Η ανάληψη πρωτοβουλίας για συνένωση του κεντρώου χώρου ήταν το πρώτο και το βασικότερο πολιτικό μήνυμα που έστειλε ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ το βράδυ των βουλευτικών εκλογών της 24ης Μαΐου. Μέσα σε εκείνο το κλίμα της ευφορίας που δημιούργησε στις τάξεις των ΔΗΚΟϊκών το αποτέλεσμα της κάλπης, ο Νικόλας Παπαδόπουλος επέλεξε να απευθυνθεί στους ψηφοφόρους του Κέντρου που είχαν απογοητευτεί από την έκβαση των εκλογών, δίνοντας μια ιδιαίτερα φιλόδοξη υπόσχεση. «Το ΔΗΚΟ», τόνισε, «από αύριο αναλαμβάνει πρωτοβουλία για τη συνένωση του κεντρώου χώρου». Σύντομα, είπε, «θα φωνάξουμε όλοι μαζί: Το Κέντρο είναι εδώ, ενωμένο και δυνατό».
Ήταν ξεκάθαρο ότι το μήνυμα απευθυνόταν στους ψηφοφόρους της ΔΗΠΑ, της ΕΔΕΚ και του Κινήματος Οικολόγων. Τριών κεντρώων κομμάτων που βρέθηκαν εκτός Βουλής. Ωστόσο είναι άγνωστο πώς ηχεί στα αφτιά των μελών του κάθε κόμματος η πρόταση του Νικόλα Παπαδόπουλου. Σε επίπεδο ηγεσίας υπάρχει σοβαρή επιφύλαξη ως προς τις πραγματικές προθέσεις του ΔΗΚΟ. Επικρατεί ο φόβος ότι το ΔΗΚΟ, ως το μεγαλύτερο κόμμα του Κέντρου, προσπαθεί να απορροφήσει τις υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις του ενδιάμεσου χώρου. Αυτή η ανησυχία δεν διασκεδάζεται με τις δηλώσεις του Νικόλα Παπαδόπουλου περί μιας ειλικρινούς προσπάθειας για ανάκτηση της χαμένης αίγλης του Κέντρου.
Βέβαια, ούτε οι ηγεσίες των υπόλοιπων τριών κομμάτων μπορούν να αντέξουν τη μεγάλη πίεση που δημιουργεί η ήττα των εκλογών. Υπάρχει μάλιστα ο κίνδυνος στελέχη και ψηφοφόροι των τριών κομμάτων να μεταπηδήσουν στο ΔΗΚΟ κατά τρόπο άτακτο, αφού μόνο το κόμμα του Νικόλα Παπαδόπουλου έχει διασφαλίσει το πολιτικό του μέλλον στις πρόσφατες εκλογές.
Οι πρώτες επαφές
Αμέσως μετά τις εκλογές ο Νικόλας Παπαδόπουλος επικοινώνησε με τους αρχηγούς των υπόλοιπων κομμάτων του Κέντρου ώστε να αρχίσει ο διάλογος για την επίτευξη του στόχου που έθεσε το ΔΗΚΟ. Υπήρξε τηλεφωνική επαφή με τον πρόεδρο της ΔΗΠΑ, Μάριο Καρογιάν, και τον πρόεδρο του Κινήματος Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών, Σταύρο Παπαδούρη, αλλά και μια πρώτη συνάντηση με τον πρόεδρο της ΕΔΕΚ, Νίκο Αναστασίου.
Οι πληροφορίες του «Π» αναφέρουν ότι κατά τις επαφές ο Νικόλας Παπαδόπουλος επιχείρησε να εξηγήσει τους λόγους που αποφάσισε να αναλάβει αυτή την πρωτοβουλία και δεσμεύτηκε ότι θα επανέλθει με συγκεκριμένη πρόταση μετά την εκλογή προέδρου της Βουλής και αφού πρώτα λάβει σχετική εξουσιοδότηση από τα συλλογικά όργανα του κόμματος.
