Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες συναντήθηκε χθες με τους δύο ηγέτες στη διαιρεμένη πρωτεύουσα, εκφράζοντας αλληλεγγύη και στήριξη προς τον λαό της Κύπρου στην προσπάθεια εξεύρεσης λύσης. Η επίτευξή της εξαρτάται από τις δύο κοινότητες και τις τρεις εγγυήτριες δυνάμεις, σημείωσε, υπογραμμίζοντας με έμφαση και προς τους δύο ηγέτες, την πιθανή απειλή που έχει για την Κύπρο το «χάος» στην περιοχή, αλλά και πόσο μία λύση του Κυπριακού θα ενισχύσει την ασφάλεια του νησιού. Σε ανάρτησή του στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης κατά την άφιξή του στο νησί, ο Γενικός Γραμματέας ανέφερε: «Τα Ηνωμένα Έθνη δεν μπορούν να επιβάλουν την ειρήνη. Μόνο οι Κύπριοι, μέσω των ηγετών τους, μπορούν να την οικοδομήσουν».
Χάος στην περιοχή
Κάτω από έναν εκτυφλωτικό ήλιο, ο Γκουτέρες ξεκίνησε την ημέρα του στο Προεδρικό Μέγαρο, συναντώντας τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη και την ομάδα του, συμπεριλαμβανομένων του υπουργού Εξωτερικών Κωνσταντίνου Κόμπου, της υφυπουργού Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Μαριλένας Ραουνά, του κυβερνητικού εκπροσώπου Κωνσταντίνου Λετυμπιώτη και του διαπραγματευτή Μενέλαου Μενελάου. Συνοδευόταν από την προσωπική του απεσταλμένη Μαρία Άνχελα Ολγκίν, τον ειδικό αντιπρόσωπο Χασίμ Ντιανιέ και τους αναπληρωτές Γενικούς Γραμματείς Ρόζμαρι ΝτιΚάρλο και Ζαν-Πιερ Λακρουά.
Ο Πρόεδρος καλωσόρισε τον Γενικό Γραμματέα, σημειώνοντας ότι η Κύπρος, η περιοχή και ο κόσμος χρειάζονται καλά νέα, ιδιαίτερα «σε αυτές τις πολύ δύσκολες εποχές», όπου «ορισμένοι παράγοντες» υπονομεύουν το διεθνές οικοδόμημα που διαμορφώθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Απαντώντας, ο Γκουτέρες προχώρησε σε μια ειλικρινή αποτίμηση της τρέχουσας κατάστασης, προσφέροντας μια εικόνα των κινήτρων πίσω από την απόφασή του να επισκεφθεί το νησί σε μια περίοδο κατά την οποία οι επίσημες ειρηνευτικές συνομιλίες παραμένουν ουσιαστικά παγωμένες εδώ και εννέα χρόνια.
«Όπως πολύ σωστά είπατε, αν υπάρχει μια στιγμή κατά την οποία η λύση του Κυπριακού είναι σημαντική, είναι αυτή η στιγμή όπου επικρατεί χάος στην περιοχή», είπε και πρόσθεσε: «Και με ορισμένες γεωπολιτικές μεταβολές που θα μπορούσαν ξαφνικά να καταστήσουν την Κύπρο περισσότερο επίκεντρο ανεπιθύμητων εξελίξεων, γι’ αυτό και ενδιαφερόμαστε ιδιαίτερα να βρούμε λύσεις που θα διασφαλίσουν ότι η Κύπρος δεν θα βρεθεί… ». Ο επικεφαλής του ΟΗΕ διέκοψε τη φράση του όταν αντιλήφθηκε την παρουσία των καμερών.
Εκφράζοντας τη στήριξη του στις δύο κοινότητες, ο Γκουτέρες είπε ότι γνωρίζει πλήρως πως μια λύση δεν θα είχε μόνο «πολύ θετικό αντίκτυπο για την Κύπρο αλλά θα είναι εξαιρετικά χρήσιμη και στο πλαίσιο της πολύ δύσκολης κατάστασης στην περιοχή». Πρόσθεσε: «Δεν είναι δική μου θέση να υποδείξω τι πρέπει να γίνει, αλλά με ταπεινότητα βρίσκομαι εδώ, με πλήρη δέσμευση να στηρίξω τις προσπάθειές σας.» Μετά τη συνάντηση των αντιπροσωπειών, ο Γκουτέρες είχε κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Χριστοδουλίδη, όπως έκανε αργότερα και με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη. Μιλώντας στους δημοσιογράφους έξω από το Προεδρικό, ο Γκουτέρες σημείωσε ότι η λύση «εξαρτάται προφανώς από τους ίδιους τους Κυπρίους και επίσης οι εγγυήτριες δυνάμεις έχουν ρόλο να διαδραματίσουν, αλλά εγώ θα κάνω ό,τι μπορώ για να στηρίξω τους Ελληνοκυπρίους και τους Τουρκοκυπρίους σε αυτή την πολύ σημαντική στιγμή».
