Προεδρικές 2028: Κερδίζει έδαφος η υποψηφιότητα Γιασεμίδη - Η Κεντροαριστερά αναζητά τον υποψήφιο που θα την ενώσει

kateliadi@politis.com.cy

Την ώρα που στον Δημοκρατικό Συναγερμό συνεχίζεται ο εμφύλιος για το χρίσμα του υποψηφίου για το 2028 και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας υλοποιεί κανονικά προεκλογική καμπάνια, αν και δηλώνει ότι ακόμη δεν αποφάσισε εάν θα είναι ξανά υποψήφιος (!), το ΑΚΕΛ κάνει ασκήσεις επί χάρτου για το ποιος θα μπορούσε να είναι συνδετικός κρίκος - κοινός υποψήφιος της Κεντροαριστεράς για τις προεδρικές.

ΑΛΜΑ αντί ΔΗΚΟ

Το ΑΚΕΛ δεν θέλει να επαναλάβει το μοντέλο της αυτόνομης κομματικής υποψηφιότητας, ούτε να εμφανιστεί ως μία πολιτική δύναμη απομονωμένη, χωρίς συμμάχους και συνεργασίες. Αντίθετα, επιδιώκει να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια ευρύτερη συμμαχία της Κεντροαριστεράς, με τη συμμετοχή του ΑΛΜΑ, της ΕΔΕΚ, των Οικολόγων - ίσως και του Volt. Στην πολιτική εξίσωση του ΑΚΕΛ, το ΑΛΜΑ του Οδυσσέα Μιχαηλίδη φαίνεται να καταλαμβάνει σε κάποιον βαθμό τον χώρο που παραδοσιακά εκπροσωπούσε το ΔΗΚΟ στις συνεργασίες με την Αριστερά. Με το ΔΗΚΟ πλέον στην κυβέρνηση, το ΑΚΕΛ αναζητά έναν νέο συνομιλητή στον ενδιάμεσο χώρο. Από τη στιγμή, λοιπόν, που το Δημοκρατικό Κόμμα στηρίζει Χριστοδουλίδη, το ΑΚΕΛ βρήκε νέο ΔΗΚΟ, το ΑΛΜΑ.

Τα νούμερα

Η αριθμητική των βουλευτικών εκλογών του περασμένου Μαΐου δείχνει ότι μια τέτοια συμμαχία δεν θα ξεκινούσε από χαμηλή βάση. Το άθροισμα των ποσοστών των πέντε κομμάτων αγγίζει το 38%, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μπορούν να μεταφερθούν αυτομάτως στις κάλπες. Το κρίσιμο είναι το κατά πόσον θα δημιουργούσαν μια εκλογική αφετηρία, στην οποία θα μπορούσαν να προστεθούν ψηφοφόροι από άλλους πολιτικούς χώρους, αλλά και ανέντακτοι. Στις βουλευτικές του περασμένου Μαΐου έλαβαν: ΔΗΣΥ 27,1%, ΑΚΕΛ 23,9%, ΕΛΑΜ 10,9%, ΔΗΚΟ 10,0%, ΑΛΜΑ (Οδυσσέας) 5,8%, Άμεση Δημοκρατία (Φειδίας) 5,4%, ΕΔΕΚ 3,3%, ΔΗΠΑ 3,1%, Volt 3,1%, Οικολόγοι 2,0%.

Βολιδοσκοπήσεις

Για την ώρα, γίνονται διακριτικές βολιδοσκοπήσεις και κάποιες συναντήσεις, ανταλλάσσονται απόψεις και εξετάζονται συγκεκριμένα πρόσωπα. Στο επίκεντρο αυτής της αναζήτησης βρίσκεται το όνομα του γνωστού οικονομολόγου Τάσου Γιασεμίδη, ο οποίος φαίνεται να συγκεντρώνει χαρακτηριστικά που θα μπορούσαν να τον καταστήσουν κοινά αποδεκτή επιλογή από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους της Κεντροαριστεράς.

ΑΚΕΛ

Το ζητούμενο για το ΑΚΕΛ είναι πλέον η εξεύρεση ενός υποψηφίου με ευρύτερη αποδοχή. Η δημιουργία ενός νέου πολιτικού πόλου, με κοινωνικοοικονομικό προσανατολισμό, ο οποίος θα μπορέσει να διεκδικήσει με αξιώσεις την εξουσία - και ο οποίος δεν θα τρομάζει το οικονομικό κατεστημένο και την επιχειρηματική ελίτ της χώρας. Ταυτόχρονα, όμως, το ΑΚΕΛ δεν θα ήθελε να κινδυνεύει να κατηγορηθεί από τη δική του βάση ότι εγκαταλείπει την πολιτική και ιδεολογική του ταυτότητα για να εξασφαλίσει μια εκλογικά πιο ευέλικτη υποψηφιότητα.

