Την ετοιμότητά του να ανταποκριθεί θετικά στο αίτημα της Βουλής και να καταθέσει ονομαστικά τους χορηγούς του ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης, εξέφρασε, με δηλώσεις του στον «Π», ο Γενικός Λογιστής της Δημοκρατίας, Ανδρέας Αντωνιάδης, υπό την προϋπόθεση, όπως διευκρίνισε, ότι θα συναινέσει σε κάτι τέτοιο και η Νομική Υπηρεσία. Όπως εκτιμάται, η Νομική Υπηρεσία δεν αναμένεται να προβάλει ένσταση, εφόσον διασφαλιστεί η εμπιστευτικότητα των στοιχείων λόγω προσωπικών δεδομένων. Ο κ. Αντωνιάδης απαντούσε σε ερώτηση του «Π» κατά πόσο προτίθεται να καταθέσει τους ονομαστικούς καταλόγους των χορηγών του Φορέα, όπως είναι η απαίτηση της Βουλής.
Τα στοιχεία ζήτησε ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Θεσμών και βουλευτής του ΔΗΣΥ, Δημήτρης Δημητρίου. Την περασμένη Πέμπτη απέστειλε επιστολή στον κ. Αντωνιάδη (βλ. φωτογραφία), με την οποία τον καλεί, στο πλαίσιο άσκησης του κοινοβουλευτικού ελέγχου, να αποστείλει το συντομότερο δυνατόν και σε κάθε περίπτωση πριν από την ερχόμενη Τετάρτη, οπότε και θα συνεδριάσει η Επιτροπή, τα ακόλουθα στοιχεία που αφορούν τη χρηματοδότηση του Φορέα:
- Ονομαστικό κατάλογο όλων των φυσικών και νομικών προσώπων από τα οποία ο ανεξάρτητος Φορέας Κοινωνικής Στήριξης έλαβε δωρεές ή/και εισφορές την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2020 έως την 31η Δεκεμβρίου 2025, ανά έτος.
- Τον αριθμό των προσώπων που κατέβαλαν ανώνυμα δωρεές ή/και εισφορές στον Φορέα κατά την ίδια πιο πάνω περίοδο, ανά έτος, και πόσα εξ αυτών ήταν φυσικά και πόσα νομικά πρόσωπα.
Μέτρα για αποτροπή διαρροών
Όπως κατέστησε σαφές στον «Π» ο Γενικός Λογιστής της Δημοκρατίας, Ανδρέας Αντωνιάδης, ο οποίος εκτελεί χρέη ταμία στον Φορέα, δεν υπάρχει καμία πρόθεση απόκρυψης στοιχείων από τη Βουλή. Παράλληλα, τόνισε ότι οι ονομαστικοί κατάλογοι των χορηγών θα διαβιβαστούν στη Βουλή με διαβαθμισμένο τρόπο, προκειμένου να αποτραπεί οποιαδήποτε διαρροή προσωπικών δεδομένων και ευαίσθητων πληροφοριών.
Τι ψάχνουν οι βουλευτές
Η παραίτηση της Πρώτης Κυρίας, Φιλίππας Καρσερά, από την προεδρία της Διαχειριστικής Επιτροπής του Φορέα σε συνδυασμό με τις προεδρικές εξαγγελίες για πιθανή κατάργησή του εκτόνωσαν μερικώς τις αντιδράσεις των πολιτών που προκάλεσε το videogate. Παρ’ όλα αυτά, δεν κατέστη δυνατόν να ανακοπεί ο κοινοβουλευτικός έλεγχος.
