Εκλογές στο Ισραήλ: Προβάδισμα Νετανιάχου, χωρίς όμως δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης - Τα επικρατέστερα σενάρια

Σε ένα εξαιρετικά αβέβαιο πολιτικό τοπίο οδηγούν οι βουλευτικές εκλογές στο Ισραήλ, καθώς η καταμέτρηση πλησιάζει τη μέση και κανένα από τα δύο μεγάλα στρατόπεδα δεν εξασφαλίζει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία των 61 εδρών στην 120μελή Κνέσετ.

Όπως δείχνει η μέχρι στιγμής καταμέτρηση που βρίσκεται στο 41%, το μπλοκ του Νετανιάχου προηγείται με σύνολο 57 εδρών, ακολουθούμενο από το μπλοκ του Άιζενκοτ «Άντι-Νετανιάχου» με 47 έδρες. Το αραβικό μπλοκ, μέχρι στιγμής εξασφαλίζει 12 θέσεις και το Ra'am 4.

Ανατροπή από τα πρώτα exit polls

Σύμφωνα με τα πρώτα exit polls, ο κεντρώος συνασπισμός υπό τον Γκάντι Άιζενκοτ εμφανιζόταν να προηγείται οριακά με 52 έδρες, έναντι 50 του δεξιού και ακροδεξιού μπλοκ του απερχόμενου πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ωστόσο, νεότερες δημοσκοπήσεις εξόδου που μεταδόθηκαν κατά τη διάρκεια της νύχτας από τα τηλεοπτικά δίκτυα Κανάλι 11 και Κανάλι 13 παρουσίασαν τα δύο στρατόπεδα απολύτως ισόπαλα, με 51 έδρες το καθένα.

Παρά το γεγονός ότι το Λικούντ του Νετανιάχου αναμένεται να αναδειχθεί εκ νέου το μεγαλύτερο κόμμα στην Κνέσετ, θεωρείται ότι θα δυσκολευτεί να διευρύνει τη στήριξή του πέραν των παραδοσιακών συμμάχων του στην ακροδεξιά και τους υπερορθόδοξους. Από την άλλη, η συμμαχία του Άιζενκοτ θα μπορούσε να αναζητήσει στήριξη είτε από ενδεχόμενες αποσκιρτήσεις βουλευτών από το στρατόπεδο του πρωθυπουργού είτε από τα αραβικά κόμματα.

Οι δύο αραβικές παρατάξεις αναμένεται να καταγράψουν ιστορικά υψηλή κοινοβουλευτική παρουσία, εξασφαλίζοντας συνολικά 17 έως 18 έδρες. Ειδικά η παράταξη Ραμ του Μανσούρ Αμπάς, στην οποία αποδίδονται έως και επτά έδρες, έχει επανειλημμένα εκφράσει πρόθεση συνεργασίας με τον συνασπισμό του Άιζενκοτ. Παράλληλα, η Ενωμένη Λίστα έχει ξεκαθαρίσει ότι θα μπορούσε να προσφέρει πολιτικό «δίχτυ ασφαλείας» σε οποιαδήποτε κυβέρνηση απομακρύνει τον Νετανιάχου από την εξουσία.

Απευθυνόμενος στους υποστηρικτές του στο Τελ Αβίβ κατά τη διάρκεια της νύχτας, ο Γκάντι Άιζενκοτ διαμήνυσε ότι στόχος του είναι ο σχηματισμός της επόμενης κυβέρνησης και όχι η προσφυγή σε νέες εκλογές. Παράλληλα, απηύθυνε μήνυμα προς τον Νετανιάχου, καλώντας τον να μην χρησιμοποιήσει ζητήματα εθνικής ασφάλειας για πολιτικούς σκοπούς, με σαφή αναφορά στις προεκλογικές τοποθετήσεις του πρωθυπουργού σχετικά με την απειλή που, κατά τον ίδιο, συνιστά το Ιράν.

Θέλει «ισχυρή κυβέρνηση της δεξιάς» ο Νετανιάχου

Από την πλευρά του, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου κάλεσε σε σχηματισμό «ισχυρής κυβέρνησης της δεξιάς», υποστηρίζοντας ότι η «εβραϊκή και σιωνιστική πλειοψηφία» οφείλει να ενωθεί. Παράλληλα, εξέφρασε την αντίθεσή του σε οποιοδήποτε κυβερνητικό σχήμα θα στηρίζεται στις ψήφους των ισραηλινών αραβικών κομμάτων.

