Στα «χαρακώματα» για τα Ταμεία Προνοίας - «Κάτω τα χέρια από κεκτημένα δικαιώματα» λένε οι συντεχνίες

Στα «χαρακώματα» βρίσκονται οι κοινωνικοί εταίροι όσον αφορά τη μεταρρύθμιση του θεσμού των Ταμείων Προνοίας, που αποδεικνύεται το πιο ακανθώδες ζήτημα της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης.

Η χθεσινή συνεδρία του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος, στην οποία κυριάρχησε η μεταρρύθμιση του δεύτερου συνταξιοδοτικού πυλώνα, ανέδειξε τις μεγάλες διαφωνίες μεταξύ συνδικαλιστικών και εργοδοτικών οργανώσεων. Πέραν του ζητήματος της υποχρεωτικής συμμετοχής έναντι της διατήρησης του εθελοντικού χαρακτήρα του συστήματος, που βρίσκεται εδώ και καιρό στο επίκεντρο της συζήτησης, έντονες αποκλίσεις καταγράφηκαν και ως προς το κατά πόσο τα υφιστάμενα Ταμεία Προνοίας θα πρέπει να παραμείνουν εκτός του νέου πλαισίου ή να υπαχθούν στις ρυθμίσεις που προωθούνται.

Ενώ καταγράφεται ευρεία συναίνεση για την ανάγκη επέκτασης της συνταξιοδοτικής κάλυψης και ενίσχυσης των συντάξεων, οι απόψεις αποκλίνουν έντονα ως προς το μέλλον των σημερινών ταμείων, με τις συνδικαλιστικές οργανώσεις να επιμένουν ότι δεν πρέπει να επηρεαστούν τα υφιστάμενα κεκτημένα δικαιώματα των εργαζομένων και το ΚΕΒΕ να προειδοποιεί για τη δημιουργία ενός συστήματος δύο ταχυτήτων.

Ετοιμοπόλεμες οι συντεχνίες

Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις ΣΕΚ, ΠΕΟ και ΔΕΟΚ υποστηρίζουν ότι τα σημερινά ταμεία θα πρέπει να συνεχίσουν να λειτουργούν με το υφιστάμενο καθεστώς, διατηρώντας, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα εφάπαξ καταβολής ωφελημάτων και τις πρόνοιες για δανεισμό. Ταυτόχρονα, επιμένουν στην ανάγκη επέκτασης της κάλυψης σε περισσότερους εργαζομένους, ιδιαίτερα όσους αμείβονται με χαμηλούς μισθούς, τους εποχικούς εργαζομένους και άλλες ευάλωτες ομάδες.

«Για μας συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση χωρίς Ταμεία Προνοίας δεν είναι μεταρρύθμιση και αναμένουμε τις θέσεις της κυβέρνησης», δήλωσε στον «Π» ο γ.γ. της ΣΕΚ, Ανδρέας Μάτσας. Παράλληλα, τονίζει ότι «για μας δεν τίθεται θέμα διαφοροποίησης ή παρέμβασης στα υφιστάμενα Ταμεία Προνοίας που κατακτήθηκαν μέσω συλλογικών συμβάσεων». Γι' αυτό το λόγο, πρόσθεσε, έχουμε δώσει εναλλακτική επιλογή για οριζόντια κάλυψη του συνόλου των εργαζομένων.

«Βασική μας αρχή είναι πως τα Ταμεία Προνοίας θα πρέπει να επεκταθούν, ώστε να τα απολαμβάνει κάθε εργαζόμενος και να διασφαλίζεται επάρκεια εισοδήματος κατά τη συνταξιοδότηση», επισημαίνει η γ.γ. της ΠΕΟ, Σωτηρούλα Χαραλάμπους.

Ταυτόχρονα, όμως, υπογραμμίζει, «έχουμε μια κατάκτηση που προέκυψε μέσα από τις συλλογικές συμβάσεις και δεν θα πρέπει να επηρεαστούν τα κεκτημένα δικαιώματα». «Οι εταίροι έχουν τοποθετηθεί και πλέον αναμένεται η κυβέρνηση να ανοίξει τα χαρτιά της παρουσιάζοντας τις δικές της θέσεις», ανέφερε.