Ο Νικόλας Παπαδόπουλος και ο Μάριος Καρογιάν συμφώνησαν ότι θα έχουν νέα επαφή στις αρχές Ιουλίου για να συζητήσουν το θέμα. Κατά τον ίδιο μήνα αναμένεται ότι θα υπάρξουν επαφές και με τους άλλους δύο πολιτικούς αρχηγούς, διότι ο Αύγουστος είναι μήνας διακοπών. Εξάλλου ο Ιούνιος ήταν ο μήνας της αποτίμησης του εκλογικού αποτελέσματος και των αποφάσεων για την επόμενη μέρα.
Τρία σενάρια
Την περασμένη Τρίτη συνεδρίασε η Κεντρική Επιτροπή και το Εκτελεστικό Γραφείο του ΔΗΚΟ για την αποτίμηση του αποτελέσματος των εκλογών. Ο πρόεδρος του κόμματος έθεσε ενώπιον των συλλογικών οργάνων συγκεκριμένες εισηγήσεις για τον ενδιάμεσο χώρο. Κομματική πηγή δήλωσε στον «Π» ότι ο κ. Παπαδόπουλος αναφέρθηκε σε τρία σενάρια. Το πρώτο και πιο φιλόδοξο σενάριο αφορά την ίδρυση κόμματος με νέο όνομα μέσα από μια διαδικασία συγχώνευσης των τεσσάρων πολιτικών δυνάμεων του Κέντρου. Μάλιστα οι πληροφορίες του «Π» αναφέρουν ότι ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ, κατά τις επαφές με τους υπόλοιπους αρχηγούς, ξεκαθάρισε ότι δεν ενδιαφέρεται να ηγηθεί του νέου πολιτικού σχήματος.
Το δεύτερο σενάριο αφορά τη δημιουργία ενός πολιτικού συνασπισμού που θα επιτρέπει στα τέσσερα κόμματα να διατηρήσουν την αυτονομία τους. Σε αυτή την περίπτωση θα δημιουργηθεί μια πολιτική πλατφόρμα η οποία θα κατέρχεται στις εκλογές με ενιαίο ψηφοδέλτιο. Ωστόσο υπάρχει ένα σοβαρό μειονέκτημα που αφορά τον εκλογικό νόμο, ο οποίος προβλέπει ότι ένας πολιτικός συνασπισμός περισσότερων των δύο κομμάτων μπορεί να συμμετέχει στη δεύτερη κατανομή εδρών μόνο εάν εξασφαλίσει ποσοστό 20% του συνόλου των έγκυρων ψήφων σε ολόκληρη τη Δημοκρατία. Αν όμως τα υπόλοιπα κόμματα βλέπουν με θετικό φακό το σενάριο αυτό, τότε το ΔΗΚΟ είναι έτοιμο να θέσει το θέμα ενώπιον των δύο μεγαλύτερων πολιτικών δυνάμεων (ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ) ώστε να εξασφαλίσει στήριξη στη Βουλή για τροποποίηση του εκλογικού νόμου.
Ως τρίτο σενάριο εξετάζεται το ενδεχόμενο του συντονισμού των τεσσάρων κομμάτων του Κέντρου μέσα από ένα «υβριδικό μοντέλο συνεργασίας» που θα προσφέρει στους υπόλοιπους μέχρι και τη δυνατότητα συμμετοχής στα συλλογικά όργανα του ΔΗΚΟ. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο συνεργασίας θα μπορούν οι τέσσερις δυνάμεις να συνδιαμορφώνουν προτάσεις νόμου τις οποίες θα καταθέτει το ΔΗΚΟ στη Βουλή. Ακόμη και προτάσεις νόμου του κάθε κόμματος ξεχωριστά. Θα μπορούν ακόμη να διαμορφώνουν κοινή στάση απέναντι σε προτάσεις νόμου άλλων κοινοβουλευτικών κομμάτων αλλά και στα νομοσχέδια που θα καταθέτει η κυβέρνηση. Επίσης, τα τέσσερα κόμματα θα μπορούν να καταλήξουν σε μια κοινή προσέγγιση στις προεδρικές εκλογές του 2028.
