Η Προσωπική Απεσταλμένη του ΟΗΕ διαπιστώνει έλλειψη προόδου, αποκλείει προς το παρόν νέο «5+1». Ο Έρχιουρμαν λέει ότι η συνάντηση ήταν χρήσιμη αλλά όχι παραγωγική. Ο Χριστοδουλίδης παρουσιάζει την πενταμερή του πρόταση, περιλαμβανομένων των προηγούμενων συγκλίσεων. Ο Μαυρογιάννης προειδοποιεί ότι οι προηγούμενες συγκλίσεις μπορεί να χαθούν.
Η τρίτη στη σειρά συνάντηση των ηγετών, οι δύο στην παρουσία της κ. Ολγκίν, ολοκληρώθηκε χθες χωρίς αποτέλεσμα και χωρίς σχέδια για μια διευρυμένη συνάντηση «5+1» με τις εγγυήτριες δυνάμεις.
Η Προσωπική Απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, συνάντησε τον Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Τουφάν Έρχιουρμαν στο παλιό αεροδρόμιο Λευκωσίας για περίπου δύο ώρες και ακολούθως εξέδωσε μια χλιαρή δήλωση για τη σημασία του διαλόγου.
Η κ. Ολγκίν ανέφερε ότι οι ηγέτες αντάλλαξαν προτάσεις για το πώς θα ξεκινήσουν ουσιαστικές διαπραγματεύσεις, ενώ συζήτησαν τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ), σημειώνοντας ότι έχουν γίνει ορισμένα βήματα προόδου. Οι προσπάθειες θα συνεχιστούν τόσο στα ΜΟΕ όσο και στην έναρξη ειρηνευτικών συνομιλιών, πρόσθεσε.
Περιμένει περισσότερα
Μιλώντας στους δημοσιογράφους, η Απεσταλμένη του Αντόνιο Γκουτέρες υπογράμμισε μεν τη σημασία της ανταλλαγής απόψεων μεταξύ των ηγετών κατά τη διάρκεια αυτής της «προδιαπραγματευτικής» φάσης, ωστόσο ερωτηθείσα για νέα συνάντηση, απάντησε: «Εξαρτάται από αυτούς, γιατί χρειαζόμαστε αποτελέσματα στα ΜΟΕ, αναμένω κάτι περισσότερο». Η Ολγκίν σημείωσε ότι κάθε διαδικασία έχει τη δική της δυναμική αλλά αυτή είναι «κάπως αργή». Όσον αφορά βήματα στα ΜΟΕ ανέφερε ότι οι δύο πλευρές θα μπορούσαν να προχωρήσουν στο χαλλούμι και σε τέλη στα σημεία διέλευσης μέσα στις επόμενες τρεις με τέσσερις εβδομάδες.
Την Τρίτη, η Προσωπική Απεσταλμένη του ΟΗΕ είχε στείλει ένα πολύ σαφές μήνυμα και στους δύο ηγέτες, καλώντας τους να προχωρήσουν σε απτά βήματα στα ΜΟΕ, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η έλλειψη προόδου δεν δικαιολογεί την πραγματοποίηση μιας νέας συνάντησης «5+1».
Ανέφερε ακόμα ότι η χθεσινή τριμερής θα επικεντρωνόταν στην τετραμερή πρόταση του Έρχιουρμαν για τη μεθοδολογία, κάτι όμως που ενόχλησε και τους δύο ηγέτες, οι οποίοι εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους τηλεφωνικώς. Και οι δύο φαίνεται να πιστεύουν ότι το ζήτημα δεν είναι αντικείμενο περαιτέρω διαπραγμάτευσης.
Ερωτηθείσα χθες από τον Πολίτη αν οι ηγέτες εισάκουσαν την έκκλησή της για πρόοδο, η Ολγκίν απάντησε: «Όχι ακόμη». Σε σχέση με την προοπτική νέας «5+1», είπε: «Προς το παρόν, δεν πρόκειται να υπάρξει».
