Το εκτελεστικό όργανο του Συμβουλίου Ειρήνης και άλλοι τεχνοκράτες θα συναντηθούν στην Κύπρο την ερχόμενη Τρίτη και Τετάρτη για να συζητήσουν τα επόμενα βήματα στην υλοποίηση των 20 σημείων του σχεδίου του Ντόναλντ Τραμπ για διαρκή ειρήνη, σταθερότητα και ανοικοδόμηση στη Γάζα. Τα σχέδια ανοικοδόμησης της Λωρίδας, η οποία καταστράφηκε σχεδόν ολοσχερώς μετά από δύο χρόνια πολέμου με το Ισραήλ, έπειτα από την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, έχουν καθυστερήσει σημαντικά εν μέσω του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, που έχει αποσπάσει τη διεθνή προσοχή. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, επιβεβαίωσε χθες ότι η συνάντηση του Συμβουλίου Ειρήνης θα πραγματοποιηθεί την επόμενη εβδομάδα στο νησί, σημειώνοντας ωστόσο ότι η Κύπρος δεν συγκαταλέγεται στους διοργανωτές. Πρόσθεσε ότι ορισμένοι από τους αξιωματούχους που θα συμμετάσχουν έχουν ζητήσει συναντήσεις με τον υπουργό Εξωτερικών της Κύπρου, Κωνσταντίνο Κόμπο. Ο εκπρόσωπος υπενθύμισε ότι το Συμβούλιο Ειρήνης ιδρύθηκε για την υλοποίηση του σχεδίου ανοικοδόμησης της Γάζας βάσει του Ψηφίσματος 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, το οποίο υιοθετήθηκε τον Νοέμβριο του 2025.
Ποιοι θα συμμετάσχουν
Σύμφωνα με τους Times of Israel, που μετέδωσαν πρώτοι την προγραμματισμένη συνάντηση στην Κύπρο, οι συμμετέχοντες θα περιλαμβάνουν: «εκπροσώπους από το υπερκείμενο όργανο του Συμβουλίου Ειρήνης, την επιτροπή Παλαιστινίων τεχνοκρατών που έχει επιφορτιστεί να αντικαταστήσει τη Χαμάς στη διακυβέρνηση της Λωρίδας της Γάζας, καθώς και το Γραφείο του Ύπατου Εκπροσώπου, το οποίο συντονίζει μεταξύ αυτών των δύο Σωμάτων». Δεν είναι σαφές αν θα παραστεί το βασικό «Εκτελεστικό Συμβούλιο» του Συμβουλίου Ειρήνης, υπό την προεδρία του Προέδρου Τραμπ, ή, πιο πιθανόν, το «Εκτελεστικό Συμβούλιο της Γάζας», μαζί με την Εθνική Επιτροπή Διοίκησης της Γάζας (NCAG), που αποτελείται από Παλαιστίνιους τεχνοκράτες, καθώς και ο ύπατος εκπρόσωπος του Συμβουλίου για τη Γάζα, Νικολάι Μλαντένοφ. Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, η επιτροπή προορίζεται να αντικαταστήσει τη διακυβέρνηση της Χαμάς και να αναλάβει την καθημερινή διοίκηση στη Γάζα κατά τη μεταβατική περίοδο, θέτοντας παράλληλα τα θεμέλια για μακροπρόθεσμη, αυτάρκη διακυβέρνηση. Ο Μλαντένοφ θα λειτουργεί ως σύνδεσμος επί τόπου μεταξύ του Συμβουλίου Ειρήνης και της NCAG, υποστηρίζοντας την εποπτεία όλων των πτυχών της διακυβέρνησης, της ανοικοδόμησης και της ανάπτυξης της Γάζας, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τον συντονισμό μεταξύ των πολιτικών και των τομέων ασφάλειας.
Το Εκτελεστικό Συμβούλιο της Γάζας, που ιδρύθηκε στα μέσα Ιανουαρίου 2026 για να υποστηρίξει τον ύπατο εκπρόσωπο και τη NCAG, περιλαμβάνει πρόσωπα όπως ο Στιβ Γουίτκοφ, ο Τζάρεντ Κούσνερ, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν, ο Τόνι Μπλερ και ο Ισραηλινο/Κύπριος επενδυτής ακινήτων Γιακίρ Γκαμπάι. Δεν έχει δημοσιευτεί λίστα συμμετεχόντων για τη συνάντηση στην Κύπρο.
Πιθανή ατζέντα
Διπλωματικές πηγές ανέφεραν στον «Πολίτη» ότι η απόφαση για τη διεξαγωγή της συνάντησης στην Κύπρο ήταν πρωτοβουλία του Συμβουλίου Ειρήνης. Οι συζητήσεις θα διεξαχθούν πιθανότατα σε τεχνικό επίπεδο, αν και τα πολιτικά ζητήματα δεν μπορούν να αποφευχθούν όσον αφορά τη Γάζα.
Τα σχέδια για την ανοικοδόμηση της Γάζας δεν έχουν ακόμη σημειώσει ουσιαστική πρόοδο, κυρίως λόγω έλλειψης χρηματοδότησης και πόρων αλλά και εξαιτίας της εύθραυστης και ασταθούς κατάστασης στο πεδίο. Πολλές χώρες δεσμεύτηκαν για δισεκατομμύρια υπέρ της Γάζας τον Φεβρουάριο, με τις δεσμεύσεις αυτές να μην έχουν ακόμη υλοποιηθεί. Οι συμμετέχοντες αναμένεται να συζητήσουν έναν οδικό χάρτη για τα επόμενα βήματα, συνδέοντας τις χρηματοδοτικές δεσμεύσεις με αντίστοιχα κανάλια χρηματοδότησης, καθώς και να εξετάσουν τον σχεδιασμό και την πρόοδο διαφόρων έργων και φάσεων που σχετίζονται με το 20 σημείων σχέδιο.
