Το Υπουργείο Οικονομικών κατέθεσε χθες ενώπιον της Ολομέλειας της Βουλής για ψήφιση δύο νομοσχέδια που αφορούν το μέλλον του ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης, από την προεδρία του οποίου υποχρεώθηκε πρόσφατα να παραιτηθεί η Πρώτη Κυρία, Φιλίππα Καρσερά, μετά το λεγόμενο videogate με τους υποτιθέμενους επενδυτές, από το οποίο το Προεδρικό εκτέθηκε ανεπανόρθωτα.
Εξαιτίας του εν λόγω βίντεο, το οποίο ενίσχυσε τις υποψίες ότι ο Φορέας χρησιμοποιείται από το Προεδρικό για σκοπούς ψηφοθηρίας, η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη αποφάσισε, κατόπιν της έντονης κριτικής που δέχθηκε, να καταργήσει τον Φορέα Κοινωνικής Στήριξης. Προς αυτή την κατεύθυνση, ο Υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, κατέθεσε χθες στη Βουλή για ψήφιση δύο νομοσχέδια. Με το πρώτο επιδιώκεται η διάλυση του Φορέα και με το δεύτερο το άνοιγμα ειδικού λογαριασμού στην Κεντρική Τράπεζα Κύπρου, στον οποίο θα κατατίθενται εφεξής όλες οι δωρεές και χορηγίες για σκοπούς παροχής πρόσθετης οικονομικής στήριξης σε φοιτητές που προέρχονται από οικογένειες με οικονομικά ή κοινωνικά προβλήματα. Το συγκεκριμένο νομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης διάταξη για την έγκριση Κανονισμών από το Υπουργικό Συμβούλιο, με τους οποίους θα καθορίζονται πρόσθετες κατηγορίες στήριξης των εν λόγω φοιτητών.
Τον τραπεζικό λογαριασμό, ο οποίος υπάρχει ήδη – πρόκειται για τον λογαριασμό που χρησιμοποιεί ο Φορέας – θα εποπτεύει ο Γενικός Λογιστής της Δημοκρατίας. Σε αυτόν θα μπορούν να προβαίνουν σε δωρεές ιδιώτες, νομικά πρόσωπα, ιδρύματα και οργανωμένα σύνολα, για σκοπούς ενίσχυσης άπορων φοιτητών μέσω της Υπηρεσίας Χορηγιών και Επιδομάτων του Υπουργείου Οικονομικών, στη βάση θεσμοθετημένων κριτηρίων που θα καθοριστούν με Κανονισμούς.
Οι βασικές πρόνοιες
Το νομοσχέδιο του Υπουργείου Οικονομικών προβλέπει, μεταξύ άλλων, τα εξής:
Κάθε πράξη παραλαβής δωρεάς θα πρέπει να εγκρίνεται από τον Υπουργό Οικονομικών, νοουμένου ότι εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον.
Για λόγους διαφάνειας, η αποδοχή οποιασδήποτε δωρεάς πέραν των 20 χιλιάδων ευρώ προϋποθέτει τη ρητή συγκατάθεση του δωρητή για τη δημοσιοποίηση του ονόματός του και του ποσού της δωρεάς, μετά το τέλος του ακαδημαϊκού έτους που αφορά η δωρεά.
Τα ποσά που θα κατατίθενται στον ειδικό λογαριασμό θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την παροχή πρόσθετης στήριξης στους δικαιούχους φοιτητές, πέραν του ύψους της φοιτητικής χορηγίας που δικαιούνται κάθε χρόνο.
Προκαλεί το Προεδρικό
Στο νομοσχέδιο που κατέθεσε χθες στη Βουλή ο Μάκης Κεραυνός γίνεται εισήγηση για τη δημοσιοποίηση των ονομάτων των χορηγών όταν οι δωρεές ξεπερνούν τις €20.000. Η κυβέρνηση του Νίκου Χριστοδουλίδη εμφανίζεται σήμερα ως θιασώτης της διαφάνειας, ενώ τα τελευταία δυο χρόνια το Προεδρικό έκανε τα πάντα για να κρατήσει τον ονομαστικό κατάλογο των χορηγών του Φορέα στο σκοτάδι.
Από τον Μάρτιο του 2023, όταν ανέλαβε την προεδρία της Διαχειριστικής Επιτροπής του Φορέα η Πρώτη Κυρία, Φιλίππα Καρσερά, έως τα τέλη του 2025, στο ταμείο του Φορέα κατατέθηκαν συνολικά €6,4 εκατ., προερχόμενα αποκλειστικά από ιδιωτικές χορηγίες. Ωστόσο, δεν θα μάθουμε ποτέ ποιοι είναι οι χορηγοί αυτοί ούτε το ύψος της συνεισφοράς του καθενός, καθώς με γνωματεύσεις τους τόσο ο Γενικός Εισαγγελέας, Γιώργος Σαββίδης, όσο και η Επίτροπος Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, Μαρία Μανώλη Χριστοφίδου, έβαλαν ταφόπλακα στον κοινοβουλευτικό έλεγχο που δρομολογούσαν οι βουλευτές της Επιτροπής Θεσμών για τον Φορέα, επικαλούμενοι παραβίαση προσωπικών δεδομένων.
