Η οικονομική θεωρία μάς διδάσκει πώς καθορίζονται οι τιμές. Μακροχρόνια, οι οικονομικοί νόμοι τείνουν να επιβεβαιώνονται. Μεσοπρόθεσμα, όμως, υπεισέρχονται παράγοντες πολύ πιο καθοριστικοί, που δεν αποτυπώνονται εύκολα στα οικονομικά μοντέλα, ούτε μπορούν να μετρηθούν ή να προβλεφθούν. Ένας από αυτούς είναι οι προσδοκίες που καλλιεργούνται στην αγορά.
Οι όχι και τόσο αθώες προβλέψεις
Απλώς, μην αντιμετωπίζετε τις δηλώσεις ως ουδέτερες οικονομικές αναλύσεις. Οι επιχειρήσεις επιδιώκουν, απολύτως θεμιτά, τη μεγιστοποίηση των κερδών τους
Θυμίζω τις όχι και τόσο αθώες «προβλέψεις» ανώτατων στελεχών της Mercedes, κατά την περίοδο της πανδημίας, ότι οι τιμές των αυτοκινήτων τους θα παρέμεναν υψηλές ακόμη και μετά την αποκατάσταση της εφοδιαστικής αλυσίδας. Βασίζονταν άραγε αυτές οι προβλέψεις αποκλειστικά σε αντικειμενικούς οικονομικούς παράγοντες; Ασφαλώς όχι.
Τι πραγματικά συνέβη; Οι κεντρικοί τραπεζίτες, που δυστυχώς συχνά συμπεριφέρονται περισσότερο ως πολιτικοί, διοχέτευσαν τεράστια ποσά χρήματος στην οικονομία για να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της πανδημίας. Η παρέμβαση ήταν αναγκαία. Όμως, το μέγεθος, ο τρόπος εφαρμογής και η ανεπαρκής προετοιμασία για την απόσυρση της ρευστότητας δημιούργησαν πρόσφορο έδαφος για μεγάλες αυξήσεις τιμών και επιχειρηματικών κερδών, ενισχύοντας τον πληθωρισμό.
Επιστρέφοντας στη Mercedes, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε το Deutsche Presse-Agentur, η μέση τιμή πώλησης ανά αυτοκίνητό της αυξήθηκε από €51χιλ. το 2019 σε €74 χιλ. το 2023, για να υποχωρήσει στις €68 χιλ. το 2025.
Οι προβλέψεις, λοιπόν, ενδεχομένως να λειτούργησαν ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Μέχρι που η ίδια η αγορά άρχισε να τις ανατρέπει.
Ας υποθέσουμε, όμως, ότι οι δηλώσεις αυτές δεν είχαν γίνει. Οι καταναλωτές θα μπορούσαν να σκεφτούν λογικά: «Αφού οι αυξήσεις οφείλονται στα προβλήματα της εφοδιαστικής αλυσίδας, γιατί να μην περιμένουμε μέχρι να τελειώσει η πανδημία;». Εάν επικρατούσε αυτή η αντίληψη, θα μπορούσε να δημιουργηθεί μια διαφορετική αυτοεκπληρούμενη προφητεία: αναβολή αγορών, μείωση ζήτησης και πίεση στις τιμές.
Το παιχνίδι δηλώσεων και εντυπώσεων δεν περιορίζεται στην αυτοκινητοβιομηχανία.
Κάθε τόσο, ο κ. Ο'Λίρι της Ryanair μάς προειδοποιεί για επικείμενες αυξήσεις στα αεροπορικά εισιτήρια. Όσο περισσότερο γίνονται πιστευτές αυτές οι εκτιμήσεις/αναφορές, τόσο περισσότερο μπορούν να επηρεάζουν τη συμπεριφορά των καταναλωτών και, τελικά, τις ίδιες τις τιμές.
Μόλις πριν από δύο ημέρες, προειδοποίησε ότι τα αεροπορικά εισιτήρια ενδέχεται να αυξηθούν έως και 20% το 2027. Την ίδια στιγμή, τα οικονομικά αποτελέσματα της Ryanair έδειχναν ότι οι μέσοι ναύλοι του τρίτου τριμήνου του 2026 είχαν μειωθεί κατά 2% σε σχέση με το 2025, παρά τις αυξημένες πιέσεις στο κόστος και την κερδοφορία.
Μην θεωρήσετε δεδομένο ότι η πρόβλεψη του κ. Ο'Λίρι θα επαληθευτεί ή θα διαψευστεί. Ούτε η δική του ούτε οποιουδήποτε άλλου επιχειρηματία.
Για να μην αδικήσω, όμως, τις δύο εταιρείες, η πρακτική αυτή δεν αποτελεί δική τους αποκλειστικότητα. Την είδαμε και στην Κύπρο, όπου αρκετοί προμηθευτές επικαλούνταν παράγοντες και επιχειρήματα που δεν δικαιολογούσαν, τουλάχιστον στον βαθμό που παρουσιάζονταν, τις αυξήσεις των τιμών τους.
Απλώς, μην αντιμετωπίζετε τις δηλώσεις ως ουδέτερες οικονομικές αναλύσεις. Οι επιχειρήσεις επιδιώκουν, απολύτως θεμιτά, τη μεγιστοποίηση των κερδών τους. Δεν κάνουν δημόσιες προβλέψεις επειδή μας αγαπούν και θέλουν να μας προστατεύσουν από μελλοντικές αυξήσεις, παροτρύνοντάς μας να αγοράσουμε σήμερα…. Και, βεβαίως, δεν φέρουν καμία ευθύνη εάν οι προφητείες τους τελικά δεν αυτοεκπληρωθούν.
ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.
