Γράφει ο Σωτήρης Διακουρτής*
Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) μπορεί πλέον να γράφει κείμενα, να δημιουργεί εικόνες, να αναλύει δεδομένα, να προγραμματίζει, να μεταφράζει και να αυτοματοποιεί πολλές εργασίες που μέχρι πρόσφατα απαιτούσαν ανθρώπινη εργασία.
Αυτό όμως δημιουργεί ένα ενδιαφέρον παράδοξο:
Όσο περισσότερο ψηφιοποιείται η εργασία, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ανάγκη για ανθρώπους που μπορούν να κατασκευάσουν, να εγκαταστήσουν, να συντηρήσουν και να επισκευάσουν τον πραγματικό κόσμο.
Σε ποια τεχνικά επαγγέλματα υπάρχει άμεση ανάγκη;
Η έννοια «τεχνικό επάγγελμα» έχει αλλάξει. Δεν αφορά πλέον μόνο το παραδοσιακό συνεργείο ή την οικοδομή. Υπάρχουν πολλές ειδικότητες που συνδέονται άμεσα με τις νέες τεχνολογίες και την πράσινη μετάβαση.
Ηλεκτρολόγοι: Η ηλεκτροκίνηση, τα έξυπνα σπίτια, τα φωτοβολταϊκά, οι αυτοματισμοί και τα σύγχρονα συστήματα διαχείρισης ενέργειας δημιουργούν νέες ανάγκες. Ο σύγχρονος ηλεκτρολόγος δεν είναι απλώς κάποιος που «βάζει καλώδια». Είναι ένας τεχνικός που πρέπει να κατανοεί ηλεκτρικά συστήματα, αυτοματισμούς, ψηφιακές συσκευές και ενεργειακές εφαρμογές.
Ψυκτικοί και τεχνικοί κλιματισμού: Η ανάγκη για θέρμανση και ψύξη δεν πρόκειται να εξαφανιστεί. Αντίθετα, οι απαιτήσεις για ενεργειακή αποδοτικότητα αυξάνονται. Οι αντλίες θερμότητας, τα σύγχρονα κλιματιστικά και τα ενεργειακά συστήματα απαιτούν εξειδικευμένους τεχνικούς για εγκατάσταση, συντήρηση και επισκευή.
Υδραυλικοί και τεχνικοί εγκαταστάσεων: Κάθε κτίριο χρειάζεται νερό, αποχέτευση, θέρμανση και σύγχρονες εγκαταστάσεις. Η ανακαίνιση παλαιών κτιρίων, η ενεργειακή αναβάθμιση και οι νέες κατασκευές δημιουργούν διαρκή ανάγκη για καταρτισμένους τεχνικούς.
Τεχνικοί κατασκευών και δομικών έργων: Η κατασκευή και η ανακαίνιση κτιρίων απαιτούν ανθρώπους που μπορούν να εργαστούν στην πράξη: τεχνίτες, εργοδηγούς, σχεδιαστές και ειδικούς σε σύγχρονες κατασκευαστικές εφαρμογές.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού αποτελούν σημαντικό περιορισμό για την ευρωπαϊκή κατασκευαστική δραστηριότητα, ενώ ο κλάδος αντιμετωπίζει και τη γήρανση του εργατικού δυναμικού.
Τεχνικοί αυτοματισμών και βιομηχανικών συστημάτων: Εδώ συναντώνται η Τεχνική Εκπαίδευση και η Τεχνητή Νοημοσύνη. Οι σύγχρονες επιχειρήσεις χρησιμοποιούν αυτοματισμούς, αισθητήρες, ρομποτικά συστήματα και ψηφιακούς ελέγχους. Χρειάζονται, επομένως, τεχνικούς που μπορούν να κατανοήσουν τόσο το μηχάνημα όσο και την ψηφιακή τεχνολογία που το ελέγχει.
Τεχνικοί αυτοκινήτων και ηλεκτροκίνησης: Το αυτοκίνητο αλλάζει. Τα ηλεκτρικά και υβριδικά οχήματα, τα ηλεκτρονικά συστήματα ελέγχου, οι αισθητήρες και τα συστήματα υποβοήθησης οδηγού απαιτούν νέες γνώσεις. Ο μηχανικός αυτοκινήτων του μέλλοντος θα είναι ταυτόχρονα μηχανικός, ηλεκτρολόγος και τεχνικός ψηφιακών συστημάτων.