Οι βουλευτές της Επιτροπής Θεσμών ζητούν πλήρη ενημέρωση για το ποιοι βρίσκονται πίσω από τις ιδιωτικές εισφορές των πολλών εκατομμυρίων ευρώ προς τον Φορέα, με στόχο να διαπιστώσουν κατά πόσο:
1 Δόθηκαν οποιαδήποτε ανταλλάγματα για τις χορηγίες προς το συγκεκριμένο Ταμείο, για το οποίο από το 2024 έχουν διατυπωθεί καταγγελίες από βουλευτές ότι χρησιμοποιείται από το Προεδρικό για σκοπούς ψηφοθηρίας. Στο πολύκροτο βίντεο αφήνεται να νοηθεί ότι προκειμένου ένας μεγαλοεπενδυτής να προσπεράσει γραφειοκρατικές διαδικασίες ή να εξασφαλίσει την εύνοια του Προέδρου Χριστοδουλίδη θα έπρεπε να συνεισφέρει στο Ταμείο του Φορέα, του οποίου προήδρευε η Πρώτη Κυρία, και όχι σε οποιοδήποτε άλλο φιλανθρωπικό ίδρυμα.
2 Προκύπτει ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, καθώς πρόσφατη έρευνα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας εντόπισε περιπτώσεις φυσικών και νομικών προσώπων που προέβησαν σε μεγάλες δωρεές προς τον Φορέα -σε κάποιες περιπτώσεις έφτασαν τις €600.000- την ίδια στιγμή που διατηρούσαν συμβάσεις με το κράτος ή διεκδικούσαν νέες κρατικές συμβάσεις.
Όπως επισημαίνει η Ελεγκτική Υπηρεσία στην έκθεσή της για τον Φορέα, ημερομηνίας 4 Νοεμβρίου 2025, «η έλλειψη διαφάνειας που χαρακτηρίζει τη λειτουργία του Ταμείου δημιουργεί συνθήκες που δύνανται να προκαλέσουν δημόσια αμφισβήτηση». Και αυτό, όπως αναφέρεται, διότι «ο σύζυγος της προέδρου του Φορέα Κοινωνικής Στήριξης είναι ταυτόχρονα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο οποίος λαμβάνει αποφάσεις που επηρεάζουν άμεσα ή έμμεσα επιχειρηματίες και ιδιωτικές εταιρείες που προβαίνουν σε εισφορές».
Το μέλλον του Φορέα
Ερωτηθείς από τον «Π», ο Γενικός Λογιστής της Δημοκρατίας επιβεβαίωσε ότι, σήμερα Δευτέρα, θα διαβιβαστεί στον αρμόδιο υπουργό Εργασίας, Μαρίνο Μουσιούττα, εισήγηση της Διαχειριστικής Επιτροπής αναφορικά με το μέλλον του Φορέα, μετά την παραίτηση της Πρώτης Κυρίας, Φιλίππας Καρσερά, από την προεδρία του.
Σημειώνεται ότι η νομοθεσία που διέπει τη λειτουργία του Φορέα δεν αποκλείει την ανάληψη της προεδρίας της Διαχειριστικής Επιτροπής από άλλο πρόσωπο, νοουμένου ότι πρόκειται για πρόσωπο εγνωσμένου κύρους και ακεραιότητας.
Ειδικότερα, το άρθρο 6 του περί του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης Νόμου προβλέπει τα εξής:
- Καθιδρύεται Επιτροπή Διαχείρισης του Φορέα, η οποία συγκροτείται από πέντε μέλη περιλαμβανομένου του προέδρου και του ταμία.
- Πρόεδρος της Επιτροπής ορίζεται ο/η σύζυγος του/της εκάστοτε Προέδρου της Δημοκρατίας: Νοείται ότι, σε περίπτωση που ο/η σύζυγος του/της εκάστοτε Προέδρου της Δημοκρατίας δεν επιθυμεί να αναλάβει τα καθήκοντα προέδρου της Επιτροπής ή ο/η εκάστοτε Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν έχει σύζυγο, το Υπουργικό Συμβούλιο διορίζει ως πρόεδρο της Επιτροπής πρόσωπο εγνωσμένου κύρους και ήθους.
