Τη μετεξέλιξη και όχι την κατάργηση του Φορέα Κοινωνικής Στήριξης προωθεί, τελικά, η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη. Στο πλαίσιο αυτό, δρομολογείται η κατάθεση τροποποιητικού νομοσχεδίου στη Βουλή, με στόχο την τροποποίηση της κείμενης νομοθεσίας που διέπει τη λειτουργία του Φορέα. Το γεγονός επιβεβαίωσε χθες στον «Π» η υφυπουργός παρά τω Προέδρω, Ειρήνη Πική, η οποία κλήθηκε να παραστεί στην αυριανή συνεδρία της Επιτροπής Θεσμών της Βουλής όπου θα συζητηθεί το μέλλον του συγκεκριμένου φιλανθρωπικού ταμείου, το οποίο, δυστυχώς, έχει ταυτιστεί στη δημόσια συνείδηση με φαινόμενα αδιαφάνειας και ψηφοθηρίας.
Όταν ξέσπασε το σκάνδαλο του videogate, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ανακοίνωσε ότι γίνονται σκέψεις για κατάργηση του Φορέα. Η προεδρική δήλωση στόχευε στην εκτόνωση της λαϊκής κατακραυγής που προκλήθηκε από το πολύκροτο βίντεο, στο οποίο αφήνεται να νοηθεί ότι προκειμένου ένας μεγαλοεπενδυτής να παρακάμψει γραφειοκρατικές διαδικασίες ή να εξασφαλίσει την εύνοια του Προέδρου Χριστοδουλίδη θα έπρεπε να συνεισφέρει στο Ταμείο του Φορέα, του οποίου προήδρευε η πρώτη κυρία.
Το videogate υποχρέωσε την κ. Καρσερά σε παραίτηση από την προεδρία του Φορέα, και τον σύγαμπρο του Προέδρου, Χαράλαμπο Χαραλάμπους, σε παραίτηση από τη θέση του διευθυντή του Γραφείου του.
Δεν θα μάθουμε ποτέ
Από τον Μάρτιο του 2023, όταν ανέλαβε την προεδρία της Διαχειριστικής Επιτροπής του Φορέα η πρώτη κυρία, Φιλίππα Καρσερά, έως τα τέλη του 2025, στο Ταμείο του Φορέα κατατέθηκαν συνολικά €6,4 εκατ., προερχόμενα αποκλειστικά από ιδιωτικές χορηγίες. Ωστόσο, δεν θα μάθουμε ποτέ ποιοι ήταν οι χορηγοί αυτοί ούτε το ύψος της συνεισφοράς του καθενός, καθώς με γνωματεύσεις τους τόσο ο Γενικός Εισαγγελέας, Γιώργος Σαββίδης, όσο και η επίτροπος Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, Μαρία Μανώλη Χριστοφίδου, έβαλαν ταφόπλακα στον κοινοβουλευτικό έλεγχο που δρομολογούσαν οι βουλευτές της Επιτροπής Θεσμών για το Ταμείο, επικαλούμενοι παραβίαση προσωπικών δεδομένων.
Στα δύο η Βουλή
Τη μετεξέλιξη του Φορέα προτείνει και ο ΔΗΣΥ, ο οποίος κατέθεσε σχετική πρόταση νόμου για την τροποποίηση της κείμενης νομοθεσίας που διέπει τη λειτουργία του Φορέα, με στόχο την υιοθέτηση σαφών διαδικασιών που ενισχύουν τη διαφάνεια και τη δημόσια λογοδοσία.
Στην αυριανή συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Θεσμών θα εξεταστεί και δεύτερη πρόταση νόμου, η οποία εισηγείται τη διάλυση του Φορέα. Πίσω από τις δύο αντικρουόμενες προτάσεις νόμου βρίσκονται τα δύο μεγάλα κόμματα της Βουλής, ο ΔΗΣΥ και το ΑΚΕΛ.
Με δεδομένο ότι η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη τάσσεται υπέρ της μετεξέλιξης του Φορέα, αναμένεται να καταβληθεί προσπάθεια ώστε τα συγκυβερνώντα κόμματα ΔΗΚΟ, ΔΗΠΑ και ΕΔΕΚ να στηρίξουν το νομοσχέδιο που θα καταθέσει το Υπουργείο Εργασίας στη Βουλή. Σε περίπτωση που δεν εξασφαλιστεί η απαιτούμενη πλειοψηφία, θεωρείται βέβαιο ότι η κυβέρνηση θα στηρίξει την πρόταση νόμου του ΔΗΣΥ.
Γιατί κατάργηση
Η πρόταση νόμου για την κατάργηση του Φορέα Κοινωνικής Στήριξης κατατέθηκε από τον γενικό γραμματέα του ΑΚΕΛ, Στέφανο Στεφάνου, εκ μέρους των βουλευτών του κόμματος, και συνυπογράφεται από τον βουλευτή του ΔΗΣΥ Κυριάκο Χατζηγιάννη και από τη βουλεύτρια του Volt Αλεξάνδρα Ατταλίδου.