Το ζήτημα της μεθοδολογίας «έχει επιλυθεί»
Ερωτηθείς να σχολιάσει το θέμα της μεθοδολογίας πριν μεταβεί χθες στην τριμερή, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι έχει ήδη απαντήσει σε καθένα από τα τέσσερα σημεία του Έρχιουρμαν και τα θεωρεί «επιλυμένα». Για τις προηγούμενες συγκλίσεις είπε: «Επιδιώκουμε την επανέναρξη των συνομιλιών από το σημείο που διακόπηκαν, διασφαλίζοντας το κεκτημένο των διαπραγματεύσεων». Σε ό,τι αφορά το χρονοδιάγραμμα των συνομιλιών, υποστήριξε ότι, εάν γίνουν αποδεκτές οι προηγούμενες συγκλίσεις, τότε το 80%-90% των ζητημάτων έχει επιλυθεί. «Αν δεν γίνουν αποδεκτές και ξεκινήσουμε από την αρχή, πώς μπορούμε να μιλάμε για χρονοδιαγράμματα;»
Σε σχέση με το ότι δεν θα υπάρξει επιστροφή στο status quo σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών, είπε: «Κανείς δεν το αποδέχεται αυτό, ούτε καν η διεθνής κοινότητα». Για την πολιτική ισότητα υποστήριξε ότι αυτό το ζήτημα είχε διευθετηθεί στην προηγούμενη συνάντηση, με το κοινό ανακοινωθέν της 11ης Δεκεμβρίου, το οποίο αναφερόταν στην πολιτική ισότητα όπως περιγράφεται στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Η πρόταση Χριστοδουλίδη
Σε δηλώσεις μετά την τριμερή, ο Πρόεδρος επανέλαβε τα σημεία για τη μεθοδολογία στη συζήτηση. Ειδικά για την πολιτική ισότητα είπε ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά ουδέποτε την αμφισβήτησε. «Το πρόβλημα στο παρελθόν, με τον προηγούμενο Τουρκοκύπριο ηγέτη, ήταν ότι η πολιτική ισότητα παρουσιαζόταν ως κυριαρχική ισότητα, κάτι που δεν προβλέπεται πουθενά», είπε.
Ο Χριστοδουλίδης παρουσίασε επίσης την πενταμερή του πρόταση για τα ΜΟΕ και την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, η οποία έχει ως εξής:
- Επαναβεβαίωση του πλαισίου λύσης, όπως αποτυπώνεται στο κοινό ανακοινωθέν της 11ης Δεκεμβρίου.
- Επαναβεβαίωση των προηγούμενων συγκλίσεων, ζητώντας από τον ΟΗΕ να ετοιμάσει έγγραφο με τις συγκλίσεις μέχρι το Κραν Μοντανά. Εκείνες που αφορούν εσωτερικές πτυχές θα κοινοποιηθούν και στις δύο κοινότητες «και όσες συμφωνούνται και από τις δύο πλευρές θα παραμείνουν στο έγγραφο».
- Εκείνες που αφορούν τις εξωτερικές πτυχές μιας λύσης θα κοινοποιηθούν και στα πέντε μέρη (συμπεριλαμβανομένων των εγγυητριών δυνάμεων) και «όσες συμφωνούνται από όλους τους πέντε θα παραμείνουν επίσης στο έγγραφο».
- Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ θα συγκαλέσει επίσημη, διευρυμένη διάσκεψη για να ανακοινώσει την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων βάσει του εγγράφου των συγκλίσεων.
- Στη διάσκεψη θα ανακοινωθούν τέσσερα νέα σημεία διέλευσης: Κόκκινα, Λουρουτζίνα, Μια Μηλιά και Αθηένου–Πύροι–Αγλαντζιά.
Η Προσωπική Απεσταλμένη του ΟΗΕ διαπίστωσε έλλειψη προόδου και απέκλεισε προς το παρόν μία νέα «5+1» συνάντηση. Ο Χριστοδουλίδης παρουσίασε την πενταμερή πρότασή του που στην ουσία ξανανοίγει το θέμα των συγκλίσεων και ο Έρχιουρμαν επιμένει στη δική του πρόταση για συμφωνία πρώτα στη διαδικασία
Σε ό,τι αφορά τα νέα οδοφράγματα ο Πρόεδρος φάνηκε να μεταβάλλει κάπως τη στάση του. Για τη Μια Μηλιά είπε ότι ήταν έτοιμος να προχωρήσει «ακόμη και σήμερα», ενώ για το Αθηένου–Αγλαντζιά δήλωσε έτοιμος να αποδεχθεί την πρόταση του ΓΓ του ΟΗΕ, η οποία είχε παρουσιαστεί στην τελευταία συνάντηση «5+1» τον περασμένο Ιούλιο. Η προϋπόθεση εδώ είναι ότι η νέα θέση υιοθετείται ως μέρος του πενταμερούς του πακέτου. Ο Χριστοδουλίδης είπε επίσης ότι ήταν έτοιμος να ανακοινώσει πρόσθετα μονομερή μέτρα στήριξης των Τουρκοκυπρίων στη διάσκεψη. Τέλος, δήλωσε ότι πρότεινε στον Τουρκοκύπριο ηγέτη να συναντηθούν εντός των επόμενων δύο εβδομάδων, ακόμη και χωρίς την παρουσία της κ. Ολγκίν.