Δεδομένου ότι ο πόλεμος με το Ιράν κυριάρχησε στις εθνικές ατζέντες τους τελευταίους μήνες, η συνάντηση στην Κύπρο θα μπορούσε να αποτελέσει ευκαιρία επανενεργοποίησης του ενδιαφέροντος για τη διαδικασία βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης των κατοίκων της Γάζας, οι οποίοι συνεχίζουν να ζουν, χωρίς στέγη, υπό δεινές συνθήκες.
Το μόνο διαθέσιμο σχέδιο
Οι προκλήσεις είναι μεγάλες. Το Ισραήλ διατηρεί τον έλεγχο σε μεγάλο μέρος της Γάζας, επεκτείνοντας την παρουσία του, συνεχίζοντας τις επιθέσεις στη Λωρίδα και ελέγχοντας τη ροή της ανθρωπιστικής βοήθειας, ενώ η Χαμάς ελέγχει το υπόλοιπο τμήμα, αρνούμενη να αφοπλιστεί υπό αυτές τις συνθήκες.
Μένει να φανεί αν μπορεί να δημιουργηθεί στη Λωρίδα μια Διεθνής Δύναμη Σταθεροποίησης (ISF) και αν θα καταφέρει να κερδίσει την εμπιστοσύνη τόσο των Παλαιστινίων όσο και των Ισραηλινών.
Όπως ανέφερε διπλωματική πηγή, η εφαρμογή του σχεδίου για τη Γάζα από το Συμβούλιο Ειρήνης αποτελεί «τη μόνη διαθέσιμη επιλογή». Και ειδικά για τη Γάζα, έχει εντολή από τα Ηνωμένα Έθνη. «Είναι προτιμότερο να υπάρχει κάτι συγκεκριμένο προς επίτευξη και η ελπίδα ότι η φιλοδοξία θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες, παρά να μην υπάρχει τίποτα», πρόσθεσε η ίδια πηγή.
Ο ρόλος της Κύπρου
Όπως είναι γνωστό, ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης υπέβαλε έξι προτάσεις που αφορούσαν οκτώ στοιχεία του σχεδίου των 20 σημείων του Τραμπ κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής του Σαρμ Ελ-Σέιχ για τη Γάζα τον Οκτώβριο του 2025. Η σύνοδος κορυφής –στην οποία συμμετείχαν πάνω από 20 ηγέτες– σηματοδότησε την πολιτική έναρξης της μεταπολεμικής εκεχειρίας και του ευρύτερου ειρηνευτικού σχεδίου για τη Γάζα, σκιαγραφώντας την επόμενη φάση της ανοικοδόμησης, της διακυβέρνησης και της ασφάλειας.
Ο Τραμπ ίδρυσε το Συμβούλιο Ειρήνης, όχι χωρίς αντιδράσεις, τον Ιανουάριο του 2026. Πολλές χώρες αρνήθηκαν να συμμετάσχουν, με τη Γαλλία να επισημαίνει ως λόγους τη δομή διακυβέρνησής του –με τον Τραμπ ισόβιο πρόεδρο– και τον πιθανό ανταγωνισμό με τα Ηνωμένα Έθνη. Η Κύπρος επίσης βρέθηκε σε δίλημμα, αποφεύγοντας τελικά την ένταξη, καθώς συμφώνησε να συμμετάσχει στο νέο όργανο ως «παρατηρητής».
Οι έξι προτάσεις της Κύπρου έχουν έκτοτε υποστεί επεξεργασία και επικαιροποίηση, λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις επί του πεδίου. Ομαδοποιούνται σε τρεις πυλώνες: ασφάλεια, ανοικοδόμηση και ανθρωπιστική βοήθεια.
Τα μέτρα φέρονται να περιλαμβάνουν τα εξής:
• Επέκταση του θαλάσσιου διαδρόμου ανθρωπιστικής βοήθειας «Αμάλθεια»
• Ενίσχυση των μηχανισμών επιθεώρησης και ελέγχου ασφαλείας για φορτία με προορισμό τη Γάζα
• Δημιουργία θαλάσσιων διαδρόμων δύο κατευθύνσεων για την ανοικοδόμηση, με απομάκρυνση ερειπίων από τη Γάζα και εισαγωγή οικοδομικών υλικών στη Λωρίδα
• Εκπαίδευση παλαιστινιακού προσωπικού στο κέντρο CYCLOPS της Κύπρου
• Παροχή υλικοτεχνικής υποστήριξης στη μελλοντική διεθνή δύναμη στη Γάζα
• Ρόλος ως γέφυρα μεταξύ ΕΕ και περιοχής, καθώς και ως κόμβος επενδύσεων και υποστήριξης για την ανάκαμψη της Γάζας
Ανάλογα με το ποιοι τελικά θα βρεθούν στην Κύπρο την επόμενη εβδομάδα και μέχρι ποιο σημείο θα προχωρήσουν οι συζητήσεις, ο ρόλος της χώρας μας στην υποστήριξη της ανοικοδόμησης της Γάζας αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο των επαφών που θα πραγματοποιηθούν με τον υπουργό Εξωτερικών, Κωνσταντίνο Κόμπο.
