Σύνοδος Κορυφής στις Βρυξέλλες: Τα κυπριακά ζητήματα που θέτει ο Χριστοδουλίδης - Ενέργεια, προϋπολογισμός ΕΕ και Ουκρανία στην ατζέντα των «27»

Την ανάγκη για μεγαλύτερη ευελιξία από την Ευρωπαϊκή Ένωση στη λήψη εθνικών μέτρων για το ενεργειακό κόστος και για περαιτέρω αναστολή του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών 2 (ETS 2) έθεσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, προσερχόμενος την Πέμπτη στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι χρειάζεται πολιτική συμφωνία για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) μέχρι το τέλος του έτους και ανέφερε ότι τον Δεκέμβριο ενδέχεται να συζητηθεί η ένταξη της Κύπρου στη Ζώνη Σένγκεν.

«Το αίτημά μας είναι απλό και ξεκάθαρο: η ανάγκη επίδειξης περαιτέρω ευελιξίας από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη λήψη εθνικών μέτρων, αλλά και την ίδια στιγμή η περαιτέρω αναστολή εφαρμογής του ETS 2. Είναι κάτι που ζητούν αρκετά κράτη μέλη. Θα το στηρίξουμε», δήλωσε για το ενεργειακό κόστος.

Ο Πρόεδρος είπε ότι το παράνομο «μνημόνιο συνεργασίας» Τουρκίας – κατεχομένων θα τεθεί στη συζήτηση για την ενέργεια και την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (GSI). «Θα αναφερθούμε στη σπουδαιότητα, γεωπολιτική, ενεργειακή, οικονομική, του GSI, θα αναφερθούμε και στις παράνομες προσπάθειες της Τουρκίας σε σχέση με το συγκεκριμένο θέμα», ανέφερε.

Για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, χαιρέτισε τη νέα πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας, η οποία, όπως είπε, βασίζεται στην επιτυχημένη πρόταση που είχε υποβληθεί κατά την Κυπριακή Προεδρία. Ανέφερε ότι η Κύπρος αντιλαμβάνεται και στηρίζει την ανάγκη ενίσχυσης νέων πολιτικών της ΕΕ, όπως η άμυνα και η ασφάλεια, η ανταγωνιστικότητα και το μεταναστευτικό, αλλά όχι εις βάρος της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, του Ταμείου Συνοχής και της Πολιτικής Συνοχής, από τα οποία επωφελούνται οι Ευρωπαίοι πολίτες.

Ο κ. Χριστοδουλίδης εξέφρασε την ελπίδα να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος στις συζητήσεις και είπε ότι αναμένει έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Νοέμβριο. Επικαλέστηκε τις πολιτικές εξελίξεις, μεταξύ άλλων τις εκλογές στην Ισπανία και το αποτέλεσμα στη Σουηδία, οι οποίες ενδέχεται να δημιουργήσουν δυσκολίες. Σημείωσε επίσης ότι στη Σουηδία δεν υπάρχει κυβέρνηση και καταβάλλονται προσπάθειες σχηματισμού της, χωρίς να αποκλείεται οποιοδήποτε ενδεχόμενο, ενώ δεν είναι γνωστό αν μετά τις εκλογές στην Ισπανία θα καταστεί εφικτός ο σχηματισμός κυβέρνησης. Πρόσθεσε ότι το 2027 θα διεξαχθούν εκλογές στη Γαλλία, την Ιταλία και την Πολωνία, ενδεχομένως και σε άλλα κράτη μέλη.

«Είναι απαραίτητη ανάγκη να έχουμε πολιτική συμφωνία μέχρι το τέλος του έτους, διαφορετικά τα πράγματα σαφώς δυσκολεύουν και θεωρώ ότι θα στείλουμε και ένα αρνητικό μήνυμα και στους Ευρωπαίους πολίτες, αλλά και στον κόσμο γενικότερα», είπε. Ερωτηθείς από το ΚΥΠΕ αν η συζήτηση για το ΠΔΠ πρέπει να «ξεκλειδώσει» μέσω των νέων ίδιων πόρων, απάντησε ότι πρόκειται πρωτίστως για πολιτική και όχι οικονομική συζήτηση, η οποία πρέπει να αντανακλά τις προτεραιότητες της ΕΕ για την επόμενη περίοδο.

Αναφερόμενος στη διαμόρφωση του πακέτου, είπε ότι η ιρλανδική πρόταση προβλέπει μείωση 8% σε σχέση με την πρόταση της Επιτροπής. «Δεν είναι κάτι με το οποίο συμφωνούμε, αλλά, επειδή στο τέλος της ημέρας είναι ένας συμβιβασμός, θεωρώ ότι αυτή η μείωση θα αυξηθεί ακόμη λίγο, θα έχουμε μια διψήφια μείωση: 10%, 11%, 12%, αλλά το πιο σημαντικό είναι να υπάρξει πολιτική συμφωνία μέχρι το τέλος του έτους», ανέφερε. Εκτίμησε ότι το ΠΔΠ θα κυριαρχήσει στις συζητήσεις, μαζί με το νέο διαπραγματευτικό πλαίσιο και το ενεργειακό κόστος, το οποίο συνδέεται με την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ και επιβαρύνει οικογένειες και επιχειρήσεις εν μέσω μιας παρατεταμένης και πρωτοφανούς κρίσης.