Μαυρογιάννης: Υπονόμευση των συγκλίσεων
Μιλώντας στην Πολίτη, ο πρώην διαπραγματευτής, Ανδρέας Μαυρογιάννης, προειδοποίησε ότι η πρόταση του Προέδρου θέτει εν αμφιβόλω όλες τις προηγούμενες συγκλίσεις. Στο παρελθόν, όταν ο ίδιος και ο ομόλογός του Οζντίλ Ναμί είχαν αναλάβει να επιβεβαιώσουν τις προηγούμενες συγκλίσεις, αν η μία πλευρά ήθελε να κάνει αλλαγές έπρεπε να συμφωνήσει και η άλλη, διαφορετικά οι υφιστάμενες συγκλίσεις παρέμεναν ανέπαφες.
«Με την πρόταση του Προέδρου, η αρχή του να ξεκινήσουμε από το σημείο που μείναμε ανατρέπεται. Όλοι πρέπει να συμφωνήσουν. Αν μία πλευρά δεν συμφωνεί με τις υφιστάμενες συγκλίσεις, τότε οι συγκλίσεις χάνονται. Πολύ περισσότερο που, σύμφωνα με την πρόταση Χριστοδουλίδη, λόγο στην τελική έγκριση των συγκλίσεων θα έχουν και οι εγγυήτριες δυνάμεις».
Ο Μαυρογιάννης προειδοποίησε ότι αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω καθυστερήσεις, επισημαίνοντας ότι ο χρόνος εξαντλείται επικίνδυνα καθώς η θητεία του σημερινού Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ λήγει σε έντεκα μήνες.
«Χρήσιμη αλλά όχι παραγωγική»
Από την πλευρά του, ο κ. Έρχιουρμαν χαρακτήρισε την τριμερή «όχι ιδιαίτερα παραγωγική αλλά χρήσιμη», λέγοντας ότι συνέβαλε στην αύξηση της αμοιβαίας κατανόησης. «Πρότεινα όπως οι δύο ηγέτες συναντηθούν χωρίς τον ΟΗΕ και αυτό έγινε αποδεκτό», είπε, προσθέτοντας ότι ο κ. Χριστοδουλίδης συμφώνησε να συναντηθούν εντός των επόμενων δύο εβδομάδων. Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης τόνισε την ανάγκη να συνεχιστεί ο διάλογος εάν η διαδικασία πρόκειται να προχωρήσει.
Σε σχέση με τις προτάσεις του για τη μεθοδολογία ο κ. Έρχιουρμαν υποστήριξε ότι δεν αποτελούν «προϋποθέσεις» αλλά ζητήματα διαδικασίας και αρχής που πρέπει να συμφωνηθούν πριν από την έναρξη των συνομιλιών, όπως ακριβώς καθορίζονται οι κανόνες πριν από την έναρξη ενός ποδοσφαιρικού αγώνα.
Για την πολιτική ισότητα, ενώ αυτή έχει γίνει αποδεκτή κατ’ αρχήν, δεν υπάρχει σαφής θέση για την εκ περιτροπής Προεδρία και την αποτελεσματική συμμετοχή, τα οποία επίσης πρέπει να γίνουν αποδεκτά κατ’ αρχήν, είπε. Η συχνότητα της εκ περιτροπής Προεδρίας μπορεί να αποφασιστεί στη διαπραγμάτευση, πρόσθεσε. Το ίδιο ισχύει και για το χρονοδιάγραμμα: πρέπει να γίνει αποδεκτό κατ’ αρχήν, ενώ η ακριβής διάρκειά του μπορεί να αποφασιστεί αφού ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις, ανέφερε ο Τουρκοκύπριος ηγέτης.
Σε σχέση με την πενταμερή πρόταση του Χριστοδουλίδη είπε ότι δεν υπάρχει τίποτε νέο, πέρα από μια μετατόπιση θέσης στο ζήτημα των οδοφραγμάτων.
