Η σιωπή της Σενζέν για την Ουκρανία - Η διακήρυξη των τριών αφήνει άθικτη την απαγόρευση της χρήσης βίας κατά της εδαφικής ακεραιότητας ενός κράτους

Header Image

Η συνάντηση κορυφής των Σι, Τραμπ και Πούτιν στη Σενζέν, έδωσε στον Ρώσο ηγέτη τη δυνατότητα να εμφανιστεί ως συνδιαμορφωτής της διεθνούς ασφάλειας, την ώρα που η ρωσική εισβολή έμενε έξω από την κοινή διακήρυξη. Κατά τα άλλα, η συνάντηση δεν άφησε πίσω της κανένα ισχυρό αποτύπωμα, ενώ σημαντική θεωρείται και η απουσία της Ευρώπης από αυτήν

Στη Σενζέν του Πεκίνου, τρεις μόνιμες δυνάμεις του Συμβουλίου Ασφαλείας συζήτησαν για τη διεθνή ασφάλεια, την ώρα που ένας από τους ηγέτες των χωρών αυτών (Πούτιν) συνεχίζει τον πόλεμο εναντίον μιας γειτονικής χώρας. Στη διακήρυξη που δημοσιοποίησαν το Πεκίνο και η Μόσχα, ο πόλεμος στην Ουκρανία απουσιάζει. Αυτή η παράλειψη είναι ίσως το σημαντικότερο διπλωματικό κέρδος του Βλαντιμίρ Πούτιν από τη συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Σι Τζινπίνγκ. Του επέτρεψε να εμφανιστεί ως συνομιλητής για τη στρατηγική σταθερότητα, ενώ η ρωσική εισβολή έμενε έξω από το δημόσιο αποτύπωμα της συνόδου.

Η συζήτηση για τη μείωση του πυρηνικού κινδύνου έχει αυτοτελή αξία. Η Ουάσιγκτον έχει λόγους να διατηρεί διαύλους με τη Μόσχα και το Πεκίνο, ακόμη και σε συνθήκες οξείας αντιπαράθεσης. Στη Σενζέν, όμως, οι τρεις ηγέτες διεκδίκησαν ευρύτερο ρόλο στη διαχείριση της διεθνούς ασφάλειας και μίλησαν ακόμη και για μεταρρύθμιση του ΟΗΕ. Η φιλοδοξία αυτή κάνει τη σιωπή για την Ουκρανία πιο αισθητή. Η ίδια η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ έχει καταδικάσει τη ρωσική επίθεση ως παραβίαση του Χάρτη και έχει ζητήσει τον τερματισμό της χρήσης βίας.

Το προηγούμενο της σιωπής

Η διακήρυξη αφήνει άθικτη την απαγόρευση της χρήσης βίας κατά της εδαφικής ακεραιότητας ενός κράτους. Το προηγούμενο που μπορεί να δημιουργήσει είναι πολιτικό. Αν μια μεγάλη δύναμη μπορεί να εισβάλει σε γειτονική χώρα και, ενώ ο πόλεμος συνεχίζεται, να συνυπογράφει διακηρύξεις περί διεθνούς ασφάλειας που αποσιωπούν την εισβολή, προσφέρεται ένα επιχείρημα σε όσους θέλουν να υποβαθμίσουν ανάλογες ενέργειες. Μια ήδη συντελεσμένη κατάληψη εδάφους μπορεί σταδιακά να αντιμετωπίζεται ως δεδομένο της διαπραγμάτευσης. Μια μελλοντική παραβίαση μπορεί να υπολογιστεί ως κόστος που θα φθίνει όσο περνά ο χρόνος. Η σιωπή μιας συνόδου αποκτά βάρος όταν επαναλαμβάνεται και καταλήγει να καθορίζει ποια γεγονότα θεωρούνται άξια αναφοράς.

Η αναφορά της διακήρυξης στην ασυλία κρατικών αξιωματούχων και στην αποφυγή κατάχρησης της δικαιοδοσίας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου ενισχύει αυτή την ανάγνωση. Σε βάρος του Πούτιν εκκρεμεί ένταλμα σύλληψης δικαστηρίου. Η Μόσχα μπορεί έτσι να προβάλει μια διακήρυξη που αφήνει εκτός τον πόλεμο, αλλά βρίσκει χώρο για μια διατύπωση ευνοϊκή προς τον Ρώσο Πρόεδρο στη δημόσια συζήτηση για τη λογοδοσία.

Η Ευρώπη έξω από το τραπέζι

Η μεγάλη απούσα ήταν η Ευρώπη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει παρατείνει έως τον Σεπτέμβριο του 2029 τα περιοριστικά μέτρα κατά προσώπων και οντοτήτων που θεωρεί υπεύθυνα για την υπονόμευση της εδαφικής ακεραιότητας, της κυριαρχίας και της ανεξαρτησίας της Ουκρανίας. Στη Σενζέν, όμως, ούτε η ΕΕ ούτε η ίδια η Ουκρανία είχαν θέση στο τραπέζι. Οι κυρώσεις δίνουν στην Ευρώπη οικονομική και πολιτική επιρροή. Η απουσία της από τη συνάντηση δείχνει πόσο εύκολα μπορεί να διαμορφωθεί η δημόσια ατζέντα μιας συνόδου χωρίς τη δική της συμβολή, ακόμη και όταν ο πόλεμος αφορά άμεσα την ασφάλειά της.

Για τον Πούτιν, το κέρδος ήταν ότι μπόρεσε να διεκδικήσει ρόλο στη διαμόρφωση των κανόνων της διεθνούς ασφάλειας χωρίς η διακήρυξη της συνάντησης να κατονομάσει την παραβίαση για την οποία η χώρα του έχει καταδικαστεί στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Για την Ουκρανία και την Ευρώπη, το ερώτημα είναι αν αυτή η παράλειψη θα μείνει ιδιαιτερότητα μιας τριμερούς ή αν θα επαναληφθεί σε επόμενες συναντήσεις. Στη δεύτερη περίπτωση, η συζήτηση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια κινδυνεύει να αρχίζει με όσα οι μεγάλες δυνάμεις είναι πρόθυμες να συμφωνήσουν μεταξύ τους, ενώ το δικαίωμα μιας χώρας να αποφασίζει για το έδαφος και το μέλλον της θα αντιμετωπίζεται ως ζήτημα που μπορεί να περιμένει, κάτι που σίγουρα επηρεάζει και την τύχη της Κύπρου.

ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Λογότυπο Altamira

Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.