Για τον Λίβανο, χαιρέτισε την απόφαση για συγκρότηση αποστολής της ΕΕ και είπε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι έτοιμη να αξιοποιηθεί ως επιχειρησιακό κέντρο, λόγω της εγγύτητας και των εξωτερικών σχέσεων της Κύπρου με τον Λίβανο, καθώς και της διαθέσιμης υποδομής για εκπαίδευση. Αναφέρθηκε στο εκπαιδευτικό κέντρο CYCLOPS, το οποίο ιδρύθηκε στην Κύπρο μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες και έχει ήδη εκπαιδεύσει άτομα από 50 χώρες της περιοχής. «Είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε αυτόν τον πολύ σημαντικό ρόλο», δήλωσε.

Για τη μετανάστευση, ανέφερε ότι οι ενέργειες της Κύπρου «μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως πρότυπο», καθώς έχουν οδηγήσει σε μείωση των αφίξεων πέραν του 90% και σε αύξηση των επιστροφών κατά 180%, σε σύγκριση με το 2022. Εξέφρασε επίσης τη στήριξή του σε ευρωπαϊκό μηχανισμό άμεσης ανάγκης, τον οποίο αναμένεται να προτείνει η Κομισιόν, ειδικότερα λόγω φαινομένων εργαλειοποίησης της μετανάστευσης από διάφορες χώρες.

Σχετικά με την αίτηση της Κυπριακής Δημοκρατίας για πλήρη ένταξη στη Ζώνη Σένγκεν, ο κ. Χριστοδουλίδης είπε ότι θα συζητήσει το θέμα με τους ομολόγους του, όπως είχε ήδη πράξει με την Πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η τεχνική επεξεργασία έχει ολοκληρωθεί και, όπως ανέφερε, η Κύπρος ευελπιστεί να συζητηθεί το θέμα στο αρμόδιο συμβούλιο εντός Δεκεμβρίου, ώστε να ληφθούν οι τελικές πολιτικές αποφάσεις.

Ερωτηθείς από το ΚΥΠΕ για τη συμφωνία Τραμπ – Πούτιν και το γεγονός ότι η ΕΕ δεν ενημερώθηκε ούτε συμμετείχε, είπε ότι το θέμα θα συζητηθεί και προβληματίζει. «Θα ήταν σαφώς καλύτερα να υπήρχε συνεννόηση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση για το συγκεκριμένο θέμα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι προτεραιότητα είναι να εξεταστεί τι κάνει η ίδια η ΕΕ και τα κράτη μέλη της, μεταξύ άλλων με μεγαλύτερη ευελιξία για τη λήψη εθνικών μέτρων.

Για την Κίνα και την ανταγωνιστικότητα, εκτίμησε ότι, μετά τη συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, υπάρχει σαφώς ενισχυμένη κοινή προσέγγιση ως προς τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να προσεγγίσει η ΕΕ την Κίνα και, ως εκ τούτου, δεν αναμένονται ιδιαίτερα δύσκολες συζητήσεις.

Αναφερόμενος στα κλειστά Στενά του Ορμούζ και στην επέκταση του πολεμικού μετώπου στην Ερυθρά Θάλασσα με τους Χούθι, είπε ότι αναμένει οι Ευρωπαίοι να κινηθούν προς την ίδια κατεύθυνση. Αυτή, όπως ανέφερε, περιλαμβάνει μέτρα με άμεσο αντίκτυπο στους πολίτες, πρωτίστως στα νοικοκυριά, στις οικογένειες και στις επιχειρήσεις, καθώς και θεσμικά μέτρα που δεν μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα, αλλά θα βοηθήσουν την ΕΕ να απεξαρτηθεί από την περιοχή. Στο πλαίσιο αυτό, είπε, θα αναφερθεί και στη σημασία του GSI και της διασύνδεσης των κρατών μελών. Πρόσθεσε ότι η Κύπρος κινείται επίσης προς την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν, μεταξύ άλλων, στις νέες προκλήσεις.

Για τη Σύνοδο ΕΕ – Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC), είπε ότι αναμένεται επιβεβαίωση για το αν θα πραγματοποιηθεί. «Εάν πραγματοποιηθεί, η Κύπρος θα είναι εκεί», ανέφερε, προσθέτοντας ότι στόχος είναι συγκεκριμένα παραδοτέα που θα φέρουν πιο κοντά την περιοχή του Κόλπου και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Υπενθύμισε ότι η σύνοδος ήταν μία από τις βασικές προτεραιότητες της Κυπριακής Προεδρίας και ότι στην Κύπρο πραγματοποιήθηκε άτυπη συνάντηση με τη συμμετοχή της Αιγύπτου, της Ιορδανίας, του Λιβάνου, χωρών του Κόλπου και της Συρίας. Η Κύπρος, είπε, υπήρξε ισχυρός υποστηρικτής στενότερης προσέγγισης της ΕΕ με την περιοχή μέσω συγκεκριμένων θετικών εξελίξεων. Μέχρι τότε, πρόσθεσε, δεν υπήρχε τελική απόφαση για τη σύνοδο.

Για τον ρόλο της ΕΕ ως παρόχου ασφάλειας στον Κόλπο, δήλωσε ότι η Ένωση πρέπει να έχει ενεργότερο ρόλο στη Μέση Ανατολή και στον Κόλπο, τόσο στον τομέα της ασφάλειας όσο και σε άλλους τομείς, καθώς η ασφάλεια της ΕΕ και του Κόλπου είναι αλληλένδετη. Ερωτηθείς αν θα καλωσόριζε την επιστροφή της Βρετανίας στην ΕΕ, απάντησε: «Αν η Βρετανία είναι έτοιμη να επιστρέψει, είμαστε έτοιμοι να τη καλωσορίσουμε».

Πηγή: ΚΥΠΕ