Scope: Ανασκόπηση κυπριακής οικονομίας χωρίς αλλαγή στις διαβαθμίσεις- Ποιες οι βασικές προκλήσεις

Tην περιοδική ανασκόπηση της κυπριακής οικονομίας ολοκλήρωσε ο γερμανικός οίκος αξιολόγησης Scope, χωρίς αλλαγή στις διαβαθμίσεις. Η μακροπρόθεσμη αξιολόγηση σε εγχώριο και ξένο νόμισμα της χώρας, παραμένει στο A με σταθερές προοπτικές και η βραχυπρόθεσμη αξιολόγηση σε S-1.

Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση που εξέδωσε ο οίκος την Παρασκευή, οι αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας της Κύπρου υποστηρίζονται από τη συνετή δημοσιονομική διαχείριση της κυβέρνησης και την ευνοϊκή πορεία του χρέους, την ισχυρή αναπτυξιακή δυναμική (από τις υψηλότερες στην ευρωζώνη) και τη δυναμική των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

Πιστωτικές προκλήσεις αποτελούν, σύμφωνα με τον οίκο, η μικρή, ανοιχτή και εξωτερικά εξαρτώμενη οικονομία της, οι μεγάλες εξωτερικές ανισορροπίες —που αντανακλούν σημαντικές ανάγκες εισαγωγών, μέτριες αποταμιεύσεις και υψηλό επαναπατρισμό κερδών από εταιρείες ξένης ιδιοκτησίας— καθώς και τα υψηλά επίπεδα παλαιών μη εξυπηρετούμενων δανείων εκτός του τραπεζικού τομέα, τα οποία περιορίζουν την πιστωτική επέκταση.

Επιβραδύνεται η ανάπτυξη

Όπως αναφέρει ο οίκος, μετά από ισχυρή ανάπτυξη 3,8% το 2025, η οικονομική απόδοση της Κύπρου αναμένεται να επιβραδυνθεί, καθώς οι υψηλότερες τιμές ενέργειας και η αυξημένη αβεβαιότητα επηρεάζουν αρνητικά την πραγματική αγοραστική δύναμη, την εμπιστοσύνη και τον τουρισμό.

Το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 3,0% σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο του 2026, προσθέτει, επισημαίνοντας ωστόσο ότι οι επιπτώσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή θα επηρεάσουν αρνητικά τον ρυθμό ανάπτυξης για το υπόλοιπο του έτους. Αυτό, σημειώνει, αντανακλά την εξάρτηση της Κύπρου από το εισαγόμενο πετρέλαιο, τον αυξανόμενο πληθωρισμό —που προβλέπεται στο 3,5% το 2026— καθώς και τη μείωση των τουριστικών ροών λόγω της γεωγραφικής εγγύτητας της χώρας με τη σύγκρουση, με τις αφίξεις τουριστών να σημειώνουν ήδη πτώση 1,7% τον Ιούνιο του 2026, σε σύγκριση με τον Ιούνιο του 2025.

Ο οίκος αναμένει ότι το ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά 2,6% το 2026, ενώ για το 2027 η ανάπτυξη αναμένεται να ανέλθει στο 2,9%. Οι κίνδυνοι παραμένουν καθοδικοί, καθώς, όπως εκτιμά, η παράταση ή η κλιμάκωση της σύγκρουσης θα μείωνε τις οικονομικές προοπτικές της χώρας.

Παρά την επιβράδυνση, η οικονομική ανάπτυξη αναμένεται να παραμείνει πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης το 2026, υποστηριζόμενη από τη συνεχιζόμενη εφαρμογή του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, την ισχυρή αγορά εργασίας και την υψηλότερη αύξηση των στεγαστικών δανείων.

Ο οίκος αναμένει ότι ο ευρύτερος αντίκτυπος της σύγκρουσης θα παραμείνει περιορισμένος, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα κλιμακωθεί περαιτέρω ή δεν θα επηρεάσει αρνητικά τις εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων.

Δυνατότητα κρατικής στήριξης

Παράλληλα, ο οίκος αναφέρει ότι η κυβέρνηση βρίσκεται σε καλή θέση για να στηρίξει την οικονομία, επωφελούμενη από ένα ισχυρό δημοσιονομικό πλεόνασμα, μέτριο κόστος τόκων και μια φθίνουσα πορεία χρέους.