Η πρόταση νόμου τιτλοφορείται ως «Ο περί του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης (Καταργητικός) Νόμος του 2026» και προνοεί την κατάργηση του Φορέα και τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων και των περιουσιακών του στοιχείων στο Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών Κύπρου (ΙΚΥΚ).
Όπως αναφέρεται στο κείμενο της πρότασης, ο προτεινόμενος νόμος αποσκοπεί στη ρύθμιση της διάθεσης της περιουσίας του Φορέα, ώστε αυτή να περιέλθει στο ΙΚΥΚ, το οποίο θα δύναται να την αξιοποιήσει για την κοινωνική στήριξη των νέων μέσω της Εκπαίδευσης. Με τον τρόπο αυτόν, επιδιώκεται η ενίσχυση του κοινωνικού αποτυπώματος της περιουσίας του Φορέα, καθώς και η εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος.
Σύμφωνα με τον κ. Στεφάνου, «η διάλυση του Φορέα θα συμβάλει στην αποφυγή διοικητικών επικαλύψεων, στη χρηστή διοίκηση, στη διαφάνεια, στη λογοδοσία και στη βέλτιστη αξιοποίηση των δημόσιων πόρων».
Διατήρηση με αλλαγές
Η πρόταση νόμου του ΔΗΣΥ κατατέθηκε από τον βουλευτή του κόμματος Νίκο Γεωργίου και συνυπογράφεται από τον ανεξάρτητο σοσιαλιστή βουλευτή Κωστή Ευσταθίου.
Σκοπός της πρότασης νόμου, η οποία φέρει τον τίτλο «Ο περί του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης (Τροποποιητικός) Νόμος του 2026», είναι η τροποποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας, ώστε να θεσπιστούν οι αναγκαίες ασφαλιστικές δικλίδες για την ενίσχυση της λογοδοσίας και της διαφάνειας στις εργασίες του Φορέα.
Ειδικότερα, προτείνονται οι ακόλουθες αλλαγές:
1 Ο Φορέας δύναται να αποδέχεται ιδιωτικές χρηματικές εισφορές από φυσικά ή νομικά πρόσωπα, νοουμένου ότι το συνολικό ύψος των εισφορών που καταβάλλονται ετησίως από το ίδιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο δεν υπερβαίνει το ποσό των πενήντα χιλιάδων ευρώ (€50.000).
2 Ως πρόεδρος της Διαχειριστικής Επιτροπής του Φορέα ορίζεται πρόσωπο εγνωσμένου κύρους και ήθους, αντί της πρώτης κυρίας της Δημοκρατίας.
3 Ο Φορέας υποχρεούται να τηρεί μητρώο αναφορικά με τους πόρους του, στο οποίο καταχωρίζονται τα στοιχεία των δωρητών, το ύψος του καταβληθέντος ποσού και η ημερομηνία καταβολής του.
4 Η Επιτροπή Διαχείρισης του Φορέα υποχρεούται να αναρτά στην επίσημη ιστοσελίδα του κατάλογο των πόρων του Ταμείου, στον οποίον περιλαμβάνονται τα φυσικά και νομικά πρόσωπα των δωρητών του τρέχοντος έτους που κατέβαλαν ποσά άνω των πεντακοσίων ευρώ (€500), καθώς και το συνολικό ποσό που καταβλήθηκε από κάθε πρόσωπο. Η ανάρτηση πραγματοποιείται κατόπιν έγγραφης και ρητής συγκατάθεσης του δωρητή για τη δημοσιοποίηση των σχετικών στοιχείων. Σε περίπτωση που ο δωρητής δεν παράσχει εκ των προτέρων τη γραπτή συγκατάθεσή του για τη δημοσιοποίηση του ονόματός του, του ποσού και της ημερομηνίας καταβολής, ο Φορέας δεν αποδέχεται την εισφορά.
Ασφαλιστικές δικλίδες
Όπως δήλωσε στον «Π» ο κ. Γεωργίου, με την πρόταση νόμου που κατέθεσε θεσπίζονται οι αναγκαίες ασφαλιστικές δικλίδες για την ενίσχυση της λογοδοσίας και της διαφάνειας στο ταμείο του Φορέα, λαμβάνοντας υπόψη και την έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, ημερομηνίας 4 Νοεμβρίου 2025.
Όπως διαπίστωσε η Ελεγκτική Υπηρεσία μετά από έλεγχο που διενήργησε στον Φορέα Κοινωνικής Στήριξης, η καταβολή εισφορών προς το συγκεκριμένο ταμείο, του οποίου προεδρεύει η σύζυγος του Προέδρου της Δημοκρατίας, δημιουργεί συνθήκες ιδιάζουσας σχέσης. Και αυτό διότι τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που συνεισφέρουν στο ταμείο έχουν, κατά πάσα πιθανότητα, νόμιμες συναλλαγές με το κράτος, ενώ τα συμφέροντά τους ενδέχεται να επηρεάζονται άμεσα ή έμμεσα από αποφάσεις ή ενέργειες της Εκτελεστικής Εξουσίας.
