Αν και βρισκόμαστε παραμονές εκλογών, η ολομέλεια της Βουλής αποφάσισε, κατ’ εξαίρεση, να τροποποιήσει τον εκλογικό νόμο την περασμένη Πέμπτη, έπειτα από ομόφωνη εισήγηση των βουλευτών της Επιτροπής Εσωτερικών. Η απόφαση λήφθηκε μετά την προειδοποίηση της Υπηρεσίας Εκλογών ότι, σε περίπτωση που ο Φειδίας Παναγιώτου αποδεχθεί τη βουλευτική έδρα, δεν θα είναι σε θέση να πραγματοποιήσει εκλογές για την πλήρωση της έδρας του ευρωβουλευτή εντός των 45 ημερών που προβλέπει η κείμενη νομοθεσία, δηλαδή εντός Ιουλίου.
Σύμφωνα με την Υπηρεσία Εκλογών, σε περίπτωση που ο Φειδίας επιλέξει να παραμείνει βουλευτής, θεωρείται βέβαιη η εκλογή του όπως καταδεικνύουν οι δημοσκοπήσεις, τότε, βάσει της κείμενης νομοθεσίας θα πρέπει να πραγματοποιηθεί επαναληπτική εκλογή εντός 45 ημερών για την πλήρωση της θέσης του ευρωβουλευτή που θα κενωθεί. Αυτό σημαίνει ότι, στο διάστημα των 45 ημερών θα πρέπει να στηθούν εκλογικά κέντρα με κάλπες σε όλη την επικράτεια της Κυπριακής Δημοκρατίας, με κόστος για το κράτος που υπολογίζεται στα €6 εκατ.
Όπως κατέστησε σαφές η Υπηρεσία Εκλογών στους βουλευτές της Επιτροπής Εσωτερικών, δεν θα μπορέσει να ανταποκριθεί εντός του χρονικού διαστήματος των 45 ημερών. Παράλληλα, υπέδειξε ότι υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο, εάν πραγματοποιηθούν εκλογές κατακαλόκαιρα, να μην υπάρξει ενδιαφέρον για τη στελέχωση των εκλογικών κέντρων, καθώς οι σχολικές μονάδες που μετατρέπονται σε εκλογικά κέντρα δεν διαθέτουν κλιματισμό.
Από 45 στις 120 μέρες
Με βάση τα παραπάνω, η ολομέλεια της Βουλής αποφάσισε ομόφωνα, την περασμένη Πέμπτη, να τροποποιήσει τον εκλογικό νόμο, ώστε σε περίπτωση κενωθείσας βουλευτικής έδρας ή έδρας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αυτή να πληρούται εντός 60 ημερών. Σε περίπτωση που, κατά την κρίση του υπουργού Εσωτερικών, συντρέχουν πρακτικοί ή άλλοι ειδικοί λόγοι που το δικαιολογούν, η εν λόγω προθεσμία δύναται να επεκταθεί στις 120 ημέρες.
Τα δύο σενάρια με Φειδία
Ο ευρωβουλευτής Φειδίας Παναγιώτου, ο οποίος αναμένεται να εκλεγεί βουλευτής στις επικείμενες εκλογές του Μαΐου με το ψηφοδέλτιο της Άμεσης Δημοκρατίας Κύπρου, θα κληθεί να αποφασίσει ποια από τις δύο έδρες θα διατηρήσει. Ειδικότερα:
* Στην περίπτωση που ο Φειδίας Παναγιώτου αποφασίσει να παραμείνει ευρωβουλευτής, τότε η έδρα που θα λάβει ως βουλευτής θα καταλήξει στον Α΄ επιλαχόντα της επαρχίας Λευκωσίας που βρισκόταν στο ψηφοδέλτιο της Άμεσης Δημοκρατίας Κύπρου.
* Στην περίπτωση που ο Φειδίας Παναγιώτου επιλέξει τη βουλευτική έδρα, τότε αυτομάτως κενώνεται η έδρα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και θα πρέπει να διεξαχθούν εκλογές. Γιατί, όμως, εκλογές; Διότι, στην προκειμένη περίπτωση, ο Φειδίας Παναγιώτου έλαβε την έδρα του ευρωβουλευτή ως ανεξάρτητος, μεμονωμένος υποψήφιος. Συνεπώς, δεν υφίσταται επιλαχών, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη διενέργεια αναπληρωματικής εκλογής για την ανάδειξη νέου ευρωβουλευτή.
Αν ο Φειδίας Παναγιώτου εκλεγόταν ευρωβουλευτής με κόμμα, δεν θα απαιτούνταν αναπληρωματικές εκλογές, καθώς η έδρα θα κατέληγε στον Α΄ επιλαχόντα του ίδιου κόμματος.