Μαυρογιάννης

Η υποψηφιότητα του Ανδρέα Μαυρογιάννη στις προεδρικές εκλογές του 2023, πλέον αποτελεί μάλλον παρελθόν ως προς την πολιτική της δυναμική. Παρά την αξιοπρεπή εκλογική παρουσία του, στο εσωτερικό του ΑΚΕΛ η προοπτική επανάληψης της υποψηφιότητάς του χάνει σταδιακά έδαφος. Ο κ. Μαυρογιάννης εμφανίζεται σαν έτοιμος από καιρό. Δήλωσε, μάλιστα, ότι δεν θα περιμένει το ΑΚΕΛ και ότι αρχές του νέου έτους ενδεχομένως να ανακοινώσει ανεξάρτητη υποψηφιότητα - κάτι που δεν είδαν με καλό μάτι στην Εζεκίας Παπαϊωάννου.

Το πολιτικό σκηνικό του 2028 απαιτεί, σύμφωνα με τη λογική που διαμορφώνεται στο ΑΚΕΛ, κάτι διαφορετικό: ένα φρέσκο και άφθαρτο πρόσωπο, με ανανεωμένη δημόσια εικόνα, ισχυρό κοινωνικό αποτύπωμα και δυνατότητα να απευθυνθεί σε ψηφοφόρους πέραν της παραδοσιακής εκλογικής βάσης του κόμματος. Και που δεν θα στηρίζει το αφήγημα του Αναστασιάδη στο Κραν Μοντανά…

Νέα βάση

Η επιλογή, για το κόμμα της Αριστεράς, δεν μπορεί να γίνει αποκομμένα από τις κοινωνικοοικονομικές σημερινές συνθήκες. Η ακρίβεια, ο πληθωρισμός, το κόστος ζωής, η στεγαστική κρίση, η ενεργειακή επιβάρυνση και η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών αποτελούν ζητήματα τα οποία απασχολούν περισσότερο την καθημερινότητα των πολιτών. Αυτή είναι η πραγματικότητα που θέλει να αξιοποιήσει πολιτικά το ΑΚΕΛ… ως Κεντροαριστερά. Η οικονομία μπορεί να αποτελέσει το κοινό έδαφος πάνω στο οποίο θα συναντηθούν κόμματα με διαφορετικές ιστορικές καταβολές και επιμέρους διαφωνίες.

Τάσος Γιασεμίδης

Η περίπτωση του Τάσου Γιασεμίδη δεν αφορά απλώς την αναζήτηση ενός ακόμα υποψηφίου, αλλά την πιθανότητα να βρεθεί ένα πρόσωπο που να μπορεί να γεφυρώσει τις αποστάσεις μεταξύ του ΑΚΕΛ, του ΑΛΜΑ και της ΕΔΕΚ, με προοπτική συμμετοχής και άλλων δυνάμεων. Ο κ. Γιασεμίδης έχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα. Είναι οικονομολόγος και η επαγγελματική του ταυτότητα συνδέεται άμεσα με τα ζητήματα που αναμένεται να κυριαρχήσουν στην προεκλογική ατζέντα του 2028 (κοινωνικοοικονομικά προβλήματα).

Δεύτερη παράμετρος

Υπάρχει, όμως, και μία δεύτερη, εξίσου σημαντική παράμετρος. Ο Τάσος Γιασεμίδης είναι ΕΔΕΚογενής και συνδέεται με την πολιτική σχολή του Γιαννάκη Ομήρου. Πρόκειται για το κομμάτι της ΕΔΕΚ με ηπιότερες και ρεαλιστικότερες προσεγγίσεις στο Κυπριακό, σε σύγκριση με τη σκληρή απορριπτική γραμμή που επικράτησε στο κόμμα επί ηγεσίας Σιζόπουλου. Δημιουργείται έτσι ένα πεδίο συνεννόησης του ΑΚΕΛ με τις άλλες ενδιαφερόμενες δυνάμεις. Ένας υποψήφιος ο οποίος θα μπορεί να γίνει αποδεκτός από όλους, χωρίς να υποχρεώνει κανένα κόμμα να εγκαταλείψει ολοκληρωτικά τις πολιτικές του θέσεις.