Τεχνικοί ανανεώσιμων πηγών ενέργειας: Φωτοβολταϊκά, συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, αντλίες θερμότητας και άλλες τεχνολογίες της πράσινης μετάβασης δημιουργούν νέες τεχνικές ανάγκες. Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ κατατάσσει, μάλιστα, επαγγέλματα που συνδέονται με την πράσινη και ενεργειακή μετάβαση μεταξύ των ταχύτερα αναπτυσσόμενων επαγγελματικών κατηγοριών.
Διακοσμητές και Επιπλοποιοί: Η ΤΝ βοηθά στη δημιουργία ιδεών, στην απεικόνιση ενός χώρου ή ενός επίπλου και στην παρουσίαση διαφορετικών σχεδιαστικών προτάσεων. Όμως η τελική δημιουργία, η επιλογή υλικών, η ακρίβεια της κατασκευής και η προσωπική αισθητική απαιτούν ανθρώπινη γνώση, ταλέντο, εμπειρία και δεξιοτεχνία.
Μαγειρική και η Τραπεζοκομία: Κλάδοι που εξελίσσονται μέσα από την ΤΝ η οποία ανοίγει ορίζοντες για δημιουργία νέων συνταγών, κοστολόγηση υλικών, και αύξηση της παραγωγικότητας μιας επιχείρησης εστίασης. Στη Κύπρο, με τον τουρισμό, την εστίαση και τη φιλοξενία να αποτελούν σημαντικούς τομείς της οικονομίας, μπορεί να συνδυαστεί η παράδοση και δημιουργικότητα με σύγχρονη τεχνολογία, δημιουργώντας μια επαγγελματική πορεία με προοπτικές.
Ο τεχνικός του μέλλοντος θα χρησιμοποιεί ΤΝ ώς ένα πολύτιμο εργαλείο για την αναζήτηση τεχνικών πληροφοριών, τη διάγνωση προβλημάτων, την κατανόηση εγχειριδίων, τον σχεδιασμό και την εκπαίδευση σε νέες τεχνολογίες.
Ο συνδυασμός τεχνικής γνώσης, πρακτικής εμπειρίας και ψηφιακών δεξιοτήτων μπορεί να δημιουργήσει έναν νέο τύπο επαγγελματία, περισσότερο προσαρμοσμένο στις ανάγκες της σύγχρονης αγοράς εργασίας. Σε μια αγορά όπου οι πραγματικά καταρτισμένοι τεχνικοί θα είναι όλο και πιο απαραίτητοι, η επιλογή ενός τεχνικού επαγγέλματος θα προσφέρει όχι μόνο εργασία, αλλά και αξιοπρεπές εισόδημα και επαγγελματική ανεξαρτησία.
Οι Εσπερινές Σχολές Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης στην Κύπρο προσφέρουν σε ενήλικες μια πραγματική δεύτερη ευκαιρία να επιστρέψουν στη μάθηση και να αποκτήσουν μια σύγχρονη τεχνική ειδικότητα. Η φοίτηση είναι δωρεάν, διαρκεί τρία χρόνια, και προσφέρεται 2 φορές την εβδομάδα για απόφοιτους λυκείου και 4 φορές για απόφοιτους Γυμνασίου σε απογευματινές ώρες. Ο φοιτητής δεν χρειάζεται να εγκαταλείψει τη δουλειά του για να μάθει ένα νέο επάγγελμα, αντίθετα μπορεί να εργάζεται την ημέρα και να εκπαιδεύεται το βράδυ, αποκτώντας σταδιακά γνώσεις, δεξιότητες και επαγγελματική ταυτότητα. Το σημαντικότερο είναι ότι δεν ξεκινά από το μηδέν. Ένας ενήλικας φέρνει μαζί του εμπειρία ζωής, υπευθυνότητα, εργασιακή εμπειρία και συχνά πολύ καλή γνώση των πραγματικών αναγκών μιας επιχείρησης ή μιας κοινωνίας.
Η τεχνική εκπαίδευση μπορεί να προσθέσει σε αυτά μια σύγχρονη, πιστοποιημένη και χρήσιμη ειδικότητα.
Ποτέ δεν είναι αργά για την απόκτηση μιας δεξιότητας που ονειρευόμαστε, αντίθετα αυτή μπορεί να γίνει και μια νέα ευκαιρία καριέρας.
Η επιστροφή σε ένα σύγχρονο σχολείο δεν είναι επιστροφή στο παρελθόν. Είναι ένα βήμα προς το μέλλον.
*Διευθύνων – Εσπερινής Σχολής Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης Λεμεσού
diakourtis@gmail.com