Εκλογές Οκτώβριο αντί Ιούλιο
Το επικρατέστερο σενάριο είναι ο Φειδίας Παναγιώτου να παραμείνει ευρωβουλευτής. Ωστόσο, αν επιλέξει τελικά τη βουλευτική έδρα, έχει κάθε δικαίωμα να το πράξει. Μπροστά σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο και με βάση την τροποποίηση που επέφερε την περασμένη Πέμπτη η ολομέλεια της Βουλής, οι επαναληπτικές εκλογές για την πλήρωση της έδρας του ευρωβουλευτή θα πραγματοποιηθούν τον ερχόμενο Οκτώβριο. Και αυτό, διότι, στις 24 Μαΐου θα διεξαχθούν βουλευτικές εκλογές, ενώ η τελετή διαβεβαίωσης των νέων βουλευτών θα πραγματοποιηθεί στις αρχές Ιουνίου. Συνεπώς, με βάση τη νέα τροποποίηση του εκλογικού νόμου, οι επαναληπτικές εκλογές για την πλήρωση της έδρας του Φειδία Παναγιώτου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δύνανται να πραγματοποιηθούν εντός 120 ημερών το αργότερο, δηλαδή μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου.
Τα νομοσχέδια που δεν ψηφίστηκαν
Η Υπηρεσία Εκλογών του Υπουργείου Εσωτερικών κατέθεσε τον περασμένο Δεκέμβριο δύο τροποποιητικά νομοσχέδια, σύμφωνα με τα οποία, για την πλήρωση κενωθείσας έδρας ανεξάρτητου, μεμονωμένου ευρωβουλευτή ή βουλευτή, δεν θα απαιτείται η διενέργεια αναπληρωματικής εκλογής. Αντί αυτού, η Υπηρεσία Εκλογών πρότεινε η έδρα να πληρούται μέσω της διαδικασίας της δεύτερης κατανομής.
Αφορμή για να ζητήσει το Υπουργείο Εσωτερικών την τροποποίηση της νομοθεσίας στάθηκε η περίπτωση του Φειδία Παναγιώτου, ο οποίος κατάφερε να εξασφαλίσει έδρα ευρωβουλευτή ως ανεξάρτητος, με αποτέλεσμα, σε περίπτωση κένωσης της έδρας είτε λόγω παραίτησης είτε λόγω θανάτου, να απαιτείται επαναληπτική διαδικασία. Το γεγονός αυτό μεταφράζεται σε κόστος περίπου €6 εκατ. για το κράτος, προκειμένου να στελεχωθούν τα εκλογικά κέντρα και να στηθούν κάλπες σε ολόκληρη την επικράτεια της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά και σε χώρες του εξωτερικού.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Εσωτερικών, η πρόνοια της κείμενης νομοθεσίας που προβλέπει τη διεξαγωγή εκλογών στις περιπτώσεις κένωσης έδρας που κατέχεται από μεμονωμένο, ανεξάρτητο βουλευτή ή ευρωβουλευτή είναι δυσανάλογη προς τον σκοπό που καλείται να εξυπηρετήσει, δηλαδή την πλήρωση της έδρας. Και αυτό, λόγω του τεράστιου διοικητικού και οικονομικού κόστους τόσο για το κράτος, που οργανώνει και διεξάγει τις εκλογές, όσο και για τα πολιτικά κόμματα, τα οποία θα επωμιστούν το οικονομικό και πολιτικό κόστος συμμετοχής σε μία ακόμη εκλογική διαδικασία, αλλά και για τους ίδιους τους φορολογούμενους πολίτες που πληρώνουν στο τέλος τον λογαριασμό. Θα επιβαρύνονται κάθε φορά με δαπάνη που εκτιμάται ότι θα ανέρχεται στα €6 εκατ.
Θεωρήθηκαν φωτογραφικά
Τα δύο νομοσχέδια του Υπουργείου Εσωτερικών δεν προωθήθηκαν τελικά για ψήφιση, καθώς θεωρήθηκαν από την πλειοψηφία των βουλευτών της Επιτροπής Εσωτερικών ως φωτογραφικά. Πέραν του ότι η τροποποίηση αφορά την περίπτωση του Φειδία Παναγιώτου, με βάση τις αλλαγές που προτείνει το Υπουργείο Εσωτερικών μέσω των δύο νομοσχεδίων, η έδρα του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σε περίπτωση που κενωθεί, θα καταλήξει στην ΕΔΕΚ μέσω της δεύτερης κατανομής.
Στον αντίποδα, το Υπουργείο Εσωτερικών απέρριψε τις κατηγορίες ότι πρόκειται για φωτογραφικά νομοσχέδια. Υποδεικνύοντας ότι, δεν νοείται για την πλήρωση μιας έδρας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το κράτος να επωμίζεται κόστος της τάξης των €6 εκατ. Αντίστοιχα, σε περίπτωση που κενωθεί μια βουλευτική έδρα που καταλήφθηκε από ανεξάρτητο μεμονωμένο υποψήφιο, το κόστος για τη Δημοκρατία θα είναι σαφώς μικρότερο, περίπου €1 εκατ. μιας και η αναπληρωματική εκλογή θα πραγματοποιηθεί μόνο στην εκλογική περιφέρεια όπου κατήλθε ο ανεξάρτητος υποψήφιος.