Ο πρόεδρος της ΔΕΟΚ, Στέλιος Χριστοδούλου, επισημαίνει ότι η συντριπτική πλειοψηφία των εργαζομένων στην Κύπρο, ιδιαίτερα όσοι ανήκουν στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, δεν απολαμβάνει σήμερα τα οφέλη των Ταμείων Προνοίας.

«Θεωρούμε ότι τα άτομα αυτά, όπως και το σύνολο των εργαζομένων, θα πρέπει να καλύπτονται από ένα νέο, καθολικό συνταξιοδοτικό Ταμείο Προνοίας, το οποίο σε βάθος χρόνου θα μπορεί να στηρίζει τη μηνιαία καταβολή σύνταξης γήρατος στους ασφαλισμένους», ανέφερε, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η επίτευξη του στόχου αυτού προϋποθέτει την ύπαρξη ισχυρής πολιτικής βούλησης.

Όπως σημείωσε, σήμερα μόλις το 23% των εργαζομένων καλύπτεται από Ταμεία Προνοίας, κυρίως μέσω συλλογικών συμβάσεων ή άλλων συμφωνιών.

Όχι σε σύστημα δύο ταχυτήτων

Από την πλευρά τους, οι εργοδοτικές οργανώσεις υποστηρίζουν ότι οποιαδήποτε ρύθμιση θα πρέπει να είναι σε εθελοντική βάση με παροχή κινήτρων, με το ΚΕΒΕ να εκφράζει επιφυλάξεις για τη δημιουργία ενός συστήματος δύο ταχυτήτων.

«Αφού στόχος της μεταρρύθμισης είναι η ενίσχυση του συνταξιοδοτικού εισοδήματος μέσω τακτικών καταβολών, τότε οι νέες ρυθμίσεις θα πρέπει να εξεταστούν και για τα υφιστάμενα ταμεία», δήλωσε στον «Π» ο αναπληρωτής γ.γ. του επιμελητηρίου, Αιμίλιος Μιχαήλ.

«Δεν μπορεί να επιδιώκεται η συνταξιοδοτική επάρκεια όταν σημαντικά αποθεματικά εξακολουθούν να καταβάλλονται εφάπαξ χωρίς να διασφαλίζεται η αξιοποίησή τους για μακροχρόνιους συνταξιοδοτικούς σκοπούς», υπογραμμίζει. Παράλληλα, θεωρεί σημαντική τη σύσταση ανεξάρτητης εποπτικής αρχής.

Η βοηθός γενική διευθύντρια της ΟΕΒ, Λένα Παναγιώτου, δήλωσε στον «Π» ότι τα Ταμεία Προνοίας έχουν μια διαδρομή η οποία δεν πρέπει να αγνοηθεί. «Είναι σημαντικό να διατηρηθεί ο εθελοντικός τους χαρακτήρας, αλλά και να προωθηθεί η ανεξάρτητη εποπτική αρχή. Αρχές της ερχόμενης εβδομάδας η ΟΕΒ θα τοποθετηθεί για όλα όσα έχουν συζητηθεί μέχρι στιγμής και αφορούν τον δεύτερο πυλώνα», σημειώνει.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η ομοσπονδία επεσήμανε την ανάγκη κοστολόγησης των νέων υποχρεώσεων και αξιολόγησης των επιπτώσεων στις επιχειρήσεις, ενώ φαίνεται να μην αποκλείει τη συζήτηση διαφορετικών προσεγγίσεων για τα υφιστάμενα ταμεία.