Θετικός ο Οδυσσέας

Ο επικεφαλής του ΑΛΜΑ βλέπει θετικά την προοπτική συνεργασίας με το ΑΚΕΛ, θεωρώντας ότι μπορεί να υπάρξει κοινό έδαφος για μια ευρύτερη πολιτική συμφωνία. Η συνάντησή του με τον ΓΓ του ΑΚΕΛ Στέφανο Στεφάνου πραγματοποιήθηκε σε ιδιαίτερα θετικό κλίμα. Ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης έχει δηλώσει ότι δεν στηρίζει υποψηφιότητα Μαυρογιάννη ούτε καθαρά κομματική υποψηφιότητα, ενώ φαίνεται να απορρίπτει και τον Στέλιο Πλατή ως κοινή επιλογή. Αντίθετα, η περίπτωση Γιασεμίδη θα μπορούσε να τον καλύπτει τόσο σε ό,τι αφορά την οικονομική/κοινωνική ατζέντα όσο και στο Κυπριακό.

Λογαριάζουν χωρίς την Ειρήνη

Η βουλευτής του ΑΛΜΑ Ειρήνη Χαραλαμπίδου δεν θέλει να ακούει για προοπτική συνεργασίας με το ΑΚΕΛ, γλυκοκοιτάζει προς Αβέρωφ Νεοφύτου μεριά και προκρίνει την αυτόνομη κάθοδο του κόμματος με υποψήφιο τον ίδιο τον Οδυσσέα Μιχαηλίδη - μία τέτοια επιλογή θα διατηρούσε την αυτονομία του ΑΛΜΑ και θα του έδινε μεγαλύτερη ευχέρεια κινήσεων στον δεύτερο γύρο. Ωστόσο, η κ. Χαραλαμπίδου δεν είναι καν μέλος του ΑΛΜΑ, γεγονός που προσδίδει διαφορετική βαρύτητα στη στάση της σε σχέση με τις αποφάσεις της ηγεσίας του κόμματος. Ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης μάλλον δεν θα ήθελε να μετρήσει τα κουκιά του, δύο χρόνια μετά τις βουλευτικές, γιατί μπορεί να τα βρει λίγα, κάτι που δεν θα ήταν καθόλου καλό για την εικόνα του ίδιου και του κόμματός του. Ο κ. Μιχαηλίδης εμφανίζεται έτοιμος να προχωρήσει σε συζητήσεις με το ΑΚΕΛ και όταν θα έρθει εκείνη η ώρα θα έχει να προτείνει και κάποια ονόματα.

ΕΔΕΚ

Ο σημαντικότερος ίσως παράγοντας που θα καθορίσει εάν αυτή η προσπάθεια μπορεί να αποκτήσει πραγματική υπόσταση είναι η ΕΔΕΚ. Το επικείμενο εκλογικό συνέδριο του κόμματος, 12-13 Δεκεμβρίου, και η ανάδειξη της νέας ηγεσίας του αποτελούν κομβικό σημείο για τις μετέπειτα εξελίξεις. Εάν η Σοφία Χριστοδούλου Μακρή επανεκλεγεί πρόεδρος, ανοίγει ο δρόμος για να εξεταστούν σοβαρά η αποχώρηση της ΕΔΕΚ από την κυβέρνηση και η αναζήτηση νέων πολιτικών συνεργασιών με δυνάμεις της Κεντροαριστεράς με κοινό άξονα τα κοινωνικοοικονομικά ζητήματα.

Αγκάθι το Κυπριακό

Το Κυπριακό, βεβαίως, παραμένει το μεγάλο αγκάθι. Εάν η ΕΔΕΚ περάσει υπό τον πολιτικό έλεγχο της ομάδας του Κωστή Ευσταθίου, εφόσον ο ίδιος ή πρόσωπο της δικής του πολιτικής κατεύθυνσης αναλάβει την ηγεσία, δεν θα υπάρχουν περιθώρια συνεργασίας με το ΑΚΕΛ. Οι θέσεις της συγκεκριμένης τάσης στο Κυπριακό βρίσκονται σε μεγάλη απόσταση από εκείνες του ΑΚΕΛ, γεγονός που καθιστά αδύνατη μια συμφωνία συνεργασίας. Επομένως, το αποτέλεσμα της εσωκομματικής αναμέτρησης στην ΕΔΕΚ δεν θα καθορίσει μόνο την επόμενη ημέρα του κόμματος. Θα επηρεάσει άμεσα και την προοπτική δημιουργίας ενός ευρύτερου κεντροαριστερού μετώπου.

