Η πρωτοβουλία που ανέλαβε η Βουλή των Αντιπροσώπων στη Λευκωσία το 2025 για τη θεσμοθέτηση της συνεργασίας των κοινοβουλίων των μικρών ευρωπαϊκών κρατών παίρνει πλέον επίσημη μορφή, με την υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας (MoU) στην Ανδόρα.
Συγκεκριμένα, η Πρόεδρος της Βουλής Αννίτα Δημητρίου υπέγραψε στην Ανδόρα Μνημόνιο Συναντίληψης για τη θεσμοθέτηση της Διάσκεψης των Κοινοβουλίων Μικρών Κρατών Ευρώπης. Το Μνημόνιο υπογράφτηκε στα πλαίσια των εργασιών της 19ης Διάσκεψης των Προέδρων των Κοινοβουλίων των Μικρών Κρατών Ευρώπης. Στη διάσκεψη συμμετείχαν οι Προέδροι και οι Αντιπρόεδροι των Κοινοβουλίων της Ανδόρας, της Κύπρου, της Ισλανδίας, του Λίχτενσταϊν, του Λουξεμβούργου, της Μάλτας, του Μαυροβουνίου, του Μονακό και του Σαν Μαρίνο
Στόχος του Μνημονίου είναι η θεσμοθέτηση και ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των μικρών ευρωπαϊκών κρατών, μέσα από έναν πιο σταθερό θεσμικό μηχανισμό συντονισμού, ανταλλαγής απόψεων και κοινής ανάδειξης των προκλήσεων και προτεραιοτήτων που αντιμετωπίζουν.
Σύμφωνα με τη Βουλή των Αντιπροσώπων, η εξέλιξη αυτή ενισχύει τον ρόλο της Κύπρου στην κοινοβουλευτική διπλωματία, καθώς η κυπριακή πρωτοβουλία μετατρέπεται σε μόνιμο πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ των συμμετεχόντων κοινοβουλίων.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η Βουλή, μέσω του ενεργού της ρόλου, συμβάλλει στην προώθηση του κοινοβουλευτικού διαλόγου, στην οικοδόμηση στενότερων σχέσεων μεταξύ των μικρών κρατών και στην ενίσχυση της κοινής τους φωνής στα ευρωπαϊκά και διεθνή φόρα.
Όπως υπογραμμίζεται, για τα μικρά κράτη η ενότητα, η αλληλεγγύη και η συντονισμένη δράση αποτελούν βασικά εργαλεία για την ενδυνάμωση της επιρροής τους, τόσο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και στη διεθνή σκηνή.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Βουλής, κατά την πρώτη ενότητα της Διάσκεψης συζητήθηκε ο ρόλος της κοινοβουλευτικής διπλωματίας στο τρέχον ευρωπαϊκό και διεθνές πλαίσιο. Σε παρέμβασή της, η κ. Δημητρίου τόνισε ότι σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξανόμενης αστάθειας, ένοπλων συγκρούσεων και αμφισβήτησης της πολυμερούς συνεργασίας και των δημοκρατικών θεσμών, η προσήλωση στο διεθνές δίκαιο, στη διεθνή έννομη τάξη, στη συνεργασία και στον διάλογο δεν αποτελούν επιλογή, αλλά αναγκαιότητα για τα μικρά κράτη, δεδομένου ότι οι αρχές αυτές αποτελούν θεμελιώδεις πυλώνες για την κυριαρχία και την ασφάλειά τους.
Επίσης, η κ. Δημητρίου σημείωσε τον πολύ σημαντικό ρόλο της κοινοβουλευτικής διπλωματίας στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης, τη δημιουργία διαύλων επικοινωνίας και την προώθηση του διαλόγου, ιδιαίτερα όσον αφορά ζητήματα που η παραδοσιακή διπλωματία δεν δύναται να θίξει. Η κοινοβουλευτική διπλωματία, υπογράμμισε η κ. Δημητρίου, συμβάλλει στην οικοδόμηση συνεργασιών και ενδυναμώνει την φωνή των κοινοβουλίων των μικρών κρατών στα ευρωπαϊκά και διεθνή φόρα, ελαχιστοποιώντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν λόγω των περιορισμένων τους πόρων.
Η Πρόεδρος της Βουλής επισήμανε, ακόμα, ότι η άσκηση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της κοινοβουλευτικής διάστασης της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), αποτέλεσε παράδειγμα επιτυχούς συμβολής ενός μικρού κοινοβουλίου στο πολυμερές πλαίσιο.
Η κ. Δημητρίου πρόσθεσε ότι η Βουλή των Αντιπροσώπων στήριξε και προώθησε τον στόχο της Κυπριακής Δημοκρατίας να αναδείξει την ανάγκη ενεργότερου ρόλου της ΕΕ στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή κάτι που επιβεβαιώθηκε πλήρως υπό το φως της κλιμακούμενης έντασης στην περιοχή, που επηρέασε το πρόγραμμα δραστηριοτήτων της κοινοβουλευτικής διάστασης της Προεδρίας.
Η κ. Δημητρίου σημείωσε, συναφώς, τον ρόλο της Κύπρου ως πυλώνα σταθερότητας και γέφυρας διαλόγου στην Ανατολική Μεσόγειο, κάνοντας ειδική αναφορά στα τριμερή σχήματα συνεργασίας που προωθούν Κύπρος και Ελλάδα με χώρες της περιοχής και τα οποία εκτείνονται και σε διακοινοβουλευτικό επίπεδο.