Τροποποίηση νομοθεσίας

Όπως πληροφορούμαστε, ο έφορος Ταμείων Επαγγελματικών Συνταξιοδοτικών Παροχών, τόνισε κατά τη χθεσινή συνεδρία ότι η προώθηση οποιασδήποτε μεταρρύθμισης προϋποθέτει τροποποιήσεις της υφιστάμενης νομοθεσίας ή ακόμη και τη θέσπιση ενός νέου, ενιαίου νομοθετικού πλαισίου. Παράλληλα, ανέφερε ότι σε ευρωπαϊκό επίπεδο προωθούνται μέτρα για τη διεύρυνση της συμμετοχής στα συνταξιοδοτικά σχέδια, όπως η αυτόματη εγγραφή (auto-enrolment), διευκρινίζοντας ότι δεν έχει εξεταστεί ειδικά το ενδεχόμενο διατήρησης δύο διαφορετικών καθεστώτων ταμείων, όπως συζητείται στην Κύπρο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η παρέμβαση του αναλογιστή της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO). Σύμφωνα με πληροφορίες του «Π», ο αναλογιστής έθεσε το ερώτημα κατά πόσο η εξαίρεση των υφιστάμενων Ταμείων Προνοίας συνάδει με τους στόχους της μεταρρύθμισης. Όπως σημείωσε, η δυνατότητα μετατροπής των υφιστάμενων αποταμιεύσεων σε μηνιαία συνταξιοδοτική παροχή θα μπορούσε να αποφέρει άμεσα οφέλη, ενώ η εφαρμογή των αλλαγών μόνο στα νέα ταμεία ίσως χρειαστεί έως και τέσσερις δεκαετίες για να αποδώσει πλήρως.

Θα αξιολογηθούν οι θέσεις

Ο υπουργός Εργασίας, Μαρίνος Μουσιούττας, σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρίαση, αφού αναφέρθηκε στις μεγάλες διαφορές που υφίστανται μεταξύ των δύο πλευρών, ανακοίνωσε ότι η κυβέρνηση θα ξεκαθαρίσει τη θέση της σε αρκετά θέματα κατά την επόμενη συνεδρίαση, στις 9 Νοεμβρίου.

Γενική θέση της κυβέρνησης, πρόσθεσε, είναι ότι «τα Ταμεία Προνοίας είναι ένας αναγκαίος θεσμός, ο οποίος είναι ένα συμπλήρωμα στις συντάξεις των εργαζομένων. Αυτό που θα προσπαθήσουμε είναι να δούμε πώς αυτός ο θεσμός θα μπορέσει να επεκταθεί». Η επέκταση μπορεί να είναι είτε με εθελοντική είτε με υποχρεωτική εφαρμογή του θεσμού, σημείωσε.

«Εμείς θα προσπαθήσουμε να βρούμε τη χρυσή τομή για να μην θεωρεί η μια από τις δύο πλευρές ότι την έχουμε ρίξει στο καναβάτσο. Η προσπάθειά μας είναι με τη συζήτηση, τον διάλογο και την πειθώ, να μπορέσουμε να κάνουμε κάτι για το οποίο μπορεί να μην νιώθουν νικητές, αλλά να μη νιώθουν ηττημένοι», πρόσθεσε.

Σύμφωνα με τον κ. Μουσιούττα, στη συζήτηση υποβλήθηκε επίσης εισήγηση για συμμετοχή συνδικαλιστικών και εργοδοτικών οργανώσεων ως μετόχων στα συμβούλια των Ταμείων Προνοίας, διευκρινίζοντας ότι εκπρόσωποι των φορέων δεν θα μπορούν να συμμετέχουν στην εποπτική αρχή. Ωστόσο, πρόσθεσε, εξετάζεται θετικά η δημιουργία συμβουλευτικού σώματος, το οποίο θα ενημερώνεται και θα μπορεί να συμβουλεύει την εποπτική αρχή.

Ερωτηθείς για την υποχρεωτικότητα, ο κ. Μουσιούττας είπε ότι η κυβέρνηση προκρίνει την επέκταση των Ταμείων Προνοίας και επεξεργάζεται τις απόψεις των κοινωνικών εταίρων. Η θέση της για το αν η συμμετοχή θα είναι υποχρεωτική, εθελοντική ή κάτι ενδιάμεσο, θα διατυπωθεί το επόμενο διάστημα. Στόχος, πρόσθεσε, είναι μέσα από τη συζήτηση και τον διάλογο να βρεθεί λύση ώστε καμία από τις δύο πλευρές να μη θεωρήσει ότι ηττήθηκε.