Οικολόγοι

Στην προσπάθεια θα μπορούσαν να συμμετάσχουν και οι Οικολόγοι. Ήδη στελέχη του χώρου έχουν διαμηνύσει στο ΑΚΕΛ ότι υπάρχει διάθεση για συζήτηση και συμμετοχή σε μια ευρύτερη συνεργασία. Όμως, θα πρέπει πρώτα να ολοκληρωθούν οι δικές τους εσωκομματικές διαδικασίες (14 Νοεμβρίου εκλογικό συνέδριο) ώστε να ξεκαθαρίσει ποια πολιτική γραμμή θα επικρατήσει.

Volt

Πιο σύνθετη είναι η περίπτωση του Volt. Το κόμμα εμφανίζεται διχασμένο ανάμεσα στην πολιτική επιρροή του ΑΚΕΛ και του ΔΗΣΥ, καθώς και τα δύο κόμματα υποστηρίζουν τη λύση του Κυπριακού. Το ΑΚΕΛ, ωστόσο, εκτιμά ότι ένα ισχυρό τμήμα των ψηφοφόρων του Volt θα μπορούσε να στηρίξει τον υποψήφιο της Κεντροαριστεράς, ακόμα και αν η επίσημη κομματική τοποθέτηση κινηθεί διαφορετικά. Η εκτίμηση αυτή συνδέεται και με το ενδεχόμενο Χριστοδουλίδης ή ο υποψήφιος του ΔΗΣΥ να επιβαρυνθεί πολιτικά από τα ορατά ή αόρατα βαρίδια του ΕΛΑΜ. Συνεπώς, το θέμα δεν είναι μόνο ποιον θα επιλέξει επίσημα το Volt, αλλά και προς ποια κατεύθυνση θα κινηθεί η εκλογική του βάση.

Εναλλακτικά σενάρια

Στο κάδρο υπάρχουν και άλλα πρόσωπα. Ο δήμαρχος Λευκωσίας Χαράλαμπος Προύντζος θα μπορούσε να μπει στο τραπέζι των συζητήσεων, εάν υπάρξουν σοβαρές εξελίξεις στο Κυπριακό (ως κοινός υποψήφιος ΑΚΕΛ - ΑΛΜΑ, όχι και της ΕΔΕΚ). Και υπάρχει πάντα και η περίπτωση του ίδιου του ΓΓ του ΑΚΕΛ Στέφανου Στεφάνου. Η δική του υποψηφιότητα θα μπορούσε να εξεταστεί εάν αποτύχουν όλες οι προσπάθειες για εξεύρεση κοινά αποδεκτού προσώπου. Θα ήταν μια υποψηφιότητα με σαφή κομματική ταυτότητα και πολιτική συνέπεια, αλλά με περιορισμένες πιθανότητες να προσελκύσει ευρύτερα εκλογικά ακροατήρια. Μια λύση για την τιμή των όπλων, όχι για νίκη στις προεδρικές.

Περιμένουν την ΕΔΕΚ

Οι πραγματικές συζητήσεις αναμένεται να ξεκινήσουν μετά την ολοκλήρωση των εσωκομματικών διαδικασιών της ΕΔΕΚ, τον Δεκέμβριο, όταν θα έχει ξεκαθαρίσει ποιος θα ηγείται του κόμματος. Το ΑΚΕΛ προσφέρει την οργανωτική δύναμη και την κοινωνική του αναφορά, το ΑΛΜΑ βάζει μια διαφορετική πολιτική ταυτότητα, με έμφαση στη θεσμική αξιοπιστία και τη λογοδοσία, η ΕΔΕΚ προσθέτει ιστορική πολιτική αναφορά στον ενδιάμεσο χώρο, οι Οικολόγοι δίνουν την περιβαλλοντική διάσταση και το Volt ή ένα τμήμα του Volt θα μπορούσε να συμπληρώσει τη συνεργασία με μια ευρωπαϊκή και μεταρρυθμιστική προσέγγιση. Υπάρχει μια ισχυρή ομάδα στο ΑΚΕΛ που θεωρεί ότι ο Τάσος Γιασεμίδης θα μπορούσε να λειτουργήσει ως το πρόσωπο που συνθέτει αυτές τις διαφορετικές συνιστώσες.