Τρίτο κόμμα
Η πρόταση για συνένωση του ενδιάμεσου χώρου δεν προέκυψε το βράδυ των εκλογών. Πρόκειται για συνεδριακή απόφαση που έλαβε το ΔΗΚΟ τον Μάρτιο του 2025 με εισήγηση του βουλευτή Πανίκου Λεωνίδου. Ακολούθησε ένας κύκλος επαφών τον Ιούνιο του ίδιου έτους, χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα λόγω της αρνητικής στάσης των υπόλοιπων δυνάμεων. Ωστόσο, στο ΔΗΚΟ θεωρούν ότι το εκλογικό αποτέλεσμα επιβεβαίωσε τις προεκλογικές ανησυχίες του κόμματος. Συρρικνώθηκε η κοινοβουλευτική παρουσία του Κέντρου και μόνο το ΔΗΚΟ βρίσκεται στη Βουλή. Υπάρχει μάλιστα ο κίνδυνος ο ενδιάμεσος χώρος να αποδυναμωθεί περαιτέρω σε πολιτικό και εκλογικό επίπεδο.
Στο ΔΗΚΟ θεωρούν ότι σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες δημιουργείται και μια προοπτική για το Κέντρο. Εάν, για παράδειγμα, επιτευχθεί ο στόχος της συνένωσης, τότε θα υπάρξει σοβαρή ανατροπή στον κομματικό χάρτη, αφού η νέα πολιτική δύναμη θα είναι τρίτο κόμμα, με περισσότερους από 65 χιλιάδες ψηφοφόρους. Λαμβάνοντας υπόψη τους αριθμούς των πρόσφατων εκλογών, ίσως να μιλάμε και για ένα κόμμα του 18,4%, τη στιγμή που το ΕΛΑΜ έλαβε ποσοστό 10,9%.
Ο καφές
Η επιμονή του Νικόλα Παπαδόπουλου στην ιδέα της συνένωσης του ενδιάμεσου χώρου ενδεχομένως να αποτελεί και έναν από τους λόγους που οι πρόεδροι της ΔΗΠΑ, της ΕΔΕΚ και του Κινήματος Οικολόγων συναντήθηκαν για καφέ μετά τις εκλογές. Οι ίδιοι άφησαν να νοηθεί ότι η φιλική συνάντηση είχε στόχο να εξετάσει τους λόγους που τα τρία κόμματα έμειναν εκτός Βουλής αλλά και τις όποιες δυνατότητες συνεργασίας στο μέλλον. Όμως δεν αποκλείεται να υπήρξε και μια προσπάθεια για συντονισμένη αντίδραση απέναντι στην πρόσκληση του ΔΗΚΟ, αφού είναι κοινή η ανησυχία για τον κίνδυνο της απορρόφησης των μικρών από ένα μεγαλύτερο κόμμα.
ΔΗΠΑ
Κομματική πηγή στη ΔΗΠΑ δήλωσε στον «Π» ότι το κόμμα αναμένει να ακούσει τις εισηγήσεις του ΔΗΚΟ, οι οποίες θα τεθούν προς συζήτηση στα συλλογικά όργανα του κόμματος. Τόνισε επίσης ότι υπάρχει μια διαφορά μεταξύ του «τι θέλω» και του «τι είναι εφικτό», αναφέροντας πως τυχόν συζητήσεις θα πρέπει να διεξαχθούν στη βάση της ισοτιμίας και όχι στη λογική της απορρόφησης των μικρότερων κομμάτων από το ΔΗΚΟ. Ακολούθως είπε ότι το κάθε κόμμα πρέπει να διατηρήσει την αυτονομία του, απορρίπτοντας εμμέσως πλην σαφώς το πρώτο σενάριο για ίδρυση νέου κόμματος.