- Ταμίας ορίζεται ο εκάστοτε Γενικός Λογιστής της Δημοκρατίας ή οποιοδήποτε αρμοδίως εξουσιοδοτημένο από αυτόν πρόσωπο.
- Μέλη ορίζονται: (α) Οι εκάστοτε γενικοί διευθυντές των Υπουργείων Εργασίας, Παιδείας και Υγείας ή οποιοδήποτε αρμοδίως εξουσιοδοτημένο από αυτούς πρόσωπο.
Εκκρεμούν 1.800 αιτήσεις
Όπως προκύπτει από το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, την τελική απόφαση για το μέλλον του Φορέα Κοινωνικής Στήριξης θα λάβει το Υπουργικό Συμβούλιο, το οποίο καλείται είτε να αποφασίσει τη διάλυσή του είτε να προχωρήσει στον διορισμό νέου προέδρου της Διαχειριστικής Επιτροπής.
Πάντως, η πλειονότητα των πολιτικών κομμάτων εκφράζει την άποψη ότι δεν υφίσταται πλέον λόγος διατήρησης του συγκεκριμένου ταμείου. Υπενθυμίζεται ότι ο Φορέας δημιουργήθηκε κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, όταν τα δημόσια οικονομικά βρίσκονταν υπό έντονη πίεση, με στόχο τη στήριξη άπορων φοιτητών μέσω χορηγιών που προέρχονται αποκλειστικά από τον ιδιωτικό τομέα. Η κείμενη νομοθεσία απαγορεύει την οικονομική ενίσχυση του Φορέα με πόρους που προέρχονται από το Πάγιο Ταμείο της Δημοκρατίας.
Σύμφωνα με κόμματα που έχουν ήδη προαναγγείλει πρόθεση κατάθεσης πρότασης νόμου για διάλυση του Φορέα, η ευθύνη στήριξης των άπορων φοιτητών θα πρέπει να επανέλθει στις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες. Στο πλαίσιο αυτό, εισηγούνται όπως τον ρόλο αυτό αναλάβει το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών. Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αν ληφθεί απόφαση για διάλυση του Φορέα είτε από το Υπουργικό Συμβούλιο είτε από τη Βουλή, με την ψήφιση νομοθεσίας, αυτή δεν μπορεί να έχει άμεση εφαρμογή, καθώς εκκρεμούν περίπου 1.800 αιτήσεις φοιτητών, οι οποίες θα πρέπει προηγουμένως να τύχουν αξιολόγησης.
Δημοσιοποίηση από €20.000 και άνω
Στην τελευταία συνεδρία της Διαχειριστικής Επιτροπής του Φορέα Κοινωνικής Στήριξης, που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Δευτέρα, υιοθετήθηκε η εισήγηση του Γενικού Ελεγκτή, Ανδρέα Παπακωνσταντίνου, η οποία υποβλήθηκε στον Φορέα από τον περασμένο Νοέμβριο και προβλέπει τη δημοσιοποίηση των ονομάτων των χορηγών που εισφέρουν ποσά άνω των €20.000 ετησίως. Η εισήγηση εγκρίθηκε με άμεση ισχύ. Αυτό σημαίνει ότι όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που επιθυμούν να συνεισφέρουν στο Ταμείο και η εισφορά τους υπερβαίνει τις €20.000 θα πρέπει να υπογράφουν ειδικό έντυπο συγκατάθεσης για τη δημοσιοποίηση των στοιχείων τους από τη Διαχειριστική Επιτροπή. Χορηγίες χωρίς τη σχετική συγκατάθεση δεν θα γίνονται αποδεκτές. Η δημοσιοποίηση των χορηγών θα γίνεται στο τέλος κάθε έτους, με τον απολογισμό της Διαχειριστικής Επιτροπής. Η νέα ρύθμιση αφορά όλες τις χορηγίες που πραγματοποιούνται από τις 5 Ιανουαρίου 2026 και εντεύθεν.