Η δυνατότητα ηγεσίας των χωρών στις διεθνείς σχέσεις, τόνισε η Πρόεδρος της Βουλής, δεν εξαρτάται από το μέγεθός τους, αλλά από το όραμα, τη βούληση και την ικανότητά τους να συνάψουν εποικοδομητικές συνεργασίες προς όφελος των λαών τους, της ειρήνης, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου. Η κοινοβουλευτική διπλωματία μπορεί να συμβάλει τα μέγιστα προς επίτευξη του στόχου αυτού, κατέληξε.
Θέμα συζήτησης κατά τη δεύτερη ενότητα ήταν η εξισορρόπηση της στις σχέσεις μεταξύ εκτελεστικής και της νομοθετικής στα σύγχρονα δημοκρατικά συστήματα. Σε παρέμβασή της, η κ. Δημητρίου σημείωσε ότι η ομαλότητα στις σχέσεις μεταξύ εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας αποτελεί βασικό συστατικό κάθε αποτελεσματικού δημοκρατικού συστήματος και η διατήρηση θεσμικής ισορροπίας στις σχέσεις αυτές είναι αναγκαία για την προστασία της δημοκρατίας, τη διασφάλιση της λογοδοσίας και τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των πολιτών στους θεσμούς.
Η κ. Δημητρίου αναφέρθηκε στο Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας και στην επίκληση του δικαίου της ανάγκης, ως επακόλουθο της τουρκικής εισβολής και της συνεχιζόμενης κατοχής. Επισήμανε ότι το σύστημα στην Κύπρο είναι προεδρικό, με σαφή διάκριση των εξουσιών, μέσω της οποίας διασφαλίζεται η αποτελεσματικότητα των θεσμικών ελέγχων και ισορροπιών, ώστε καμία εξουσία να μην υπερβαίνει τον ρόλο και τις αρμοδιότητές της.
«Η διασφάλιση αποτελεσματικών συστημάτων ελέγχου, ισορροπιών και λογοδοσίας, λειτουργεί προς όφελος των πολιτών», υπογράμμισε η κ. Δημητρίου, τονίζοντας ότι η ενίσχυση του κοινοβουλευτικού ελέγχου είναι σημαντική για την λειτουργία μιας σύγχρονης και πιο ανθεκτικής δημοκρατίας.
«Η θεσμική ανεξαρτησία δεν σημαίνει απομόνωση», επισήμανε η κ. Δημητρίου, υπογραμμίζοντας ότι η συνεργασία μεταξύ Κυβέρνησης και Βουλής, ιδιαίτερα κατά τη νομοθετική και δημοσιονομική διαδικασία, αποτελεί βασική προϋπόθεση για αποτελεσματική διακυβέρνηση και λήψη αποφάσεων προς όφελος των πολιτών.
Σημείωσε, συναφώς, τη σημασία της άσκησης αποτελεσματικού κοινοβουλευτικού ελέγχου, ως εργαλείου διαφάνειας, λογοδοσίας και βελτίωσης των δημόσιων πολιτικών, τονίζοντας ότι ο έλεγχος της εκτελεστικής εξουσίας δεν πρέπει να οδηγεί σε θεσμική αντιπαράθεση, αλλά να στηρίζεται στην εποικοδομητική κριτική, στην πρόσβαση στην πληροφόρηση και στον ουσιαστικό διάλογο.
Η Πρόεδρος της Βουλής τόνισε ότι η συνεργασία και η λογοδοσία αποτελούν αλληλοενισχυόμενες αρχές και ακρογωνιαίους λίθους της υγιούς δημοκρατίας. Στόχος των κοινοβουλίων, μέσω της άσκησης του κοινοβουλευτικού τους ρόλου, υπογράμμισε η κ. Δημητρίου, πρέπει να είναι η ενίσχυση της διαφάνειας, της αποτελεσματικότητας και της ανθεκτικότητας των θεσμών, οι οποίοι πρέπει να είναι κοντά στους πολίτες.
Εξάλλου, στο πλαίσιο των εργασιών της Διάσκεψης, τα συμμετέχοντα Κοινοβούλια υπέγραψαν Μνημόνιο Συναντίληψης για τη θεσμοθέτηση της Διάσκεψης των Κοινοβουλίων Μικρών Κρατών Ευρώπης.
Καλωσορίζοντας ως πολύ σημαντική την εξέλιξη αυτή, η Πρόεδρος της Βουλής υπογράμμισε τη σημασία περαιτέρω ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ των κοινοβουλίων μικρών κρατών Ευρώπης για την προώθηση των κοινών τους αρχών και αξιών και του στόχου για επικράτησης συνθηκών ειρήνης, σταθερότητας και ασφάλειας.
«Η θεσμοθετημένη μεταξύ μας συνεργασία», τόνισε καταληκτικά η κ. Δημητρίου, «θα αποτελέσει το πλαίσιο για να αντιμετωπίσουμε από κοινού τις προκλήσεις, που συνδέονται με τις ιδιαιτερότητες των κοινοβουλίων των μικρών κρατών και για να αναπτύξουμε μαζί μια πιο αποτελεσματική και ουσιαστική δράση στο πλαίσιο της κοινοβουλευτικής διπλωματίας, η οποία καθίσταται ακόμα πιο επείγουσα στη δύσκολη αυτή διεθνή συγκυρία».
Με πληροφορίες από το ΚΥΠΕ