Μιλώντας για τη συνάντηση που προηγήθηκε μεταξύ ΔΗΠΑ, ΕΔΕΚ και Οικολόγων, ανέφερε ότι έχει καθοριστεί το πλαίσιο της συνεργασίας, προσθέτοντας πως συμφωνήθηκε όπως το κάθε κόμμα διατηρήσει την αυτονομία του. «Η συνεργασία των τριών κομμάτων», είπε, «αφορά κυρίως τα κοινωνικοοικονομικά θέματα, με την εμπλοκή των ομάδων παραγωγής πολιτικής της κάθε παράταξης, με στόχο τη διαμόρφωση κοινών θέσεων που θα παρουσιαστούν από κοινού στον δημόσιο διάλογο και στην κυβέρνηση».
ΕΔΕΚ
Υπέρ της διατήρησης της αυτονομίας του κάθε κόμματος τάχθηκε και ανώτατο στέλεχος της ΕΔΕΚ. Έβαλε, ωστόσο, έναν αστερίσκο, λέγοντας ότι εάν αποδειχθεί πως η προσπάθεια αυτή έχει γερές βάσεις, τότε τα συλλογικά όργανα του κόμματος θα την εξετάσουν σοβαρά. Εξέφρασε όμως την εκτίμηση ότι είναι πάρα πολύ δύσκολο να διεξαχθεί αυτός ο διάλογος στα συλλογικά όργανα σε αυτό το στάδιο, αφού η ΕΔΕΚ είναι απορροφημένη στα εσωκομματικά ζητήματα που δημιούργησε η ήττα των εκλογών και προετοιμάζεται για έκτακτο εκλογικό συνέδριο τον Οκτώβριο. Ενδεχομένως, όπως είπε, το θέμα να συζητηθεί σε βάθος στο πλαίσιο του εκλογικού συνεδρίου, το οποίο θα έχει και ιδεολογικοπολιτικό χαρακτήρα. Εάν στο μεσοδιάστημα, σημείωσε, υπάρξει μια συγκεκριμένη πρόταση από πλευράς ΔΗΚΟ, τότε το συνέδριο θα κληθεί να τοποθετηθεί και πιθανόν να δώσει εντολή στη νέα ηγεσία για το πώς θα χειριστεί το όλο ζήτημα.
Αποκάλυψε δε ότι η ΕΔΕΚ σε αυτή τη φάση έχει μια πολύ καλή συνεργασία με το Κίνημα Οικολόγων, τονίζοντας ότι είναι πολύ κοντά οι θέσεις των δύο κομμάτων στο Κυπριακό. Μάλιστα δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο της συνεργασίας των δύο κομμάτων στις επόμενες εκλογές Τοπικής Αυτοδιοίκησης αλλά και στις ευρωεκλογές. Υπενθύμισε επίσης ότι ιδρυτικά μέλη του Κινήματος Οικολόγων, όπως ο Γιώργος Περδίκης, προέρχονται από τις τάξεις της ΕΔΕΚ και πως υπήρξαν πετυχημένες συνεργασίες στο παρελθόν, όπως η εκλογή του Δημήτρη Παπαδάκη στη θέση του ευρωβουλευτή.
Οικολόγοι
Ούτε το Κίνημα Οικολόγων μπορεί να προσέλθει σε ουσιαστικό διάλογο με το ΔΗΚΟ σε αυτό το στάδιο. Κομματική πηγή ανέφερε στον «Π» ότι σημαντικές αποφάσεις θα ληφθούν μετά το εκλογικό συνέδριο του Οκτώβρη, όταν θα προκύψει η νέα ηγεσία του κόμματος.
Σε αυτή τη φάση, υπογράμμισε, γίνεται προσπάθεια για εκπόνηση στρατηγικού πλάνου με ορίζοντα τα επόμενα χρόνια. «Η επιτροπή», όπως είπε, «που θα συσταθεί για τη διαμόρφωση αυτού του πλάνου θα εξετάσει και το κατά πόσον το Κίνημα θα συνεργαστεί με άλλες πολιτικές δυνάμεις ή όχι». Πρόσθεσε δε ότι η επιτροπή θα κληθεί να απαντήσει εάν το Κίνημα πρέπει να συνεργαστεί με κάποιο κοινοβουλευτικό κόμμα για να καταθέτει προτάσεις νόμου στη Βουλή ή αν θα περιοριστεί σε εξωκοινοβουλευτικές δράσεις.
