Συγκεκριμένες εξαιρέσεις και παρεκκλίσεις από τους ευρωπαϊκούς κανόνες, με στόχο να εφαρμόσει περαιτέρω μέτρα περιορισμού του κόστους της ενέργειας έχει ζητήσει ο υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός.
Κατά την ανακοίνωση, την Τετάρτη, του νέου πακέτου στήριξης, το οποίο μαζί με τα μέτρα που βρίσκονται ήδη σε ισχύ αγγίζει τα 160 εκατομμύρια ευρώ, ο Υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός είπε ότι έχει ήδη εκκινήσει διαδικασίες με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για παρεμβάσεις τόσο στη φορολογία της ενέργειας όσο και στις οροφές των κρατικών δαπανών.
Το πετρέλαιο θέρμανσης
Στο επίκεντρο των διεκδικήσεων βρίσκεται καταρχάς το πετρέλαιο θέρμανσης. Παρότι το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε τη μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης από τα 7,4 στα 2,1 σεντ το λίτρο για την περίοδο από την 1η Νοεμβρίου 2026 έως τις 30 Απριλίου 2027 –εξαντλώντας το κατώτατο όριο που επιτρέπει σήμερα το ευρωπαϊκό κεκτημένο–, ο κ. Κεραυνός είπε ότι έχει ήδη ζητήσει ειδική παρέκκλιση από την Κομισιόν. Η κυπριακή πλευρά επιδιώκει να λάβει το πράσινο φως ώστε να κατεβάσει τον φόρο ακόμη χαμηλότερα, προσφέροντας ουσιαστικότερη ανάσα στα νοικοκυριά κατά τους χειμερινούς μήνες.
ΦΠΑ στον ηλεκτρισμό
Ταυτόχρονα, ανοιχτό παραμένει και το μέτωπο του ηλεκτρικού ρεύματος, με την Κύπρο να αμφισβητεί ανοιχτά την πρακτική της διπλής επιβολής φόρου στα τιμολόγια της ΑΗΚ. Σήμερα επιβάλεται ΦΠΑ πάνω σε φόρους. Όπως σημείωσε ο Υπουργός, έχει ξεκινήσει συντονισμένη προσπάθεια με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να αποδειχθεί ότι η συγκεκριμένη τακτική δεν μπορεί να συνεχιστεί, ενώ το θέμα τέθηκε επί τάπητος και κατά την πρόσφατη συνάντησή του με τον αρμόδιο Επίτροπο στο ECOFIN, όπου ζητήθηκαν στοχευμένες ελαφρύνσεις υπό το βάρος των διαρκών περιφερειακών κρίσεων.
Οροφές δαπανών
Πέρα όμως από τις επιμέρους φορολογικές ρυθμίσεις, ο κ. Κεραυνός έθεσε και μια βαθύτερη, δομική ένσταση που αφορά το νέο πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ, το οποίο εφαρμόζεται από τον Ιούλιο του 2024. Αν και αναγνώρισε τη χρησιμότητα των κανόνων στην αποτροπή του εκτροχιασμού των δαπανών, επεσήμανε ότι οι αυστηρές οροφές που επιβάλλονται λειτουργούν κατά τρόπο τιμωρητικό για οικονομίες όπως η κυπριακή. Με το δημόσιο χρέος να έχει περιοριστεί στο 49% και να οδεύει προς το 45% μέχρι το τέλος του χρόνου, και με τον κρατικό προϋπολογισμό να καταγράφει σταθερά πλεονάσματα για τέταρτη διαδοχική χρονιά, η Κύπρος καλείται αφενός να συνεισφέρει περισσότερο ως καθαρός εισφορέας στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, αλλά αφετέρου εμποδίζεται να αυξήσει τις δαπάνες της για να επιστρέψει αυτά τα πλεονάσματα στους πολίτες.
Το θέμα έθεσε ο ΥΠΟΙΚ τόσο στον αρμόδιο Επίτροπο όσο και στον επικεφαλής της Γενικής Διεύθυνσης των Βρυξελλών, εκφράζοντας την αισιοδοξία ότι διαμορφώνεται γόνιμο έδαφος, σε συνεργασία και με άλλους ομολόγους του, ώστε να επιτευχθεί ένας αναγκαίος εξορθολογισμός.
