Νέα δυναμική φαίνεται να αποκτά το Κυπριακό, σύμφωνα με δημοσίευμα του τουρκικού πρακτορείου Anka, το οποίο υποστηρίζει ότι τα Ηνωμένα Έθνη προετοιμάζουν μια ευρύτερη διπλωματική πρωτοβουλία που υπερβαίνει τα παραδοσιακά μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης και συνδέει το Κυπριακό με τις ευρωτουρκικές σχέσεις, την ενεργειακή ασφάλεια και τις γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το δημοσίευμα αναφέρει ότι η σημερινή επίσκεψη της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για το Κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν Κουεγιάρ, στη Λευκωσία και οι επαφές της με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Έρχουρμαν θεωρούνται από διπλωματικές πηγές ως η ανεπίσημη έναρξη μιας νέας διαπραγματευτικής περιόδου.
Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες επιδιώκει να αναλάβει μια τελευταία σημαντική πρωτοβουλία πριν από την ολοκλήρωση της θητείας του, με στόχο είτε μια συνολική συμφωνία είτε τη διαμόρφωση ενός στρατηγικού πλαισίου, που θα θέσει τις δύο πλευρές σε μια μη αναστρέψιμη πολιτική διαδικασία.
Το τουρκικό πρακτορείο υποστηρίζει ότι ο ΟΗΕ φαίνεται να απομακρύνεται από την προσέγγιση, που επικεντρωνόταν σε ζητήματα όπως τα νέα οδοφράγματα, τα κοιμητήρια και άλλα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Αντίθετα, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται σε ευρύτερα ζητήματα, όπως το μελλοντικό μοντέλο διακυβέρνησης της Κύπρου, οι σχέσεις Τουρκίας – Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ενεργειακή ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου, οι εμπορικοί διάδρομοι και η περιφερειακή σταθερότητα.
Στο πλαίσιο αυτό, η επόμενη άτυπη συνάντηση «5+1», η οποία φέρεται να εξετάζεται για τα τέλη Ιουλίου ή τις αρχές Αυγούστου, εκτιμάται ότι θα επικεντρωθεί περισσότερο σε πολιτικές παραμέτρους παρά σε τεχνικά ζητήματα.
Αυξημένος ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Το τουρκικό πρακτορείο δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην αυξανόμενη εμπλοκή της Ευρωπαϊκή Ένωση στη διαδικασία.
Κατά την ανάλυση του Anka, οι εξελίξεις στην Ουκρανία, η ενεργειακή ασφάλεια, οι μεταναστευτικές πιέσεις και η αναζήτηση στρατηγικής αυτονομίας από τις Βρυξέλλες έχουν επαναφέρει την Ανατολική Μεσόγειο στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της ΕΕ.
Το τουρκικό πρακτορείο υποστηρίζει επίσης ότι βρίσκονται σε εξέλιξη στενές διαβουλεύσεις μεταξύ του ΟΗΕ και της ευρωπαϊκής ηγεσίας, ενώ παρακολουθούνται οι κινήσεις για τον διορισμό νέου Ευρωπαίου απεσταλμένου για το Κυπριακό.
Συζητήσεις για χαλαρότερη ομοσπονδία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αναφορές σε πιθανές φόρμουλες λύσης. Σύμφωνα πάντα με διπλωματικές πηγές που επικαλείται το Anka, στους διεθνείς κύκλους συζητούνται σενάρια μιας πολύ χαλαρής ομοσπονδίας με περιορισμένες κεντρικές αρμοδιότητες και αυξημένη αυτονομία των συνιστώντων κρατιδίων.
Ορισμένες πηγές περιγράφουν το μοντέλο ως «χαλαρή ομοσπονδία», ενώ άλλες εκτιμούν ότι στην πράξη θα μπορούσε να προσομοιάζει σε συνομοσπονδιακή δομή με συνεργασία σε συγκεκριμένους τομείς όπως οι σχέσεις με την ΕΕ, η εξωτερική εκπροσώπηση και ορισμένα οικονομικά ζητήματα.
Ενέργεια και εμπόριο ως κίνητρα
Το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι ενεργειακά έργα, δίκτυα ηλεκτρικής διασύνδεσης, αγωγοί φυσικού αερίου και εμπορικοί διάδρομοι, όπως ο διάδρομος IMEC, εξετάζονται ως πιθανοί μηχανισμοί που θα μπορούσαν να στηρίξουν μια μελλοντική συμφωνία.
Η λογική που προβάλλεται είναι ότι η οικονομική αλληλεξάρτηση μπορεί να λειτουργήσει ως παράγοντας σταθερότητας και να μειώσει τις πιθανότητες μελλοντικών εντάσεων.
Παράθυρο ευκαιρίας έως το 2027
Το τουρκικό πρακτορείο καταλήγει ότι, παρά το γεγονός πως δεν υπάρχει ακόμη συμφωνημένο πλαίσιο και παραμένουν σημαντικές διαφωνίες μεταξύ των πλευρών, στους διπλωματικούς κύκλους διαμορφώνεται η εκτίμηση ότι οι επόμενοι 12 έως 18 μήνες ενδέχεται να αποτελέσουν κρίσιμο παράθυρο ευκαιρίας.
Κατά την ίδια ανάλυση, εάν από το 2027 αρχίσουν να κυριαρχούν οι προεκλογικές ατζέντες σε Τουρκία και Ελλάδα ή μεταβληθούν οι διεθνείς προτεραιότητες, η σημερινή συγκυρία ενδέχεται να χαθεί.
Αυτά πρόκειται για εκτιμήσεις και πληροφορίες που αποδίδονται από το τουρκικό πρακτορείο Anka σε διπλωματικές πηγές και όχι για επίσημες θέσεις των Ηνωμένων Εθνών ή των εμπλεκομένων πλευρών.
Πηγή: ΚΥΠΕ
