Τουρκολιβυκό: Η Άγκυρα «πολιορκεί» και την Αίγυπτο με δέλεαρ 15.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα θάλασσας – Πώς απαντά η Αθήνα

Νέα διπλωματική κινητικότητα καταγράφεται στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Τουρκία να επιδιώκει συμφωνία οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης με την Αίγυπτο, επιχειρώντας να αξιοποιήσει τη βελτίωση των σχέσεων των δύο χωρών.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του iefimerida.gr, η ελληνική διπλωματία παρακολουθεί στενά τις κινήσεις της Άγκυρας, χωρίς ωστόσο να θεωρεί ότι η τουρκική προσέγγιση μπορεί να ανατρέψει τη στρατηγική συνεργασία που έχει οικοδομηθεί μεταξύ Αθήνας και Καΐρου.

Διπλωματικές πηγές που επικαλείται το ελληνικό μέσο εκτιμούν ότι οι δεσμοί Ελλάδας και Αιγύπτου παραμένουν ισχυροί και ότι οι τουρκικές προτάσεις δύσκολα θα οδηγήσουν σε αλλαγή της αιγυπτιακής στάσης.

Το τουρκικό δέλεαρ των 15.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων

Στο επίκεντρο της τουρκικής πρωτοβουλίας βρίσκεται η πρόταση για παραχώρηση μεγαλύτερης θαλάσσιας έκτασης στην Αίγυπτο, σε περίπτωση που το Κάιρο επιλέξει να προχωρήσει σε συμφωνία οριοθέτησης με την Άγκυρα.

Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ, έχει υποστηρίξει ότι μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να εξασφαλίσει στην Αίγυπτο περισσότερα από 15.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα πρόσθετης θαλάσσιας δικαιοδοσίας.

Τον συγκεκριμένο ισχυρισμό επανέφεραν πηγές του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, επαναλαμβάνοντας ότι η Τουρκία παραμένει διαθέσιμη για την υπογραφή σχετικής συμφωνίας.

Πρόκειται για μια πρόταση που συνδέεται άμεσα με τις διαφωνίες Ελλάδας και Τουρκίας σχετικά με την επήρεια των ελληνικών νησιών στην οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.

Η Αθήνα απορρίπτει την τουρκική προσέγγιση, υποστηρίζοντας ότι η οριοθέτηση πρέπει να πραγματοποιείται στη βάση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και όχι μέσω προσφορών μεγαλύτερων θαλάσσιων εκτάσεων.

Η επικοινωνία Γεραπετρίτη με την Αίγυπτο

Μέσα σε αυτό το κλίμα πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη τηλεφωνική επικοινωνία του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Μπαντρ Αμπντελάτι.

Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση, οι δύο υπουργοί συζήτησαν για τη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας και Αιγύπτου, τις περιφερειακές εξελίξεις και τα ζητήματα ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η επικοινωνία αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία και ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν διατηρεί επαφές με την αιγυπτιακή πλευρά.

Ελλάδα και Αίγυπτος έχουν ήδη συμφωνήσει να προχωρήσουν σε διαβουλεύσεις για την επέκταση της μερικής συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ που υπέγραψαν το 2020.

Μια ενδεχόμενη επέκταση θα ενίσχυε, σύμφωνα με την ελληνική προσέγγιση, τη νομική και διπλωματική κατοχύρωση των ελληνικών θαλασσίων δικαιωμάτων, περιορίζοντας τα περιθώρια αμφισβήτησής τους από την Άγκυρα.

Γεραπετρίτης: Οι θαλάσσιες ζώνες δεν είναι πεδίο πλειστηριασμού

Απαντώντας εμμέσως στις τουρκικές προτάσεις, ο Γιώργος Γεραπετρίτης έστειλε μήνυμα από τη Νέα Υόρκη, μετά τη συνάντησή του με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες.

Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ότι η Αθήνα διατηρεί ιδιαίτερα στενές σχέσεις με το Κάιρο, τις οποίες χαρακτήρισε στρατηγικές και αδελφικές.

Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως διαδικασία προσφορών και ανταλλαγμάτων.

«Οι θαλάσσιες ζώνες δεν είναι ένα πεδίο πλειστηριασμού», τόνισε, επισημαίνοντας ότι το Διεθνές Δίκαιο πρέπει να αποτελεί τη βάση για τις σχετικές συμφωνίες.

Προειδοποίησε ακόμη ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να αποδεχθεί ενέργειες που θεωρεί παράνομες στις θαλάσσιες ζώνες, διευκρινίζοντας ότι η προσήλωση στον διάλογο δεν συνεπάγεται ανοχή σε παραβιάσεις των διεθνών κανόνων.

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο και ο ρόλος της Αιγύπτου

Η τουρκική πρωτοβουλία προς το Κάιρο συνδέεται με τη γενικότερη στρατηγική της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο και ιδιαίτερα με τις εξελίξεις στη Λιβύη.

Η πρόσφατη έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης έχει δημιουργήσει νέα δεδομένα, καθώς η Τουρκία επιχειρεί να ενισχύσει τις σχέσεις της και με το στρατόπεδο του Χαλίφα Χάφταρ.

Η Αθήνα αντιμετωπίζει αυτές τις κινήσεις ως μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας της Τουρκίας να ενδυναμώσει τη θέση της στις θαλάσσιες οριοθετήσεις της περιοχής.

Ωστόσο, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην πρόσφατη κοινή δήλωση Ελλάδας, Αιγύπτου, Κύπρου, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Μπαχρέιν και Ευρωπαϊκής Ένωσης στον ΟΗΕ, με την οποία απορρίπτεται η νομιμότητα του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Η συμμετοχή της Αιγύπτου στην πρωτοβουλία αυτή ερμηνεύεται από την ελληνική πλευρά ως ένδειξη ότι η προσέγγιση του Καΐρου με την Άγκυρα δεν συνεπάγεται εγκατάλειψη των υφιστάμενων συμφωνιών του με την Ελλάδα.

Το Κάιρο, από την πλευρά του, έχει συμφέρον να διατηρεί καλές σχέσεις τόσο με την Αθήνα όσο και με την Άγκυρα, ιδιαίτερα λόγω των οικονομικών και γεωπολιτικών εξελίξεων στη Βόρεια Αφρική.

Το βασικό ερώτημα είναι κατά πόσο η Αίγυπτος θα επιδιώξει να αξιοποιήσει αυτή τη διπλωματική προσέγγιση για να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της θέση ή θα περιοριστεί στη διατήρηση των υφιστάμενων ισορροπιών.

Προς το παρόν, η Αθήνα δηλώνει βέβαιη για τη σταθερότητα της στρατηγικής της συνεργασίας με το Κάιρο, ενώ η Τουρκία συνεχίζει τις προσπάθειες να εξασφαλίσει νέα συμφωνία για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο.