια τα ποσοστά. «Γι’ αυτό και, παρά τη φθορά του, κανείς δεν θεωρεί πολιτικά τελειωμένο τον Νετανιάχου πριν ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις σχηματισμού κυβέρνησης», ανέφερε.

Η εικόνα των τελευταίων δημοσκοπήσεων, σύμφωνα με τον ίδιο, δείχνει ένα κατακερματισμένο πολιτικό σκηνικό. Το Likud παραμένει ένα από τα ισχυρότερα κόμματα, αλλά δεν έχει την κυριαρχία προηγούμενων εκλογικών αναμετρήσεων. Το κόμμα του Αϊζενκότ έχει αναδειχθεί σε βασικό πόλο εξουσίας, ενώ αρκετά μικρότερα κόμματα ενδέχεται να εξελιχθούν σε ρυθμιστές των εξελίξεων. «Η πραγματική αναμέτρηση δεν αφορά μόνο ποιος θα έρθει πρώτος, αλλά ποιος θα μπορέσει να συγκροτήσει έναν βιώσιμο κυβερνητικό συνασπισμό», επισήμανε.

Καθ’ όλη την προεκλογική περίοδο, ο Νετανιάχου προσπάθησε να αναδείξει τη στενή σχέση του με τον Ντόναλντ Τραμπ. Για μεγάλο μέρος των δεξιών ψηφοφόρων, ο Αμερικανός Πρόεδρος εξακολουθεί να θεωρείται ο σημαντικότερος διεθνής σύμμαχος του Ισραήλ. Η στρατηγική του Νετανιάχου, εξήγησε ο κ. Χρυσοστόμου, είναι να πείσει τους ψηφοφόρους ότι μόνο ο ίδιος μπορεί να διασφαλίσει την αδιάλειπτη αμερικανική στήριξη απέναντι στο Ιράν, να διατηρήσει τη στρατηγική σχέση με την Ουάσιγκτον και να συνεχίσει την περιφερειακή εξομάλυνση που ξεκίνησε με τις Συμφωνίες του Αβραάμ.

Ο Νετανιάχου εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπος με εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις διαφθοράς, ανέφερε ο διεθνολόγος. Μια εκλογική ήττα δεν συνεπάγεται αυτόματα καταδίκη ή φυλάκιση, όμως ενδεχόμενη αποχώρηση από την πρωθυπουργία θα του αφαιρούσε μεγάλο μέρος της πολιτικής ισχύος του και θα τον άφηνε να αντιμετωπίσει τις δικαστικές του υποθέσεις χωρίς τα πλεονεκτήματα της θέσης. «Γι’ αυτό και πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι για τον ίδιο οι εκλογές έχουν και προσωπικό χαρακτήρα πολιτικής επιβίωσης», είπε.

Ένα από τα σημαντικότερα στρατηγικά διακυβεύματα της αναμέτρησης είναι αν το Ισραήλ μπορεί να εξέλθει από τη διεθνή πολιτική απομόνωση, κατά τον κ. Χρυσοστόμου. Ο πόλεμος στη Γάζα έχει επιβαρύνει σημαντικά τις σχέσεις της χώρας με πολλές δυτικές χώρες και έχει πλήξει σοβαρά την εικόνα της στη διεθνή κοινή γνώμη.

Μια νίκη του Νετανιάχου πιθανότατα θα σημαίνει συνέχιση της σημερινής πολιτικής και, συνεπώς, δυσκολότερη προσπάθεια αποκατάστασης των διεθνών σχέσεων. Αν νικήσει η αντιπολίτευση, αυτό θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πολιτικό μήνυμα αλλαγής προς την Ευρώπη και τον ευρύτερο διεθνή χώρο, διευκολύνοντας μια σταδιακή διπλωματική επαναπροσέγγιση. «Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η διεθνής εικόνα του Ισραήλ θα αποκατασταθεί γρήγορα, καθώς τα ζητήματα της Γάζας και της Δυτικής Όχθης θα συνεχίσουν να επηρεάζουν καθοριστικά τις σχέσεις του με τον υπόλοιπο κόσμο», επισήμανε.

Στην προεκλογική εκστρατεία, κανένα θέμα δεν επισκίασε τις συνέπειες της 7ης Οκτωβρίου 2023 και του πολέμου που ακολούθησε στη Γάζα. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις ευθύνες για τη μεγαλύτερη αποτυχία ασφαλείας στην ιστορία του κράτους του Ισραήλ και στον τρόπο διαχείρισης των πολεμικών επιχειρήσεων. Κυριάρχησαν επίσης η ακρίβεια και το κόστος ζωής, η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία των υπερορθόδοξων, οι θεσμικές μεταρρυθμίσεις, οι δικαστικές υποθέσεις του Νετανιάχου και η διεθνής θέση του Ισραήλ, είπε ο κ. Χρυσοστόμου.

Παρά τις διαφορές τους, το ισραηλινό πολιτικό φάσμα έχει μετακινηθεί σημαντικά προς τα δεξιά μετά τα γεγονότα του 2023. Το στρατόπεδο του Νετανιάχου υποστηρίζει τη διατήρηση αυστηρού ισραηλινού ελέγχου ασφαλείας στη Γάζα και απορρίπτει κάθε προοπτική ενίσχυσης της Χαμάς. Η αντιπολίτευση διαφωνεί περισσότερο με τον τρόπο διαχείρισης και τη στρατηγική του πολέμου παρά με τις βασικές αρχές ασφαλείας. Ο Αϊζενκότ εμφανίζεται πιο ανοικτός σε διεθνείς μηχανισμούς διαχείρισης της επόμενης ημέρας, αλλά όχι σε λύσεις που θα θεωρηθούν απειλή για την ασφάλεια του Ισραήλ.

Για τη Δυτική Όχθη και τη λύση των δύο κρατών, ο κ. Χρυσοστόμου είπε ότι το κυβερνητικό μπλοκ στηρίζει τη συνέχιση της επέκτασης των εποικισμών και απορρίπτει στην πράξη τη δημιουργία ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους στο ορατό μέλλον. Η αντιπολίτευση είναι πιο σύνθετη: ορισμένες δυνάμεις του κέντρου και της αριστεράς εμφανίζονται πιο διατεθειμένες να επανεκκινήσουν πολιτικές διεργασίες, όμως ακόμη και ο Αϊζενκότ αποφεύγει να ταυτιστεί με την παλαιότερη εκδοχή της λύσης των δύο κρατών.

Πηγή: ΚΥΠΕ