Λίγες ώρες αργότερα, μιλώντας σε υποστηρικτές του, ο απερχόμενος πρωθυπουργός επέμεινε πως το Ισραήλ διαθέτει μια «ιστορική και μοναδική ευκαιρία» με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να «εξαλείψει οριστικά την υπαρξιακή απειλή του Ιράν», επαναφέροντας στο προσκήνιο ένα από τα βασικά θέματα της προεκλογικής του εκστρατείας.

Δεν θέλει συνεργασία ο Άιζενκοτ

Απευθυνόμενος σε υποστηρικτές του στο Τελ Αβίβ, ο Γκάντι Άιζενκοτ δήλωσε ότι σκοπεύει να σχηματίσει την επόμενη κυβέρνηση της χώρας και τάχθηκε κατά της διεξαγωγής νέων εκλογών. Παράλληλα έστειλε μήνυμα προς τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, τονίζοντας: «ούτε που να το σκεφτείς να χρησιμοποιήσεις την ασφάλεια του Ισραήλ για πολιτικούς σκοπούς», αναφορά που θεωρήθηκε ότι σχετιζόταν με τις πρόσφατες δηλώσεις του πρωθυπουργού για την απειλή του Ιράν.

Τα επικρατέστερα σενάρια

Με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα, διαμορφώνονται τέσσερα βασικά σενάρια για την επόμενη ημέρα. Το πρώτο αφορά τον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας, μέσω διαπραγματεύσεων που ενδέχεται να διαρκέσουν εβδομάδες. Μετά την επίσημη ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, ο πρόεδρος Ισαάκ Χέρτσογκ θα κληθεί να δώσει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον πολιτικό που θεωρεί ότι διαθέτει τις περισσότερες πιθανότητες εξασφάλισης στήριξης από τουλάχιστον 61 βουλευτές.

Ένα δεύτερο ενδεχόμενο είναι ο σχηματισμός κυβέρνησης μειοψηφίας, η οποία θα εξαρτάται από την κατά περίπτωση υποστήριξη βουλευτών της αντιπολίτευσης ή των αραβικών κομμάτων. Σε αυτό το σενάριο, οι αραβικές παρατάξεις θα μπορούσαν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις.

Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης το σενάριο κυβέρνησης εθνικής ενότητας μεταξύ των μεγαλύτερων σιωνιστικών κομμάτων. Αν και η βαθιά πολιτική πόλωση καθιστά αυτή την προοπτική ιδιαίτερα δύσκολη, δημοσκόπηση στα μέσα Οκτωβρίου έδειξε ότι το 55% των Ισραηλινών θα προτιμούσε μια τέτοια λύση από την προκήρυξη νέων εκλογών. Υπενθυμίζεται ότι το 2020 ο Νετανιάχου και ο Μπένι Γκαντς είχαν καταλήξει σε συμφωνία συγκυβέρνησης με εκ περιτροπής πρωθυπουργία, η οποία ωστόσο κατέρρευσε πριν συμπληρώσει έναν χρόνο.

Παράλληλα, μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι ο πρόεδρος Χέρτσογκ επιχείρησε το τελευταίο διάστημα να ενθαρρύνει την προσέγγιση μεταξύ Νετανιάχου και Άιζενκοτ, με στόχο να αποφευχθεί νέα περίοδος πολιτικής παράλυσης. Ωστόσο, και τα δύο στρατόπεδα απορρίπτουν δημοσίως μια τέτοια προοπτική.

Τέλος, εάν αποτύχουν όλες οι προσπάθειες σχηματισμού κυβέρνησης, το Ισραήλ ενδέχεται να οδηγηθεί ξανά στις κάλπες. Ο πολιτικός που θα λάβει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης θα έχει αρχικά στη διάθεσή του 28 ημέρες, με δυνατότητα παράτασης για ακόμη 14. Σε περίπτωση αποτυχίας, μπορούν να κινηθούν περαιτέρω συνταγματικές διαδικασίες πριν από ενδεχόμενη διάλυση της Κνέσετ και προκήρυξη νέων εκλογών.

Μια τέτοια εξέλιξη θα παρέτεινε την πολιτική αβεβαιότητα σε μια χώρα που εξακολουθεί να επηρεάζεται από τις συνέπειες της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου 2023 και των περιφερειακών συγκρούσεων. Μέχρι τότε, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου παραμένει υπηρεσιακός πρωθυπουργός.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ - ΜΠΕ και Times of Israel