Τον Ιούνιο του 2023, η σύσταση του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου για διορισμό διοικητικών συμβουλίων Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, κατόπιν απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου, εμφανίστηκε ως σημαντική μεταρρύθμιση στο πλαίσιο της ανασύνταξης του κράτους και στην προώθηση της συμμετοχικής δημοκρατίας.
Ένα από τα μεγαλύτερα τεστ για το Γνωμοδοτικό Συμβούλιο, δηλαδή οι διορισμοί των νέων δσ των Ημικρατικών Οργανισμών, προκάλεσαν τεράστια αμφισβήτηση, ως προς τον ρόλο του, και τη διασύνδεση με διορισμούς, οι οποίοι έχουν ως βάση τις κομματικές εισηγήσεις. Η αμφισβήτηση, μάλιστα, είναι σε τέτοιο βαθμό, που σε μερικές εβδομάδες, το θέμα θα απασχολήσει την κοινοβουλευτική επιτροπή Θεσμών, με τα δύο μεγαλύτερα κόμματα ΔΗΣΥ- ΑΚΕΛ, να κατακεραυνώνουν την κυβέρνηση και να υπάρχουν φωνές ακόμη και για ακύρωση του ρόλου του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου. Η κόντρα κυβέρνησης με τα κόμματα ΔΗΣΥ – ΑΚΕΛ χτύπησε κόκκινο το περασμένο Σαββατοκύριακο με εκατέρωθεν ανταλλαγές πολιτικών πυρών και αλληλοκατηγορίες.
Τι έλεγαν τότε ΠτΔ – κυβέρνηση
Στις 20 Ιουνίου 2023, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, μιλώντας στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου στο Προεδρικό για τις πρώτες 100 ημέρες της Προεδρίας του, μεταξύ άλλων αναφέρθηκε και στη σύσταση του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου, το οποίο θα ψηφιζόταν σε μερικές ημέρες από το Υπουργικό Συμβούλιο. Ερωτηθείς στη βάση ποιας φόρμουλας θα προχωρήσει με τους διορισμούς για τους Ημικρατικούς Οργανισμούς, απάντησε ότι στο κείμενο που έχει δοθεί στους δημοσιογράφους υπάρχει συγκεκριμένη αναφορά στο Γνωμοδοτικό Συμβούλιο. «Ναι, το Γνωμοδοτικό Συμβούλιο θα ανακοινωθεί πολύ σύντομα και θα αφορά σε πρώτη φάση τους διορισμούς στους ημικρατικούς οργανισμούς», ανέφερε. Πρόσθεσε ότι «θα κάνει συστάσεις προς την εκτελεστική εξουσία, οι οποίες δεν είναι δεσμευτικές», εξηγώντας ότι αυτό είναι γιατί μαζί με τη Νομική Υπηρεσία έχουν δει και τη νομική πτυχή βάσει του Συντάγματος. Ωστόσο στη συνέχεια ο Πρόεδρος έκανε μία σημαντική διευκρίνιση την οποία βρίσκει σήμερα μπροστά του: Αν είπε, «κάποιες εισηγήσεις, δεν ακολουθηθούν από την εκτελεστική εξουσία, θα πρέπει δημόσια να δικαιολογηθούν».
Ακολούθως, στις 28 Ιουνίου 2023, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, μετά την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου για σύσταση του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου, δήλωνε μεταξύ άλλων ότι, το Γνωμοδοτικό θα έχει την ευθύνη να καταρτίζει κατάλογο εισηγήσεων προς τον αρμόδιο υπουργό εντός 30 ημερών. Ο εκπρόσωπος είπε ότι, ο κατάλογος θα είναι τριπλάσιος αριθμός από τις κενές θέσεις που προνοούνται στο διοικητικό συμβούλιο και η πενταμελής υποεπιτροπή του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου, η σύνθεσή της οποίας θα εξαρτάται ανάλογα με τη φύση του οργανισμού, θα εισηγείται στον υπουργό και ο υπουργός στη συνέχεια θα εισηγείται στο Υπουργικό Συμβούλιο τους υποψηφίους. Ο κ. Λετυμπιώτης επανέλαβε επίσης με έμφαση ότι σε περίπτωση που το Υπουργικό Συμβούλιο δεν επιλέξει για διορισμό άτομα από τον εν λόγω κατάλογο, η απόφαση αυτή θα πρέπει να είναι πλήρως αιτιολογημένη.
Αιτιολογημένες οι αποφάσεις;
Με βάση λοιπόν τις αναφορές τότε, από τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη και τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, το θέμα που προκύπτει είναι κατά πόσο είναι αιτιολογημένες οι αποφάσεις για τους διορισμούς στους Ημικρατικούς, ειδικά προσώπων που δεν εκδήλωσαν ενδιαφέρον μέσω της προβλεπόμενης διαδικασίας και δεν περιλαμβάνονταν στους καταλόγους του Γνωμοδοτικού. Σε πρόσφατες δηλώσεις του στο ΚΥΠΕ, ο αναπληρωτής κυβερνητικός εκπρόσωπος Γιάννης Αντωνίου, επεσήμανε ότι το Γνωμοδοτικό Συμβούλιο είναι συμβουλευτικό σώμα και ότι από τα 95 άτομα που διορίστηκαν, για τα 74 έγιναν εισηγήσεις από το Γνωμοδοτικό Συμβούλιο, άρα υιοθετήθηκαν οι εισηγήσεις του Γνωμοδοτικού σε ποσοστό 78%. Υποβλήθηκαν 1282 αιτήσεις, και κάποιοι εξέφρασαν ενδιαφέρον για δύο ή τρεις ημικρατικούς, πρόσθεσε. Επομένως, με βάση ποια κριτήρια και ποια διαδικασία βρέθηκαν διορισμένα 21 άτομα σε θέσεις του διοικητικών συμβουλίων Ημικρατικών Οργανισμών.
Ηρέμησαν τα πνεύματα
Μετά την πολιτική αντιπαράθεση που κορυφώθηκε κυρίως μετά την αναφορά του Προέδρου Χριστοδουλίδη για ταύτιση μεταξύ ΔΗΣΥ – ΑΚΕΛ, και τις αντιδράσεις που ακολούθησαν, τα πνεύματα ηρέμησαν, χωρίς κατά τη χθεσινή ημέρα να δοθεί συνέχεια. Είναι δεδομένο πάντως ότι, το θέμα των διορισμών στους ημικρατικούς οργανισμούς θα απασχολήσει ξανά, κυρίως ενόψει της συζήτησης που θα διεξαχθεί στη Βουλή, με την επανέναρξη των εργασιών του σώματος.