Το πλεόνασμα εκτιμάται να παραμείνει σημαντικό, αν και θα μειωθεί στο 2,4% του ΑΕΠ το 2026, από 3,5% το 2025, αντανακλώντας τον αντίκτυπο της φορολογικής μεταρρύθμισης και την επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης. Το δημοσιονομικό πλεόνασμα θα συνεχίσει να μειώνεται σταδιακά μεσοπρόθεσμα, φτάνοντας κατά μέσο όρο στο 1,8% του ΑΕΠ την περίοδο 2026-2031, καθώς η αύξηση των εσόδων επιβραδύνεται και οι πιέσεις στις δαπάνες που σχετίζονται με το κλίμα, τις υποδομές, την άμυνα και τη γήρανση του πληθυσμού, αυξάνονται.

Το δημόσιο χρέος της Κύπρου παραμένει σε σταθερή πτωτική πορεία, έχοντας μειωθεί στο 55,0% του ΑΕΠ το 2025 από την κορύφωση του 113,6% το 2020, και προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω, σε περίπου 50,5% το 2026. Μεσοπρόθεσμα, ελλείψει σημαντικών σοκ, ο δείκτης χρέους θα συνεχίσει να μειώνεται κάτω από το 40% έως το 2029.

Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της Κύπρου βελτιώθηκε μέτρια στο 6,4% του ΑΕΠ το 2025 από 8,2% του ΑΕΠ το 2024. Οι ισχυρότερες καθαρές εξαγωγές υπηρεσιών, ενισχυμένες από τις Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) και η ισχυρή απόδοση του τουρισμού, υπεραντιστάθμισαν την αύξηση των εισαγωγών. Ο άμεσος αντίκτυπος των υψηλότερων δασμών των ΗΠΑ έχει περιοριστεί, λόγω της περιορισμένης έκθεσης στην οικονομία των ΗΠΑ. Ο οίκος αναμένει ότι το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών θα διευρυνθεί ξανά λόγω των υψηλότερων εισαγωγών ενέργειας και των χαμηλότερων εσόδων από τον τουρισμό το 2026, τα οποία είναι ευαίσθητα στις εντάσεις στη Μέση Ανατολή.

Τράπεζες

Όσον αφορά τον τραπεζικό κλάδο, αναφέρεται ότι οι κίνδυνοι χρηματοπιστωτικής σταθερότητας έχουν μετριαστεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, υποστηριζόμενοι από τα υψηλότερα επίπεδα κεφαλαίου των τραπεζών, τη βελτιωμένη ικανότητα απορρόφησης ζημιών και τη σταθερή μείωση του δείκτη μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Η κεφαλαιοποίηση των τραπεζών είναι ισχυρή, επισημαίνεται, με τον δείκτη CET1 να διαμορφώνεται περίπου στο 26,1% το πρώτο τρίμηνο του 2026, πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (16,2%), σύμφωνα με την EBA, και οι δείκτες ρευστότητας παραμένουν υψηλοί. Η ποιότητα του ενεργητικού έχει επίσης βελτιωθεί σημαντικά. Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPL) μειώθηκε στο 0,8% τον Μάρτιο του 2026, από 1,9% στο τέλος του 2024 και κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 1,8% (1ο τρίμηνο του 2026).

Ο δείκτης κάλυψης των ΜΕΔ διαμορφώθηκε στο 62,9% κατά την ίδια περίοδο, από τους υψηλότερους στην ΕΕ, αντανακλώντας μια συντηρητική προσέγγιση που διαμορφώνεται από τους κινδύνους ποιότητας των παλαιών περιουσιακών στοιχείων.

Ωστόσο,  τονίζεται, το απόθεμα των ΜΕΔ εκτός του τραπεζικού συστήματος παραμένει υψηλό, περιορίζοντας την πιστωτική επέκταση. Επιπλέον, πρόσφατες προτάσεις θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν το πλαίσιο εκποιήσεων.

Οι σταθερές προοπτικές αντικατοπτρίζουν την άποψη της Scope ότι οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζει η Κύπρος τους επόμενους 12 έως 18 μήνες είναι ισορροπημένοι.