Τα ΜΟΕ στην ατζέντα
Στη συνέχεια ο Γκουτέρες συναντήθηκε με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν, η αντιπροσωπεία του οποίου περιλάμβανε τη συντονίστρια των ΜΟΕ και των Τεχνικών Επιτροπών Σενίχα Μπιράντ Τσινάρ και τον συμπρόεδρο της Τεχνικής Επιτροπής Πολιτιστικής Κληρονομιάς Αλί Τουντζάι. Ο Έρχιουρμαν εξέφρασε «την ισχυρή βούληση του τουρκοκυπριακού λαού για μια δίκαιη και διαρκή λύση», προσθέτοντας ότι καταβάλλει «κάθε δυνατή προσπάθεια» για τα ΜΟΕ, ενώ παράλληλα «εργάζεται πάνω σε μια νέα και ρεαλιστική μεθοδολογία, η οποία θα μας βοηθήσει να πετύχουμε τον κοινό μας στόχο, να κάνουμε κάτι διαφορετικό αυτή τη φορά, μετά τις εμπειρίες του 2004 και του 2017».
Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης εξέφρασε την ισχυρή στήριξή του και χαιρέτισε τις προσπάθειες του Γκουτέρες, προσθέτοντας: «Να είστε βέβαιος ότι θα κάνουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε». Από την πλευρά του, ο επικεφαλής του ΟΗΕ επανέλαβε τη δέσμευσή του να κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να στηρίξει τις δύο κοινότητες στη δημιουργία των προϋποθέσεων για μια λύση, σημειώνοντας: «Γνωρίζουμε ότι η λύση εξαρτάται επίσης από τις εγγυήτριες δυνάμεις.»
Ο Γκουτέρες εξέφρασε την ελπίδα ότι η επίσκεψή του θα συμβάλει στην προώθηση της διαδικασίας. Μιλώντας αργότερα στα μέσα ενημέρωσης, υπογράμμισε τη δέσμευσή του τόσο με τους Κυπρίους όσο και με τις εγγυήτριες δυνάμεις για την εξεύρεση λύσης. «Και ταυτόχρονα, να δούμε αν τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης μπορούν να προωθηθούν με τρόπο που να είναι επωφελής για τους πολίτες και των δύο πλευρών».
Μεζές και επόμενα βήματα στο δείπνο
Μετά τις συναντήσεις, ο Γενικός Γραμματέας κατέθεσε στεφάνι στο μνημείο της ΟΥΝΦΙΚΥΠ στη νεκρή ζώνη της Λευκωσίας και στη συνέχεια κατευθύνθηκε σε συνάντηση με την Επιτροπή Αγνοουμένων και είχε συναντήσεις με τους δύο διαπραγματευτές, τους συμπρόεδρους των τεχνικών επιτροπών, καθώς και με εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών.
Το βράδυ, ο Γκουτέρες και η ομάδα του παρέθεσαν στους δύο ηγέτες και στους διαπραγματευτές τους δείπνο εργασίας με μεζέδες, κατόπιν ρητής επιθυμίας του Γενικού Γραμματέα.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας πραγματοποιήθηκαν μικρές διαδηλώσεις, κυρίως υπέρ της λύσης, μεταξύ των οποίων και μία στην οποία συμμετείχαν ο Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ Στέφανος Στεφάνου και ο Αβέρωφ Νεοφύτου του ΔΗΣΥ.
Τα επόμενα βήματα
Ανάλογα με το πώς κύλησε το χθεσινοβραδυνό δείπνο και, κυρίως, η σημερινή τριμερής συνάντησή του με τους δύο ηγέτες, ο Γενικός Γραμματέας θα προβεί σε ανακοίνωση προς τον Τύπο γύρω στις 11:30 π.μ. Πολλοί παρατηρητές διερωτήθηκαν γιατί ο Γκουτέρες αποφάσισε να αφιερώσει χρόνο από το ιδιαίτερα φορτωμένο πρόγραμμά του για να βρεθεί εδώ, δεδομένης της έλλειψης εμφανούς προόδου στις προσπάθειες προσέγγισης των δύο πλευρών.
Διπλωματική πηγή δήλωσε στον Πολίτη ότι το ζητούμενο δεν είναι να παρουσιάσει ο Γκουτέρες ένα ειρηνευτικό σχέδιο στους δύο ηγέτες, ούτε να διασφαλίσει ότι θα πραγματοποιηθεί μια 5+1. Πρόκειται για τη διασφάλιση, τουλάχιστον, ότι η κατάσταση στην Κύπρο δεν θα επιδεινωθεί και ότι θα παραμείνει σταθερή. Και, αν είναι δυνατόν, να συμφωνήσουν οι δύο πλευρές σε βήματα για τη συνέχεια.
Ο επικεφαλής του ΟΗΕ προσπαθεί ουσιαστικά να ενθαρρύνει κάποια κίνηση προς τα εμπρός, με την ελπίδα ότι, θα αφήσει στον διάδοχό του ένα πακέτο μέτρων προς εφαρμογή – αντανάκλαση της ανησυχίας του ότι τα πράγματα μπορούν πάντοτε να γίνουν χειρότερα αν αφεθούν ως έχουν, ανέφερε η ίδια πηγή.
