Κάποιες στιγμές μια πολιτική πράξη αποκαλύπτει περισσότερα από μια πολιτική τοποθέτηση. Η υπόθεση Χαρμαντζί και Cyprus Forum είναι μία από αυτές.
Το ΕΛΑΜ αντέδρασε στην παρουσία του Τουρκοκύπριου δημάρχου Λευκωσίας, επειδή το πρόγραμμα του Forum τον παρουσίαζε ως “Mayor of Nicosia Turkish Municipality”. Το Forum στη συνέχεια άλλαξε την ονομασία σε «ηγέτη της τουρκοκυπριακής κοινότητας της Λευκωσίας», ενώ ο ίδιος ο Χαρμαντζί υποστηρίζει ότι η αλλαγή έγινε μετά από διαβουλεύσεις με αξιωματούχους της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Το παράδοξο είναι ότι ο “επίμαχος” τίτλος δεν αποτελεί εφεύρημα της τουρκικής πλευράς.
Το άρθρο 173 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας προβλέπει ρητά την ύπαρξη «Τουρκικού Δήμου» στη Λευκωσία. Πρόκειται, δηλαδή, για συνταγματική ορολογία της ίδιας της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Και ακόμη πιο ενδιαφέρον: το ίδιο το Cyprus Forum είχε χρησιμοποιήσει τον τίτλο αυτό σε προηγούμενη διοργάνωσή του.
Τι άλλαξε λοιπόν;
Όχι το Σύνταγμα. Όχι ο Χαρμαντζί. Άλλαξε το πολιτικό περιβάλλον και η ισορροπίες δυνάμεων.
Το ΕΛΑΜ ασφαλώς έχει κάθε δικαίωμα να διαφωνεί με τις πολιτικές θέσεις του Χαρμαντζί. Έχει κάθε δικαίωμα να διατυπώνει τις ενστάσεις του και να επιχειρηματολογεί (πολιτικά) εναντίον του.
Υπάρχει μια ουσιώδης διαφορά ανάμεσα στην πολιτική αντιπαράθεση και στην απαίτηση να αλλάξει η ιδιότητα με την οποία ένας προσκεκλημένος εμφανίζεται σε ένα forum.
Το να διαφωνείς με κάποιον είναι δημοκρατία. Το να θέλεις να καθορίσεις ποιος επιτρέπεται να μιλήσει και ποιος όχι είναι κάτι άλλο πολύ μακρινό από την δημοκρατία.
Και εδώ βρίσκεται η ευθύνη του Cyprus Forum.
Δεν χρειάζεται να θεωρήσουμε ότι οι διοργανωτές είχαν κακή πρόθεση, κάθε άλλο. Πιθανότατα προσπάθησαν να αποφύγουν μια σύγκρουση που θα επισκίαζε τη διοργάνωση, που τελικά όμως αυτό έγινε. Εδώ ακριβώς το forum διαλόγου έπρεπε να δείξει την αντοχή του.
Θα μπορούσε να είχε πει απλά:
«Ο συγκεκριμένος τίτλος περιγράφει την ιδιότητα με την οποία ο Χαρμαντζί συμμετέχει και η παρουσία του δεν συνιστά αναγνώριση οποιουδήποτε καθεστώτος».
Και να συνεχίσει τον διάλογο.
Αντί γι' αυτό, η αλλαγή του τίτλου οδήγησε τελικά στην σωστή πολιτικά αποχώρηση του Χαρμαντζί και, στη συνέχεια, του Χαράλαμπου Προύντζου. Οι δύο δήμαρχοι, που θα παρουσίαζαν μαζί το Peace and Democracy Award, δεν θα βρεθούν τελικά στο ίδιο βήμα.
Υπάρχει και η αναφορά στην Κυπριακή Δημοκρατία;
Εδώ χρειάζεται ακόμη μεγαλύτερη προσοχή.
Δεν έχει αποδειχθεί ότι η κυβέρνηση ή το ΥΠΕΞ έδωσαν εντολή στο Forum να αλλάξει τον τίτλο.
Υπάρχει όμως η δημόσια αναφορά του Χαρμαντζί ότι οι διοργανωτές επικαλέστηκαν διαβουλεύσεις με αξιωματούχους της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Αυτό από μόνο του δημιουργεί εύλογα ερωτήματα:
Ποιοι αξιωματούχοι συμμετείχαν στις διαβουλεύσεις; Τι ακριβώς εισηγήθηκαν; Ήταν απλώς μια συμβουλή ή υπήρξε πολιτική πίεση;
Οι απαντήσεις έχουν σημασία.
Γιατί, σε μια περίοδο κατά την οποία η Κύπρος χρειάζεται περισσότερους διαύλους διαλόγου και όχι λιγότερους, θα ήταν εξαιρετικά άσχημο να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι ακόμη και ένας χώρος διαλόγου πρέπει να προσαρμόζεται όταν ασκείται πολιτική πίεση.
Το ΕΛΑΜ έχει δικαίωμα να διαφωνεί με τον Χαρμαντζί.
Το Cyprus Forum έχει δικαίωμα να επιδιώκει την ομαλή διεξαγωγή της διοργάνωσής του.
Η δημοκρατία όμως δοκιμάζεται όταν η συζήτηση γίνεται δύσκολη.
Και αυτή τη φορά, δυστυχώς, ο διάλογος, η ειρηνική συνύπαρξη έχασαν και οι δύο δήμαρχοι δεν θα απονείμουν το Peace and Democracy Award, μαζί - birlikte.
Ίσως αυτό να είναι το πραγματικό μάθημα της υπόθεσης:
Δεν προστατεύουμε τον διάλογο αποφεύγοντας ό,τι μπορεί να προκαλέσει αντιδράσεις. Τον προστατεύουμε επιτρέποντας να ακουστούν όλα, όσο και αν προκαλούν δυσανεξία σε κάποιους!