Τι ψάχνουν οι βουλευτές
Οι βουλευτές της Επιτροπής Θεσμών ζητούν πλήρη ενημέρωση ως προς το ποιοι βρίσκονται πίσω από τις ιδιωτικές εισφορές των πολλών εκατομμυρίων ευρώ προς τον Φορέα, με στόχο να διαπιστώσουν κατά πόσο:
1 Παραχωρήθηκαν οποιαδήποτε ανταλλάγματα για τις χορηγίες προς το συγκεκριμένο Ταμείο, για το οποίο από το 2024 έχουν διατυπωθεί καταγγελίες από βουλευτές ότι χρησιμοποιείται από το Προεδρικό για σκοπούς ψηφοθηρίας. Στο πολύκροτο βίντεο (videogate) που διέρρευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στο οποίο πρωταγωνιστούν συνεργάτες του Προέδρου, αφήνεται να νοηθεί ότι, προκειμένου ένας μεγαλοεπενδυτής να προσπεράσει γραφειοκρατικές διαδικασίες ή να εξασφαλίσει την εύνοια του Προέδρου Χριστοδουλίδη, θα έπρεπε να συνεισφέρει στο Ταμείο του Φορέα, του οποίου προήδρευε η Πρώτη Κυρία.
2 Εγείρεται ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, καθώς πρόσφατη έρευνα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας εντόπισε περιπτώσεις φυσικών και νομικών προσώπων που προέβησαν σε μεγάλες δωρεές προς τον Φορέα — οι οποίες, σε ορισμένες περιπτώσεις, ξεπέρασαν τις €600.000 — την ίδια στιγμή που διατηρούσαν συμβάσεις με το κράτος ή διεκδικούσαν νέες κρατικές συμβάσεις.
Κατάργηση και ΙΚΥΚ
Πέραν της εισήγησης της κυβέρνησης Χριστοδουλίδη, στο τραπέζι βρίσκεται και η πρόταση νόμου του ΑΚΕΛ, η οποία προβλέπει μεν την κατάργηση του Φορέα Κοινωνικής Στήριξης, αλλά και τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων και των περιουσιακών του στοιχείων στο Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών Κύπρου. Την πρόταση νόμου του ΑΚΕΛ συνυπογράφουν ο βουλευτής του ΔΗΣΥ, Κυριάκος Χατζηγιάννης, και η βουλεύτρια του Volt, Αλεξάνδρα Ατταλίδου.
Διατήρηση με αλλαγές
Αντίθετα, η πρόταση νόμου του ΔΗΣΥ που κατατέθηκε από τον βουλευτή, Νίκο Γεωργίου, και συνυπογράφεται από τον ανεξάρτητο σοσιαλιστή βουλευτή, Κωστή Ευσταθίου, προβλέπει τη μετεξέλιξη του Φορέα Κοινωνικής Στήριξης με τη θέσπιση ασφαλιστικών δικλίδων που σκοπό έχουν την ενίσχυση της λογοδοσίας και της διαφάνειας.
Ειδικότερα, προτείνονται οι ακόλουθες αλλαγές:
Ο Φορέας δύναται να αποδέχεται ιδιωτικές χρηματικές εισφορές από φυσικά ή νομικά πρόσωπα, νοουμένου ότι το συνολικό ύψος των εισφορών που καταβάλλονται ετησίως από το ίδιο πρόσωπο δεν υπερβαίνει τις €50.000.
Ως πρόεδρος της Επιτροπής ορίζεται πρόσωπο εγνωσμένου κύρους και ήθους, αντί της Πρώτης Κυρίας της Δημοκρατίας.
Η Επιτροπή Διαχείρισης του Φορέα υποχρεούται να αναρτά στην επίσημη ιστοσελίδα του κατάλογο των πόρων του Ειδικού Ταμείου, στον οποίο περιλαμβάνονται τα φυσικά και νομικά πρόσωπα των δωρητών του τρέχοντος έτους που κατέβαλαν ποσά άνω των €500, καθώς και το συνολικό ποσό που καταβλήθηκε από κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο. Η ανάρτηση πραγματοποιείται κατόπιν έγγραφης και ρητής συγκατάθεσης του δωρητή για τη δημοσιοποίηση των σχετικών στοιχείων. Σε περίπτωση που ο δωρητής δεν παρέχει εκ των προτέρων τη γραπτή συγκατάθεσή του για τη δημοσιοποίηση του ονόματός του, του ποσού και της ημερομηνίας καταβολής, ο Φορέας δεν αποδέχεται την εισφορά.
Συνθήκες ιδιάζουσας σχέσης…
Όπως δήλωσε στον «Π» ο Νίκος Γεωργίου, με την πρόταση νόμου που κατέθεσε θεσπίζονται οι αναγκαίες ασφαλιστικές δικλίδες για την ενίσχυση της λογοδοσίας και της διαφάνειας στο ταμείο του Φορέα, λαμβάνοντας υπόψη και την έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, ημερομηνίας 4 Νοεμβρίου 2025. Η εν λόγω έκθεση, στο πλαίσιο ελέγχου του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης για τα έτη 2018–2024, διαπίστωσε ότι η καταβολή εισφορών προς το συγκεκριμένο Ταμείο, του οποίου προεδρεύει η σύζυγος του Προέδρου της Δημοκρατίας, Φιλίππα Καρσερά, δημιουργεί συνθήκες ιδιάζουσας σχέσης. Αυτό οφείλεται στο ότι φυσικά και νομικά πρόσωπα που συνεισφέρουν στο Ταμείο έχουν συναλλαγές με το κράτος, ενώ τα συμφέροντά τους ενδέχεται να επηρεάζονται άμεσα ή έμμεσα από πολιτικές αποφάσεις, νομοσχέδια ή ενέργειες της εκτελεστικής εξουσίας.
